Veilig schommel bevestigen aan buitenmuur: instructies, materialen en tips

Je hangt niet elke dag een schommelzitje op. De carport voor de auto heeft meestal een plafond met houten draagbalken van minimaal 9 cm dik. Dit is niet moeilijk. Koop een set marathonhaken of indraaihaken met houtdraad schroefdraad. Boor voor de houtdraad schroeven een gat voor wat kleiner is dan de diameter van het schroefdraad. Je ziet tegenwoordig steeds meer douglas tuinverblijven en overkappingen in de tuin staan.

Eigenlijk geld hier hetzelfde als voor een carport, maar tuinverblijven zijn toch net iets anders. Deze douglas tuinhuisjes staan vaak maar op enkele betonpoeren, terwijl een carport meestal aan één zijde vast staan aan je huis. Dat maakt een tuinverblijf in potentie minder stevig. Een pergola is meestal helemaal niet geschikt voor een schommel. Ook weer vanwege de simpele verankering op betonpoeren. Door te gaan schommelen oefen je verticale krachten uit op de constructie, waardoor de hele constructie gaat bewegen.

Gebruik voor een betonnen plafond zowel een schroef als een plug. Een schroef heeft op zichzelf onvoldoende mogelijkheden om zich stevig vast te klemmen in beton of steen. Beton is erg hard en vormt de constructie van het huis. Daardoor draagt beton het geluid van de schommelhaak door het hele huis heen. Kies daarom bij voorkeur voor een bevestiging met een goede lager.

Aan speeltoestellen zit soms een schommelaanbouw. Deze zijn meestal gemaakt van standaardmaten rondhout of vierkant houten balken. Doordat deze balken soms relatief dun zijn, is het niet altijd handig om hier een schommelhaak in te draaien. Een goed alternatief is dan een schommelhaak met een beugel. De beugel vouw je om de balk heen.

Een schotelschommel, schommelzitje, klimtouw, etc. ophangen aan een boomtak? Gebruik dan bij voorkeur een set schommelhaken die je met een spanband vastmaakt om de boomtak. De boomtak blijft groeien: haal de band daarom ieder jaar even los en verplaats hem eventueel een stuk. Voor een schommelzitje gebruik je hiervoor twee marathon schommelhaken met spanband. Voor het ophangen van een schommelzitje aan een boomtak kun je de marathonhaak + spanband set gebruiken.

Er zijn veel verschillende schommelhaken op de markt. De meeste zijn prima geschikt. Blijft echter weg van de zogenaamde 'krulhaken'. Deze schommelhaak heeft geen lager. Kies daarom altijd voor een schommelhaak met een lager die het contact van staal op staal voorkomt. Hier zit weinig verschil in qua materiaal. De meeste haken zijn gegalvaniseerd en daarmee roestwerend.

De afstand tussen de schommelhaken hangt af van het type schommelzitje wat je ophangt en de hoogte. Richtlijnen hiervoor staan beschreven in de NEN71-8 norm over speeltoestellen en schommels. Daarin staat dat de afstand de breedte is van het zitje (specifieker: de afstand tussen de bevestigingspunten op het zitje) en daarbij geteld de hoogte van het schommelframe maal 0,04. Let ook op voldoende afstand tot andere schommelzitjes en tot de zijkanten. Dus de muur of de palen van het schommelframe. De hangstoel moet kunnen draaien. Hoogte van de ringen: afstemmen op de gebruiker.

Let op: in deze instructies gaan we ervan uit dat je ringen ophangt voor een kind. Maken je huidige schommelhaken veel geluid? Heb je een schommelzitje opgehangen, en hoor je gepiep of geknars tijdens het schommelen? Deze piepende schommelhaken maken storend veel geluid. Heb je een schommelhaak met een nylon lager? Dan is dat geen probleem. Je kunt er simpelweg even een smeermiddel als WD-40 tussen spuiten en het geluid is weg. Opgelost!

Zo'n nylon lager ziet er meestal uit als een wit stukje plastic in de schommelhaak op het scharnierpunt. Dit voorkomt dat de stalen karabijnhaak contact maakt met de metalen schroef die het hout in gaat. De witte kunststof ring voorkomt contact van metaal op metaal. Zie je geen lager? Bijvoorbeeld omdat het lager is weggesleten? En zie je juist dat metalen onderdelen contact maken? Stop dan met het gebruiken van de schommel en vervang eerst de volledige schommelhaak. Bij beide karabijnhaken is het nylon lager doorgesleten. De rechter schommelhaak is nét op tijd vervangen. Je ziet dat het staal nagenoeg volledig is weggesleten. De bovenstaande schommelhaken waren overigens ook verkeerd geïnstalleerd: de haken zaten een kwartslag gedraaid waardoor de schommelhaak in de verkeerde richting ging scharnieren.

Overigens zijn deze schommelhaken voor de meeste situaties best prima. Als je echt lekker wilt schommelen, raden we Marathon schommelhaken aan. Want met een nylon lager heb je nog relatief veel frictie, waardoor je vaker energie in de schommelbeweging moet stoppen. Schommelen met Marathonhaken gaat heerlijk soepel.

Hang voor de veiligheid een schommelzitje nooit te laag op. In de touwen van schommelzitjes zitten nagenoeg altijd verstelschalmen waarmee je het touw kunt instellen op de juiste lengte. Hang daarmee het schommelplankje zo op dat hij niet vlak over de grond gaat, maar idealiter er zo'n 40 cm boven hangt. Als een kind valt, moet hij onder de schommel kunnen liggen zonder dat het schommelzitje hem/haar raakt.

Infographic: beste posities en afstanden voor schommelbevestiging

Om de veiligheid verder te verhogen: controleer regelmatig de draaislag en stabiliteit van het geheel. Controleer ook of er geen beschadigingen zijn aan de touwen, ringen en bevestigingspunten. Gebruik altijd geschikte bevestigingsmaterialen volgens de norm en vermijd improvisatie die tot loszitten kan leiden.

tags: #schommel #buitenmuur #bevestigen