Wie een veranda, terrasoverkapping of tuinoverkapping wil plaatsen, komt al snel terecht bij één belangrijke vraag: hoeveel m2 overkapping vergunningsvrij mag je bouwen. De regels lijken soms ingewikkeld, maar met de juiste informatie kun je precies bepalen wat binnen jouw tuin mogelijk is. De ideale afmeting van je overkapping hangt af van meerdere factoren. Voor de meeste tuinen werkt een formaat tussen vijftien en dertig vierkante meter het beste. Om de juiste grootte voor je overkapping te bepalen, kijk je eerst naar het gebruik, de ruimte in je tuin en de looppaden die vrij moeten blijven. Vervolgens leg je dit naast de vergunningsvrije bouwregels.
In Nederland mag je op het achtererf meestal tot dertig vierkante meter vergunningsvrij plaatsen. Veel overkappingen vallen onder vergunningsvrij aanbouwen. Gemeenten kunnen aanvullende regels hanteren. De meeste mensen zoeken een helder antwoord. Dit geldt voor een veranda, terrasoverkapping, tuinoverkapping en een overkapping aan schuur. Zolang de overkapping binnen deze grens blijft, niet hoger is dan ongeveer drie meter en niet bedoeld is als woonruimte, kun je vrijwel altijd zonder vergunning bouwen.
Niet elke tuin vraagt om dezelfde soort overkapping. Toch zijn er vier varianten die veruit het meest gekozen worden. Dankzij de vaste maten bij Tuinspecialist, variërend van 3 tot 10 meter breed en 3 tot 4 meter diep, is er voor elke tuin een passende oplossing. Een terrasoverkapping is de meest gekozen optie. Een vrijstaande douglas overkapping creëert een sfeervolle loungeplek verder van het huis. Een overkapping tegen een schuur of bijgebouw is bijzonder praktisch. Een jacuzzi overkapping biedt privacy, ventilatie en beschutting tegen regen en wind.
De ideale grootte van je overkapping hangt af van de functie, de beschikbare ruimte en de regels voor vergunningsvrij bouwen. In de meeste tuinen past een overkapping tussen vijftien en dertig vierkante meter binnen de wettelijke mogelijkheden. Veel klanten bellen ons met dezelfde vraag: heb ik een vergunning nodig voor een overkapping in mijn achtertuin? In de meeste gevallen is het antwoord nee. Sinds januari 2024 vallen de regels onder de Omgevingswet en het Besluit bouwwerken leefomgeving (BBL). Daarin staat precies wat u zonder omgevingsvergunning mag bouwen in het achtererfgebied. Niet uw provincie, want die heeft hierover bijna niets te zeggen. Voor u begint, telt dus één check: voldoen uw plannen aan de landelijke regels én aan het omgevingsplan van uw eigen gemeente.
Wat is het achtererfgebied precies? Het begrip dat alle regels bij elkaar houdt is het achtererfgebied. Dat is het deel van uw perceel achter de voorgevelrooilijn (de denkbeeldige lijn langs de voorgevel van uw woning) plus 1 meter aan weerszijden. Bij een vrijstaande woning beslaat dat dus de hele achtertuin en delen van de zijtuin. Bij een rijtjeshuis is het meestal alleen het deel achter de woning. Staat uw veranda binnen dit gebied? Dan komen de Bbl-regels in beeld. Staat hij ervoor, dan is hij sowieso vergunningplichtig. Twijfelt u bij een hoekwoning of split-level perceel hoe het achtererfgebied loopt? Bij uw gemeente of via de officiële vergunningscheck op omgevingsloket.nl krijgt u uitsluitsel.
De vier landelijke regels voor een vergunningsvrije overkapping Voor een veranda of overkapping aan de achterzijde gelden vier harde voorwaarden uit het Bbl. Voldoet u aan alle vier, dan is uw veranda landelijk vergunningsvrij. De veranda staat in het achtererfgebied. Dus achter de woning, of aan een zijgevel die niet naar de openbare weg of openbaar groen is gekeerd. De bouwhoogte is maximaal 3 meter, gemeten vanaf het aansluitende maaiveld. Bij een afstand groter dan 1 meter van de perceelgrens gelden ruimere maten, maar 3 meter is een veilige vuistregel. De veranda is niet hoger dan uw hoofdgebouw. Het totale oppervlak aan bijbehorende bouwwerken in het bebouwingsgebied blijft onder 30 m². Bestaande schuren, tuinhuizen en uitbouwen tellen mee. Voor een veranda aan de zijgevel die wél zichtbaar is vanaf de straat, een veranda in de voortuin, of een constructie hoger dan 3 meter, hebt u altijd een vergunning nodig.
Wanneer u altijd vergunning nodig hebt Een paar situaties vallen volledig buiten de vergunningsvrije regeling. Dit zijn er minder dan u denkt, maar ze zijn belangrijk om vooraf te checken. Uw woning is een rijks- of gemeentelijk monument. Uw woning ligt in een beschermd stads- of dorpsgezicht (in Limburg geldt dit onder andere voor delen van Valkenburg, Thorn en het centrum van Maastricht). De veranda komt in de voortuin of aan een zijgevel die naar openbaar gebied gekeerd is. U overschrijdt de maximale hoogte, diepte of het oppervlak van 30 m². U woont in een appartement of gestapelde woning. Dan loopt het via gemeente én VvE. Komt uw plan in een van deze hokjes? Dan vraagt u de vergunning aan via omgevingsloket.nl. Wij leveren de technische tekeningen en constructieberekeningen aan die u daarbij nodig hebt.
Het omgevingsplan: waarom uw gemeente nog kan dwarsliggen Het Bbl regelt de techniek: hoogte, oppervlak, constructie. Maar elke gemeente heeft daarnaast een omgevingsplan (de opvolger van het oude bestemmingsplan). Daarin staat wat ruimtelijk mag op uw perceel. Een veranda kan technisch dus vergunningsvrij zijn en tóch botsen met het omgevingsplan. In de praktijk zien wij dat vooral deze punten verschillen per gemeente: Welstandseisen (kleur, materiaalkeuze, kapvorm) in bepaalde wijken; Afstand tot de erfgrens met de buren, soms strenger dan de landelijke 0 m; Beperkingen in buitengebieden, natuurzones en langs beekdalen; Aanvullende regels voor karakteristieke panden zonder monumentstatus. De officiële vergunningscheck op omgevingsloket.nl geeft binnen vijf minuten uitsluitsel voor uw adres. Doe die check altijd voor u tekent. Twijfelt u over de uitkomst? Bel uw gemeente en vraag naar de afdeling Vergunningen. Een telefoontje van vijf minuten voorkomt veel gedoe.
Glazen schuifwanden: blijft de overkapping vergunningsvrij? Een vraag die wij steeds vaker krijgen: als ik later glazen schuifwanden plaats, wordt mijn veranda dan een tuinkamer en moet ik alsnog een vergunning aanvragen? Het korte antwoord is nee, mits u het goed aanpakt. Een aluminium veranda met schuifwanden geldt juridisch nog steeds als overkapping zolang minimaal één zijde open blijft of de wanden volledig open te schuiven zijn. De constructie wordt pas een aanbouw als u hem volledig sluit met vaste wanden, isolatie en verwarming. Dán verandert het bouwwerk van karakter en gelden andere regels, ook voor de oppervlakteberekening. Wij adviseren klanten in twijfelgevallen om de schuifwanden direct mee te ontwerpen en de uiteindelijke functie helder vast te leggen.
Wat we klanten in Limburg adviseren Wij plaatsen verandas door heel Limburg en in Bergen op Zoom. In bijna alle reguliere woonwijken (Heerlen, Roermond, Sittard, Kerkrade, Echt-Susteren) is een veranda aan de achtergevel binnen de maten vergunningsvrij. In Valkenburg en delen van Maastricht ligt het anders door beschermde stadsgezichten. Daar adviseren wij altijd vooraf een vergunningscheck en eventueel een welstandstoets. Voor klanten met twijfel doen wij standaard drie dingen: We checken samen het achtererfgebied en meten de beschikbare ruimte op locatie. We rekenen de maatvoering door zodat uw veranda onder de 30 m² blijft, ook met een eventuele aanbouw of schuur erbij. Bij grensgevallen leveren wij de technische tekening aan voor uw vergunningsaanvraag. Een aluminium veranda past in 70 standaardmaten en is in vrijwel alle gevallen binnen de landelijke regels te plaatsen. Een vouwdak veranda of cube veranda ook, mits de bouwhoogte onder 3 meter blijft.
Veelgestelde vragen
- Mag ik een overkapping plaatsen in mijn achtertuin? In de meeste gevallen niet. Staat de overkapping in het achtererfgebied, is hij maximaal 3 meter hoog, blijft het totale oppervlak aan bijbehorende bouwwerken onder 30 m² en is hij niet hoger dan uw woning? Dan is hij landelijk vergunningsvrij. Check daarnaast altijd het omgevingsplan van jouw gemeente.
- Hoe groot mag een overkapping zijn zonder vergunning? Tot 30 m² in het bebouwingsgebied, gemeten over alle bijbehorende bouwwerken samen (dus inclusief schuur en tuinhuis). Hoger dan 3 meter mag niet vergunningsvrij. Boven die maten moet u een omgevingsvergunning aanvragen.
- Mag een overkapping aan de zijkant van het huis zonder vergunning? Alleen als die zijgevel niet naar openbare weg of openbaar groen is gekeerd. Een veranda aan een hoekwoning die de straat raakt, is vergunningplichtig.
- Moet ik een vergunning aanvragen voor een veranda aan de voorzijde? Ja, altijd. De voortuin valt buiten het achtererfgebied. Daar geldt geen vergunningsvrij bouwrecht.
Wil je een veranda, tuinhuis of overkapping plaatsen om het hele jaar door van je tuin te genieten? Dan vraag je je misschien af of daar een vergunning voor nodig is. In veel gevallen mag je in Nederland vergunningsvrij bouwen, zolang je aan bepaalde voorwaarden voldoet. Toch is het belangrijk om de regels goed te kennen voordat je begint. Een overkapping of veranda is meestal vergunningsvrij als deze in je achtertuin staat en voldoet aan een aantal voorwaarden. Zo mag de constructie niet te groot of te hoog zijn en moet deze minimaal één meter achter de voorgevel van je woning worden geplaatst. Ook mag de overkapping alleen als extra ruimte dienen, dus niet als uitbreiding van je woning, zoals een garage of aanbouw.
Voor het zogenoemde “achtererfgebied” gelden andere regels dan voor de voortuin. In de achtertuin mag je vaak zonder vergunning bouwen, zolang de overkapping binnen het toegestane bebouwingspercentage blijft. Heb je veel bomen of beperkte zon in je tuin? Dan kan er schaduw gras ontstaan onder de overkapping. De maximale hoogte van een overkapping zonder vergunning hangt af van de afstand tot je woning. Staat de overkapping binnen vier meter van de achtergevel, dan mag deze maximaal even hoog zijn als de vloer van de eerste verdieping plus dertig centimeter. Heb je een woning met één bouwlaag? Hoewel landelijke richtlijnen duidelijk zijn, kan elke gemeente aanvullende regels hebben. Ben je er klaar voor om jouw tuin uit te breiden met een veranda of tuinkamer? Dan is Tuinmaximaal er om je te helpen. Onze specialisten geven persoonlijk advies over afmetingen, materialen en montage. Je kunt eenvoudig zelf inmeten met onze instructievideo’s of langskomen in de showroom.
Waar moet u op letten als u een overkapping, garage of berging wilt maken? Voor een overkapping, garage of berging aan de voorkant van uw huis: u hebt altijd een omgevingsvergunning nodig. Uw bouwwerk is daar goed te zien. Houd rekening met de regels uit de welstandsnota. Voor een overkapping, garage of berging aan de zij- of achterkant: u hebt soms een omgevingsvergunning nodig. Bij een monument of bij beschermd stads- of dorpsgezicht: u hebt altijd een omgevingsvergunning nodig. Kijk bij Monument opknappen of verbouwen. Doe de vergunningcheck
De vergunningcheck geeft aan voor welke activiteiten u een omgevingsvergunning nodig hebt of een melding moet doen. Uw bouwplan kan bestaan uit een technisch deel en een ruimtelijk deel. Het technische deel gaat bijvoorbeeld over of het stevig genoeg is. Dit heet in de vergunning: ‘Bouwactiviteit (technisch)’. Het ruimtelijk deel gaat over of uw plan past in de omgeving. Dit heet in de vergunning: ‘Bouwactiviteit (ruimtelijk)’. Voor allebei de delen geldt 1 van de 3 mogelijkheden: u hebt een omgevingsvergunning nodig voor uw bouwplan, u moet een melding doen of het is vergunningsvrij. Zorg dat uw bouwplan voldoet aan de regels. Zoals de regels uit het omgevingsplan en het Besluit bouwwerken leefomgeving.
Denk bij uw bouwplan ook aan duurzaam bouwen en diervriendelijk bouwen. Laat uw buren weten dat u bouwplannen hebt. Een garage moet u de hele tijd ventileren. U maakt daarvoor aan 2 tegenovergestelde muren een ventilatieopening. Wilt u een groenblauw dak? Met plantjes op uw dak helpt u insecten en vogels in uw buurt. Wilt u uw woning uitbreiden met een serre? Of een garage, tuinhuis of veranda bij uw woning bouwen? Dan heeft u meestal geen omgevingsvergunning nodig. Hier kunt u de vergunning ook aanvragen.
Met een compleet doe-het-zelf pakket kun je direct aan de slag. Een vergunningscheck via omgevingsloket.nl is snel en geeft direct inzicht in de benodigde stappen.
tags: #schutting #aanbouw #overkapping