Het ontluchten van radiatoren is een eenvoudig maar essentieel onderhoudsstukje van je verwarmingssysteem. Lucht in de centrale verwarming zorgt voor minder warmte, hogere stookkosten en kan geluiden veroorzaken. Met een ontluchtingssleutel en een emmer kun je dit zelf prima doen, van beneden naar boven in huis.
Waarom en wanneer ontluchten?
Luchtbellen in de centrale verwarming zijn normaal bij het vullen van radiatoren met water, maar moeten verwijderd worden wanneer je borrelende of tikkende geluiden hoort, wanneer een radiator koud blijft aanvoelen ondanks dat de rest van het systeem warm wordt, of wanneer de druk in de cv-ketel te laag is. Een regelmatig onderhoud, ongeveer één keer per jaar, helpt de efficiëntie te behouden en energiekosten te verlagen.
Benodigdheden
- Een ontluchtingssleutel of radiator sleutel
- Een emmer of bakje om eventueel water op te vangen
- Een doek om spatten op te vangen en de muur te beschermen
Stappenplan: radiatoren ontluchten stap voor stap
- Zorg dat de verwarming uitstaat, het systeem afkoelt en de ketel uit is. Draai alle radiatoren volledig open om de lucht vrij te laten stijgen.
- Begin beneden en werk naar boven. Plaats de doek onder de ontluchtingskraan en houdhem tegen opspattend water vast.
- Zet de radiatorsleutel op de ontluchtingskraan en draai deze langzaam tegen de klok in. Laat lucht ontsnappen totdat er water uitkomt, maar draai nooit helemaal open.
- Wanneer er enkel water uitkomt, draai je de kraan weer dicht. Houd de emmer onder het ventiel totdat het lekken stopt en alle lucht is verwijderd.
- Ga door naar de volgende radiator en herhaal dezelfde werkwijze van beneden naar boven.
- Nadat alle radiatoren ontlucht zijn, zet je de cv-ketel weer aan en draai je alle radiatoren weer open. Laat het systeem een tijdje doorlopen en controleer dat alle radiatoren gelijkmatig warm worden.
- Controleer de druk in de cv-ketel. Als de druk te laag is, vul bij tot de juiste waarde (doorgaans tussen 1,5 en 2 bar). Daarna laat je het systeem opnieuw opwarmen en controleert of de radiatoren weer goed warm worden.
Belangrijke tips na het ontluchten
- Na het ontluchten kan de waterdruk dalen; controleer de druk met de manometer en vul bij indien nodig.
- Laat het systeem ongeveer een uur draaien en controleer vooral de radiator die het verst van de ketel verwijderd is om te controleren of er geen lucht meer in het systeem zit.
- Als borrelende geluiden blijven of radiatoren blijven koud, kan dit wijzen op andere problemen zoals een lekkage, een defect expansievat, of een storing in de circulatiepomp; neem zonodig verder onderhoud in acht of laat een erkende installateur meekijken.
Veiligheid en extra overwegingen
Werk altijd met de verwarming uit en de ketel uitgeschakeld tijdens het ontluchten. Laat hete radiatoren afkoelen om brandwonden te voorkomen. Gebruik een emmer en doek om spatten te beheren en de muur te beschermen. Begin altijd met de radiatoren die zich het dichtst bij de ketel bevinden en werk naar boven.
Veelgestelde vragen
- Waar zit het ontluchtingsventiel van de radiator? Het ventiel zit altijd aan de bovenzijde van de radiator; onderin zit de kraan waarmee water uit de radiator loopt.
- Hoe vaak moet je de installatie ontluchten? Gewoonlijk ongeveer één keer per jaar; vaker als er geluiden zijn of kamers koud blijven.
- Wat als er geen ontluchtingsventiel zit? Ontlucht daarna de eerstvolgende radiator die wel een ventiel heeft.

Hoe je een radiator gemakkelijk kunt ontluchten
Daarnaast kan een automatische ontluchter zoals SpiroVent in sommige systemen helpen om handmatig ontluchten te beperken en energiekosten te besparen. Het vervangen van de circulatiepomp of het controleren van het expansievat kan in sommige gevallen nodig zijn als ontluchten alleen onvoldoende oplossing biedt.
Overzicht van stappen en benodigdheden
| Stap | Actie |
|---|---|
| Voorbereiding | Radiatoren volledig open, systeem uitschakelen, emmer en doek gereed |
| Ontluchten | Ventiel openen met sleuteltje tot water verschijnt, niet te ver-openen |
| Afhandeling | Ventiel sluiten, druk controleren en bijvullen indien nodig |
| Controle | Systemen weer inschakelen en opwarming controleren |
tags: #speciaal #radiator #ontluchten #sleuteltje