Asbest kan gevaarlijk zijn. Als u wilt weten of iets asbest is, kunt u dit door een laboratorium laten onderzoeken. Wilt u iets slopen waarvan u vermoedt dat het asbest is, schakel dan een gecertificeerd bedrijf in.
Wat is asbest en waarom is het zo gevaarlijk?
Asbest bestaat uit microscopisch kleine, naaldachtige vezels. De vezelachtige structuur is te zien op breukvlakken en bij beschadigingen van asbestmateriaal. Asbestvezels zijn schadelijk voor de gezondheid. Bij inademing kunnen ze na lange tijd kanker in de longen, het longvlies of buikvlies veroorzaken.
Asbest is meestal wit tot lichtgrijs, maar de kleur van het materiaal waarin het verwerkt is, zegt niets over de aanwezigheid ervan. De vezels zelf zijn niet zichtbaar met het blote oog. Zolang het materiaal niet beschadigd raakt, is er vaak niets aan de hand.
Waar komt asbest voor in en om het huis?
Asbest kan op vele plaatsen voorkomen. Buiten kom je het tegen in golfplaten, goten, dakleien, gevelbekleding, regenpijpen en bloembakken. Binnen kan het aanwezig zijn in vloerbedekkingen, vensterbanken, apparaten, tegellijm en glaskit. Ook in constructies zoals daken, schoorstenen, CV-installaties en asbestcementplaten kunnen asbesttoepassingen voorkomen.
Tot 1994 is asbest in veel bouwmaterialen toegepast; daarna werd het gebruik verboden. Toch kunnen materialen uit die periode nog aanwezig zijn in bestaande huizen of gebouwen. De dakbedekking met asbest staat bekend als een risicogebied, vooral als het dak beschadigd raakt door weer, storm of hagel.
Herkennen op basis van leeftijd, structuur en toepassing
Twijfel je of een materiaal asbest bevat? Let op het bouwjaar: als het voor 1994 is toegepast, is de kans groter. Asbest zelf is een verzamelnaam van zes mineralen met microscopisch kleine vezels. Asbest kan hard (hechtgebonden) of zacht (niet-hechtgebonden) zijn. Bij zacht asbesthoudend materiaal is de structuur vaak vezelachtig; harde asbesthoudende materialen zoals cementgebonden producten hebben een wafel- of honingraatstructuur aan de zijde.
Es anderen wijzen vaak op bepaalde kenmerken: asbest kan verschillende kleuren hebben (wit, blauw, bruin), maar de kleur geeft geen betrouwbare indicatie. De aanwezigheid van een vezelachtige structuur is belangrijker dan de kleur. Ook kan het voorkomen in diverse gebruiksvoorwerpen zoals isolatiemateriaal, vloerzeil of kit van kozijnen.
Een veelgebruikt herkenningsteken is de codering op golfplaten. Codes zoals NT, AF, AFM, NA, AP of AV kunnen aangeven of asbest aanwezig is; als de plaat na 1 januari 1994 is geproduceerd, zijn ze meestal asbestvrij. Echter, zelfs als een plaat asbestvrij is verklaard, kan het hele dak uit meerdere platen bestaan en kan er elders nog asbest aanwezig zijn.
Wat te doen als u vermoedt dat er asbest in uw pand zit?
- Vraag bij de eigenaar na wat er bekend is over asbest in de woning. Bij huurwoningen moet de verhuurder informatie kunnen verstrekken.
- Laat een asbestinventarisatie doen door een erkend bedrijf. Een visuele inspectie kost meestal tussen de 400 en 500 euro; een volledige destructieve inspectie is duurder maar onderzoekt ook verborgen plekken.
- Laat nooit zelf asbest verwijderen of beschadigen. Het verwijderen moet meestal door een gecertificeerd saneringbedrijf gebeuren, zeker bij sloop of verbouwing.
- Als u asbest op een dak of buitenplaats aantreft, is het verwijderen vaak noodzakelijk wanneer het dak beschadigd is of bij verbouwing. Voor andere asbesttoepassingen kan het blijven zitten zolang het niet beschadigd is.
Wil je zeker weten of er asbest in jouw huis zit of als je plannen hebt om te verbouwen of te slopen, overweeg dan een asbestinventarisatie door een erkend inventarisatiebedrijf. JongDijk regelt dit proces en kan indien gewenst ook de verwijdering verzorgen.
Soorten asbestinventarisaties
- Visuele inspectie: controleert zichtbare plekken, zonder destructief werk. Kost ongeveer €400-€500.
- Volledige (destructieve) inspectie: onderzoekt ook verborgen plekken door delen van materialen te verwijderen. Kosten liggen hoger dan de visuele inspectie, afhankelijk van de hoeveelheid werk.
Specifieke ontmoetingen met asbest in verschillende materialen
Spuitasbest is een voorbeeld van niet-hechtgebonden asbesthoudend materiaal. Losgebonden asbestvezels kunnen vrijkomen en vormen een groter risico dan hechtgebonden asbest. In tegenstelling tot hechtgebonden asbest hoeft dat in sommige gevallen niet direct verwijderd te worden, maar bij materialen zoals dakplaten of asbestcement kan verwijdering verplicht zijn als het verweert of beschadigd raakt.
Asbest kan ook in vloerzeil, vinyl of onthulde onderdelen voorkomen uit oudere bouwperioden. Voor een aankoop of verkoop van een woning is het vaak verstandig om een asbestinventarisatie te laten uitvoeren.
Regelgeving en acties bij asbest
Tot 1994 werd veel asbest toegepast in woningen en bedrijven. Sindsdien is het verbod van kracht, maar bestaande materialen kunnen nog altijd aanwezig zijn. Als u een gebouw uit voor 1994 renoveert, verbouwt of sloopt, moet u rekening houden met asbest. De overheid werkt aan regels omtrent asbestdaken, die mogelijk vervangen moeten worden tegen 2024/2025, afhankelijk van de specifieke regeling.
Bij openbare locaties en bedrijfspanden geldt vaak een strengere aanpak: meldingen bij omgevingsdiensten of gemeenten zijn vereist bij eventuele vondsten. Als u asbest vindt op een openbaar terrein, is melden verplicht en laat de gemeente het verwijderen doen indien nodig.
Korte samenvatting van herkenning en stappen
- Asbest is moeilijk met het blote oog te herkennen; een laboratoriumanalyse is meestal nodig om zeker te weten.
- Let op bouwjaar, locatie en structuur van materialen, maar laat altijd bevestiging doen door een gecertificeerd bedrijf.
- Bij twijfel: vraag offertes aan bij verschillende bedrijven, laat inventariseren en volg de adviezen voor sanering of behoud afhankelijk van de situatie.
Asbest herkennen met Roger
Tips en checks voor asbest in huis
Tot waar werd asbest in materialen gebruikt? Sinds januari 1994 mag asbest niet meer worden verhandeld of toegepast in Nederland. Desondanks kunnen materialen uit die periode nog aanwezig zijn. Als uw pand voor 1994 is gebouwd, is de kans reëel dat er asbest is toegepast, zoals in golfplaten, vloerzeil of isolatiemateriaal.
Let op: als het materiaal beschadigd of verweerd raakt, kunnen vezels vrijkomen en gezondheidsrisico vormen. Bij een asbestdak is verwijderen vaak noodzakelijk, ook al het gaat om hechtgebonden asbest. Een asbestinventarisatie helpt u om de juiste acties te bepalen en toestemming te krijgen voor sanering.
Praktische kenmerken en herkenning
Asbest is een verzamelnaam van zes mineralen, met vezels die niet met het blote oog te zien zijn. Het kan verschillende kleuren hebben, maar kleur is geen betrouwbare indicator. Een structuur met vezels kan een aanwijzing zijn, maar een microscopische analyse blijft nodig voor zekerheid.
Een veelvoorkomende aanpak om een vermoeden te toetsen is om de bouwtekeningen van het huis op te vragen bij de gemeente of de eigenaar. Als er ‘Eternit’ op staat, kan dit indicatief zijn, maar zegt niet alles over de aanwezigheid van asbest. Bax mogelijk zijn er ook sporen achtergelaten in kit, vensterbanken, of andere toepassingen uit de periode 1960-1980.