Bij Fortus ligt de focus voornamelijk op vastgoedontwikkeling en projectfinanciering, waarbij de technische aspecten van bouwprojecten, zoals het installeren van schoorstenen, nauwkeurig worden geregeld. In projecten die renovatie en transformatie van bestaande panden betreffen, zoals het ombouwen van oude gebouwen naar energiezuinige woningen, wordt ervoor gezorgd dat alle rookkanalen en schoorstenen voldoen aan de brandveiligheids- en milieunormen. Bij nieuwbouwprojecten is Fortus ook gericht op het integreren van moderne verwarmingssystemen, zoals duurzame biomassaketels, waar schoorstenen voor rookafvoer een belangrijke rol spelen.
Een erg belangrijk onderdeel van de correcte installatie van je houtkachel of pelletkachel is een veilige aansluiting op het rookkanaal. De rook die ontstaat bij de verbranding hout of pellets (vaste brandstoffen) moet immers op een verantwoorde manier weg kunnen. Er bestaan wettelijke eisen waaraan een rookkanaal moet voldoen op het gebied van kwaliteit, materiaal en constructie. Ook hierom raden we aan om een hout- en pelletkachel te laten installeren door een erkende installateur. Deze is namelijk op de hoogte van alle wet- en regelgeving en zal zich hier ook aan houden.
Animatie rookkanalen: Een veilig en goed werkend rookkanaal is afhankelijk van een aantal belangrijke keuzes. De belangrijkste zetten we op een rij: Zijn de juiste, gekeurde en veilige materialen gebruikt (CE markering)? Zijn de afmetingen (dimensionering) conform de installatievoorschriften van de kachel? Zijn de voorschriften voor omkokering, isolatie en brandveiligheid gevolgd? Is het juiste uitmondingsgebied (wettelijk bepaald) toegepast om overlast en hinder te voorkomen?
Laat je de schoorsteen voldoende vaak vegen? Heeft je verzekeraar nog aanvullende eisen (bijvoorbeeld bij een rieten kap)? Samengevat, een goed en veilig rookkanaal voor een houtkachel en een pelletkachel is essentieel om de brandveiligheid te waarborgen en om efficiënte verbranding te bevorderen. En door een efficiënte verbranding en het op de juiste wijze afvoeren van de rookgassen worden overlast en hinder voorkomen.
Materialen Het rookkanaal moet zijn gemaakt van hittebestendige materialen, zoals roestvast staal, keramiek, metselwerk met een flexibele RVS voering of geïsoleerd dubbelwandig roestvast staal. Deze materialen kunnen de hoge temperaturen van de rook afvoeren zonder dat er brandgevaar ontstaat. De kwaliteit van de gebruikte materialen krijgt meer en meer aandacht, ook van controlerende instanties (bijvoorbeeld Inspectie Leefomgeving en Transport) en van verzekeraars. Zo moet elk rookkanaal naast een CE-keurmerk voorzien zijn van een zogenaamde DOP-verklaring, een keuringsrapport en niet in de laatste plaats deugdelijke installatievoorschriften waaruit blijkt hoe een veilige en deugdelijke installatie kan worden voorzien. Een CE=markering zonder bovengenoemde voorwaarden heeft geen rechtsgeldigheid.
Isolatie en schoorsteenbrand: De veiligheid van een rookkanaal wordt niet vastgesteld onder normale gebruiksomstandigheden. De ultieme test van een rookkanaal is namelijk de temperatuur die ontstaat bij schoorsteenbrand. Ook dan moet de isolatie én de inbouwmethode zodanig zijn beproefd, dat geen brand in de omliggende constructie en ruimte zoals een slaapkamer kan ontstaan. Een gekeurd en goed aangelegd rookkanaal beperkt de warmteoverdracht naar brandbare materialen in de leefruimte, de muren of plafonds dan ook zodanig dat het risico op brand tot een minimum wordt beperkt. Om aan de NL bouwvoorschriften te voldoen is in vrijwel alle gevallen dan ook een zogenaamde omkokering noodzakelijk. De omkokering voorziet enerzijds in een veilige afstand tot brandbare constructiedelen, anderzijds dient deze als aanraakveiligheid. De afstand tot brandbare materialen moet immers duurzaam kunnen worden gewaarborgd.
Juiste afmetingen: Het rookkanaal moet de juiste diameter hebben in relatie tot de grootte van de kachel en de lengte van het kanaal. Te kleine diameters kunnen leiden tot slechte trek en ophoping van roet, terwijl te grote diameters de warmte inefficiënt afvoeren. Bij toepassing van de juiste diameter zal het door de toestelfabrkant beoogde rendement behaald kunnen worden. De installatievoorschriften van het toestel bieden hierin als het goed is de nodige duidelijkheid, uw installateur beschikt over de noodzakelijke vakkennis om dit juist te kunnen beoordelen en adviseren.
Lengte en uitmondingshoogte: Een rookkanaal moet voldoende verticaal zijn om een goede trek te creëren, wat essentieel is voor een efficiënte verbranding en om rook terugslag te voorkomen. Ook moet het kanaal de juiste hoogte hebben om goed boven het dak uit te steken (uitmondingsgebied) en te voorkomen dat rook en vonken in contact komen met brandbare materialen. Ook wordt op deze wijze overlast voor de omgeving tot een minimum beperkt. Regelmatig onderhoud: Regelmatige reiniging en inspectie van het rookkanaal zijn cruciaal om ophoping van creosoot (een brandbaar bijproduct van houtverbranding) te voorkomen en om eventuele problemen tijdig op te sporen, zoals scheuren of verstoppingen. Advies is om minimaal 1 maal per jaar de schoorsteen te laten vegen door een schoorsteenveger welke lid is van de ASPB (www.schoorsteenveger.nl).
Installatie volgens de regels: Het rookkanaal moet worden geïnstalleerd volgens de lokale bouwvoorschriften en de aanbevelingen van de fabrikant van de houtkachel én het rookkanaal. Goedkopere aanbieders leveren te vaak RVS materiaal van een lagere kwaliteit, zonder de juiste DOP-verklaring en zonder de verplichte installatievoorschriften. In dergelijke gevallen is het gevoerde CE- keurmerk dan ook ongeldig. Een professionele installatie door een ervaren vakman is dan ook sterk aanbevolen om ervoor te zorgen dat alles correct en veilig wordt geïnstalleerd. Particulieren of klusbedrijven die zelf een rookkanaal aanleggen vallen uiteraard onder dezelfde regels. Bij calamiteiten zal de brandverzekeraar toetsen op de naleving van de wet en regelgeving.
Veilige en verantwoorde installatie: Zoals je ziet, zijn er nogal wat zaken waar je op moet letten bij een veilige en verantwoorde installatie van een houtkachel en het bijbehorende rookkanaal. Geen werk voor doe-het-zelvers wat ons betreft, ook niet van aannemers of bouwbedrijven zonder de benodigde vakopleiding. Bezoek een specialist bij jou in de buurt en maak snel een afspraak, of bezoek een van de vele showrooms in ons land. Hier krijg je advies op maat door een van de vele opgeleide en erkende NHK-specialisten.
De geschiedenis en ontwikkeling van schoorstenen laten zien hoe rookafvoer door de eeuwen heen is geëvolueerd. De huidige vorm van de stenen schoorsteen is sinds midden 17e eeuw in zwang gekomen toen het gebruik van open vuur beperkt werd. In de Middeleeuwen placht het rookkanaal over een deel van zijn hoogte naar buiten gemetseld te zijn. De opkomst van de schoorsteen maakte het mogelijk hoger te bouwen en beter te onderscheiden warmte en rookafvoer. De Engelse en Franse tradities bieden verschillende begeleidende vormen voor de open haard en rookkanalen. De schoorsteen heeft daarmee voordelen ten opzichte van de open stookplaats: minder brandgevaar en de mogelijkheid om verdiepingsvloeren te realiseren.
De haardmuur en de schouw vormen samen de kern van de huidige schoorsteenconstructie. De haardmuur is een hittebestendige omhulling rondom de stookopening en kan ingebouwd, voorzet of in bestaande muren geïntegreerd zijn. De schouw omvat het bredere geheel rondom de haard, inclusief mantel, boezem en sierlijsten. Het verschil tussen haardmuur en schoorsteen is essentieel: de haardmuur omsluit de stookopening; de schoorsteen voert de rook naar buiten. De huidige regelgeving, zoals het Besluit bouwwerken leefomgeving (BBL), stelt eisen aan brandveiligheid, thermische weerstand en constructieve deugdelijkheid van haardmuren en rookgasafvoer.
In moderne toepassingen kan de haardmuur bovendien onderdeel uitmaken van een prefab of voorzetconstructie, vooral bij renovaties of in compacte ruimten. De keuze voor materialen en afwerking bepaalt de esthetiek en veiligheid van de haardpartij. De kachel en het rookkanaal bepalen samen welk systeem het meest geschikt is, en dit geldt zowel voor bestaande schoorstenen als voor nieuwbouw. De exacte installatie en omkokering moeten voldoen aan de geldende normen en aan de aanbevelingen van de fabrikant.
Shunt-schoorsteen en moderne concepten
In de jaren is een alternatief concept ontwikkeld: de Shunt-schoorsteen. De Shunt-schoorsteen vervangt alle afzonderlijke rookkanalen door één gemeenschappelijk kanaal en biedt daarmee voordelen zoals minder bouwkosten en eenvoudiger vloer- en dakdoorgangen. De rookgassen in het gemeenschappelijke kanaal worden verwarmd door de doorgangswand, waardoor trek ontstaat en rook in het algemene kanaal tocht. Deze constructie vermindert ook de kans op rookbijdragen bij windinvloeden.
De elementen van Shunt-schoorstenen worden gemaakt van Betsilbeton en bestaan uit twee kanalen per element; een afzonderlijk kanaal voor elke haard en een gemeenschappelijk kanaal. De aanslutingen en verloopelementen verzorgen de overgang tussen kanalen en waar nodig kunnen kanalen in hoeken geplaatst worden. Zij kunnen ook als ventilatiekanalen dienen. De hele constructie vereist een correcte natmaking en pakkende verbindingen met een speciale voeg, om gas- en rookdichtheid te waarborgen.
Bij toepassing van Shunt-systemen geldt dat de uiteinden boven het hoogste dakpunt moeten uitsteken en dat in hoge gebouwen de hoogte/koeling afweging zorgvuldig gemaakt moet worden. In de praktijk kunnen deze systemen tot drie verdiepingen ruimtebesparing bieden voordat verdere overwegingen nodig zijn. Speciale achtzijden elementen en hoekachtige configuraties maken toepassing in verschillende bouwvormen mogelijk.
Brain Shunt Insertion Animation
Een belangrijk punt bij elke schoorsteen is de trek. De trek wordt bepaald door de hoogte, de temperatuurverschillen tussen rookgassen en buitenlucht, en de wind. Creosoot en roetaanslag vormen risico’s voor schoorsteenbrand; daarom is jaarlijks vegen en inspectie essentieel. De Zwitserse methode stimuleert het gebruik van de juiste houtverbrandingstechnieken en vermindert daarmee creosootvorming. Een schoorsteenbrand ontstaat door creosoot die vlam kan vatten bij hoge temperaturen. Een schoorsteenveger verwijdert deze aanslag met een borstel en voorkomt verdere risico’s.
De combinatie van kachel en schoorsteen vereist een zorgvuldige afstemming op brandveiligheidsnormen en op de materialen van het rookkanaal. De keuze tussen een gemetselde schoorsteen en rookkanaal (of moderne RVS- of pijpmateriaalvarianten) hangt samen met brandstoftype en installatievoorschriften. Het is aan te raden om een erkende installateur in te schakelen voor een veilige en volgens regels uitgevoerde installatie.
Nieuwe woningen of renovaties vereisen vaak adviezen over de beste oplossing voor rookafvoer, waarbij flexibiliteit en ruimtebesparing belangrijk zijn. Voor bestaande rookkanelen kan flexibele dubbelwandige RVS-voering gebruikt worden voor renovatie en aanpassing. Voor nieuwbouw zijn dubbelwandige rookkanalen met ombouw vereist. De keuze van het rookkanaal hangt af van het type brandstof (hout/kool, gas, open of gesloten systeem) en de gewenste afwerking van het kanaal. Onze specialisten adviseren over de meest geschikte oplossing op basis van veiligheid, efficiëntie en esthetiek.
Tot slot is het essentieel om op te merken dat de haardmuur en schoorsteen altijd onder de regelgevende kaders vallen. De haardmuur moet voldoen aan brandcompartimentering en weerstand tegen brandoverslag, en de rookgasafvoer kent strenge eisen voor dichtheid en brandveiligheid. Voor wie actief een haard of schoorsteen plant, biedt dit artikel inzicht in opbouw, werking en materialen en benadrukt het belang van professionele ondersteuning en naleving van de geldende normen.
tags: #spoor #constructie #schoorsteen