Het schuine dak kan aan de binnenkant en aan de buitenkant geïsoleerd worden. Gaat u het schuine dak aan de binnenkant isoleren, dan kunt u er indien mogelijk voor kiezen het schuine dak te isoleren tussen de balken. Het schuine dak isoleren tussen de balken kan met verschillende soorten isolatiemateriaal. Het meest gebruikt zijn zachte, ademende materialen. Omdat deze materialen een open structuur hebben en ‘ademend’ zijn, zijn ze ideaal om te gebruiken in combinatie met een houten dakbeschot en houten balken. Wij raden voor schuin dakisolatie aan de binnenzijde steenwol en glaswol of biobased isolatie aan. Dit geldt dus ook voor schuin dakisolatie tussen de balken.
Waarom kiezen voor ademende materialen tussen balken?
Materialen als steenwol, glaswol en biobased isolatiemateriaal hebben een open structuur. Dat betekent dat eventueel aanwezig vocht door het materiaal heen een weg naar buiten (of juist binnen) kan vinden. Dit is belangrijk, want dit vocht kan zo niet ophopen in het isolatiemateriaal of in de houten dakdelen. Bij een dampopen dakconstructie gebruikt u een dampremmende folie aan de binnenkant (warme kant). Zo kan vocht wat zich ophoopt in de constructie naar buiten wegtrekken. Is het dakbeschot dampdicht, dan past u een klimaatfolie toe. Vocht kan bij een dampdicht dak immers niet naar buiten toe verdampen. Met gebruik van een klimaatfolie kan het vocht juist naar binnen toe ventileren. De klimaatfolie past zich aan de luchtvochtigheid aan.
Kiezen voor PIR of ademende materialen
Het schuine dak isoleren tussen de balken met steenwol, glaswol of een biobased isolatiemateriaal wordt veelal gedaan om het huis warmer, droger en energiezuiniger te maken. Maar een bijkomend, groot voordeel van deze materialen is dat ze tevens geluidsisolerend werken. Dat wil zeggen dat geluiden van buitenaf niet zo snel of zelfs helemaal niet meer zullen doordringen tot in de woning. Zoals zojuist gezegd raden wij voor het isoleren van het schuine dak tussen de balken een ademend materiaal aan. Wilt u toch met PIR isoleren, bijvoorbeeld om een hogere Rd-waarde te halen of omdat er niet genoeg ruimte is om met andere materialen te isoleren, dan is dit ook mogelijk. Verschillende PIR-producenten adviseren om PIR platen van minimaal 80 mm dik te gebruiken voor het isoleren van het schuine dak tussen de balken.
Dampopen constructie en dampschermen
Bij een dampopen dakconstructie mogen PIR platen rechtstreeks tegen het dakbeschot geplaatst worden. Wilt u liever een spouw achter het isolatiemateriaal creëren, dan maakt u eerst een regelwerk van ventilatielatten tegen het dakbeschot waarop de PIR platen tegen de ventilatielatten gemonteerd worden. Doe dit echter alleen als het ook daadwerkelijk kan ventileren achter de isolatieplaten. Het schuine dak isoleren tussen de balken kent meerdere voordelen. Zo kan het huidige dak blijven bestaan wanneer het schuine dak tussen de balken wordt geïsoleerd. De dakbedekking kan blijven liggen en ook het dakbeschot, mits onbeschadigd, kan onveranderd blijven. Bovendien is een schuin dak van binnen isoleren tussen de balken ook vele malen goedkoper dan isoleren langs de buitenzijde. Dakisolatie langs de buitenzijde is veel arbeidsintensiever, wat natuurlijk voor hogere kosten zorgt.
Zelf realiseren of keuze voor kant-en-klare oplossingen
Een schuin dak isoleren tussen de balken kent ook praktische werkwijzen. Het kan heel goed zelf gerealiseerd worden. Meet de afstand tussen de balken op. Zaag de PIR platen op de juiste maat. Soms is de afstand tussen de balken niet overal hetzelfde. Zorg dat de PIR platen stofvrij zijn. Breng daarna isolatielijm aan op de achterkant van de eerste PIR plaat. Breng rondom de rand en in het midden in een golvend of zigzaggend patroon aan. Plaats de eerste plaat tegen het dakbeschot en met de zijkant tegen de muur. Druk de plaat goed aan. Er ontstaat aan de bovenkant een kier. Plaats in deze kier eventueel een wig om de plaat te klemmen. De wiggen worden later weer verwijderd. Nu alle PIR platen zijn geplaatst kunnen de overgebleven kieren rondom worden opgevuld met flexibele purschuim. Hierdoor vormt de isolatie één luchtdichte laag en worden koudebruggen voorkomen. Als de purschuim droog is, kan de overtollige pur worden weggesneden. Heeft u wiggen gebruikt? Dan kunt u deze nu verwijderen. Heeft u PIR platen zonder gipsplaten of ander plaatmateriaal gebruikt? Dan kunt u nu het plaatmateriaal van uw keuze bevestigen. Wilt u eerst een luchtspouw creëren, dat maakt u eerst een regelwerk. Gebruik hier ventilatielatten voor. Deze kunnen horizontaal en om de 40 cm tussen de balken gemonteerd worden met afstandsschroeven. Nu het regelwerk klaar is, kunnen de PIR platen op dezelfde manier bevestigd worden als hierboven beschreven. Eventueel kunt u ervoor kiezen om isolatielijm aan de zijkanten van de PIR platen aan te brengen en de platen vervolgens vast te schroeven aan het regelwerk.
Voordelen en kostenoverwegingen
Een schuin dak isoleren tussen de balken kent vele voordelen. Zo kan het huidige dak blijven bestaan en kan de dakbedekking blijven liggen, mits onbeschadigd. Een ander voordeel is de kostenbesparing: isoleren langs de buitenzijde is doorgaans arbeidsintensiever en dus duurder. Daarnaast levert een goed geïsoleerd schuin dak een flinke winst op de energienota op; naar schatting gaat circa 30% van de warmte verloren via het dak, afhankelijk van de woning en de isolatieopbouw. Na het isoleren blijft de warmte beter in huis hangen.
Kijk naar verschillende daktypes en aanpakken
Dubbele dakisolatie bij verschillende soorten daken vereist maatwerk. Voor platte daken is de voorkeur vaak om aan de buitenzijde te isoleren met PIR-platen en een goede afschotconstructie, terwijl binnenisolatie bij platte daken vaak af te raden is vanwege vochtproblemen. Bij schuine daken is dubbele isolatie technisch mogelijk, maar in de praktijk zelden verstandig zonder een zorgvuldige opbouw met dampscherm, ventilatie en juiste materialen. Voor zolders en open zolders kan aparte aandacht voor ventilatie en dampschermen nodig zijn om schimmel en vochtproblemen te voorkomen.
Samenvatting van aanbevelingen
- Kies bij schuin dak tussen balken voor ademende materialen zoals steenwol of glaswol, eventueel biobased isolatie.
- Bij dampscherm een dampremmende folie aan de warme binnenzijde, tenzij sprake is van een dampopen constructie met klimaatfolie die vocht af kan voeren.
- PIR is mogelijk maar vereist minimaal 80 mm dikte; bij minder ruimte altijd eerst regelwerk creëren voor ventilatie achter de isolatie.
- Bij open ruimten kan een kant-en-klare PIR + gips plaat oplossing een snelle optie zijn.
- Dubbele isolatie (binnen én buiten) brengt risico’s voor vocht en schimmel met zich mee; laat altijd een specialist meekijken.
- Voor platte daken heeft buitenisolatie de voorkeur; voor schuine daken is buitenisolatie doorgaans het veiligst, zeker bij na-isolatie.
Veelgestelde vragen en praktijkvoorbeelden
- Kan ik een schuin dak dubbel isoleren? Ja, maar het brengt risico’s met zich mee; laat constructie eerst beoordelen.
- Is het mogelijk twee lagen isolatie op elkaar te plaatsen? Ja, maar alleen met correcte opbouw en ventilatie; zonder dampscherm kan vocht tussen lagen blijven hangen.
- Kan een schuin dak van binnen en buiten geïsoleerd worden? Technisch mogelijk, maar zelden verstandig vanwege opgesloten vocht en koudebruggen; buitenisolatie heeft vaak de voorkeur.
- Wat is de minimale en maximale laagdikte? Dit hangt af van daktype en materiaal; PIR dun genoeg kan al effectief zijn, terwijl minerale wol meer dikte vereist.
Zolder isoleren met PIR | Stap voor stap uitleg en informatie | www.isolatiemateriaal.nl
Praktische hulpmiddelen en overwegingen
In toenemende mate komen er speciale platen voor dakisolatie tussen balken beschikbaar die vochtbestendig zijn en makkelijk te plaatsen. Bij een open zolder kan het nodig zijn een luchtspouw te creëren door middel van regelwerk en ventilatielatten, zodat achter de isolatie nog kan ventileren. Voor geluidisolatie dient u te kiezen voor zwaar materiaal; schuimen is hiervoor minder geschikt. Houd ook rekening met vocht en condensatie: vocht dat achter lagen vast komt te zitten, kan leiden tot schimmel, houtrot en lagere isolatiewaarde. Een goede combinatie van ventilatie, dampscherming, en geschikte isolatiematerialen voorkomt deze problemen.
Conclusie over de beste aanpak
De beste oplossing voor schuin dak isolatie tussen de balken is meestal ademend materiaal (steenwol of glaswol) in combinatie met dampremmende folie aan de warme zijde en mogelijk klimaatfolie afhankelijk van de constructie. PIR kan als alternatief dienen maar vraagt om zorgvuldige opbouw met ventilatie en rekening houdend met de beschikbare ruimte. Voor platte daken verdient buitenisolatie de voorkeur. Laat altijd een isolatiespecialist meekijken om vochtproblemen, koudebruggen en schade aan het dakbeschot te voorkomen.