Sportpark Goed Genoeg in Amsterdam is de thuishaven van voetbalclub AFC. In verband met de bouw van een nieuwe woonwijk moest het park een stukje worden opgeschoven. Een mooie gelegenheid om het zestig jaar oude clubhuis te vervangen door een nieuw en duurzaam gebouw dat helemaal aan de BENG-eisen voldoet. Het oude clubhuis van AFC is gesloopt en op een steenworp afstand verrees een gloednieuw clubgebouw.
Impact van de bouwlocatie op het ontwerp en de uitvoering
Marius van Nieuwenhuizen (Lavita Bouwadvies en Begeleiding) was daar als toezichthouder nauw bij betrokken. “Ook al was dit een relatief klein project en op het oog een eenvoudig gebouw, het was wel een intensief project,” zegt hij. “Qua constructie en opbouw waren er verschillende uitdagingen. Op iedere locatie in Amsterdam begint een project met het slaan van heipalen, in dit geval 218 stuks.”
Vervolgens moest er van alles in de grond worden weggewerkt, waaronder riolering en ander leidingwerk. Omdat er geen kruipruimte was voorzien, moet alles in één keer goed gaan, want later kun je er niet meer bij. Het clubgebouw is aan vier zijden toegankelijk en biedt tevens directe toegang tot het hoofdveld. De begane grond ligt op maaiveldniveau en daar bevinden zich de twintig kleedkamers, een fysiotherapiepraktijk, massageruimtes et cetera. Op de eerste verdieping is een bar, conferentieruimte, kantine, verschillende bestuurskamers, een persruimte, een professionele keuken, en aan drie kanten een groot terras.
Architectuur en duurzaamheid: BENG en energieconcept
Het terras aan de kant van het hoofdveld is voorzien van een enorme luifel constructie van gelamineerde houten balken die zowel het terras als de daaronder gelegen tribune overdekt. Het nieuwe clubgebouw voldoet helemaal aan de BENG-eisen. Alle benodigde elektriciteit wordt opgewekt door de zonnepanelen op het dak. Het warmtenet vanuit de Zuidas is de bron voor verwarming, warm tapwater en de koeling is separaat. De opdrachtgever voor het gebouw was het PMB van de Gemeente Amsterdam. Het ontwerp is van Paul de Ruiter Architects, en aannemer HSB Bouw nam de bouw van het clubgebouw en de tribunes rond het nieuwe hoofdveld op zich. Bureau NL Bouwmeesters deed de directievoering en huurde Van Nieuwenhuizen in als toezichthouder om het werk op de bouwplaats te begeleiden.
“Ik zeg altijd: ik begin in mijn laarzen onder de heistelling en eindig met mijn nette schoenen op het hoogpolige tapijt,” meldt Van Nieuwenhuizen. “Het betrof allerlei verschillende werkzaamheden. Bij de aanvang van het werk ging het bijvoorbeeld om het doormeten van de heipalen en het controleren van de wapening van de funderingsbalken en de vloeren.” Het hele project is gedocumenteerd, onder andere om berekeningen voor de BENG te kunnen maken. Nu is de Wet Kwaliteitsborging een feit, en ook dat vraagt om het vastleggen van alle stappen in een bouwproces.
AFC maakt inmiddels naar alle tevredenheid gebruik van het nieuwe clubgebouw, dat in 2021 werd opgeleverd. Van Nieuwenhuizen werkt momenteel aan projecten in Leiden en Amsterdam. “Met de jongens van de bouwplaats in Leiden ga ik me inschrijven voor de Dutchview EK Poule. Ik ben geen enorme voetbalfan, maar als ik thuis ben ga ik zeker kijken. Wat ik ervan verwacht? Als ze in vorm zijn en de saamhorigheid er is, heeft Oranje het potentieel om ver te komen.”
Verplaatsing en herontwikkeling richting de Zuidas
De Amsterdamsche Football Club, AFC, krijgt vijf nieuwe kunstgrasvelden en een gloednieuw clubhuis op de Zuidas. AFC blijft gewoon voetballen op het eigen sportpark Goed Genoeg, waar de club afgelopen seizoen nog kampioen werd in de Tweede Divisie. Om AFC in te passen in de almaar groeiende Zuidas werden de velden en het clubhuis in noordelijke richting verplaatst. Wethouder Udo Kock (Zuidas) is verheugd over de plannen. Ad Westerhof, voorzitter van AFC, kan zijn geluk niet op. De gesprekken over een nieuw sportpark lopen al sinds de jaren negentig.
“Het is onvoorstelbaar mooi dat het nu gerealiseerd gaat worden. AFC kan zo verder aan haar toekomst bouwen en haar ambities nog beter realiseren,” zegt Westerhof. De gemeente wordt eigenaar en beheerder van de vijf kunstgrasvelden; AFC is de hoofdhuurder, maar de club wordt de eigenaar van het nieuwe clubhuis. Een impressie van het nieuwe sportpark toonde dat de aannemers maandag 8 juli gestart zijn met de werkzaamheden, zodat de nieuwe voorzieningen in de zomer van 2020 klaar zijn. De definitieve gunning van de opdracht markeert het sluitstuk van een langdurig proces om AFC in de planontwikkeling op de Zuidas te passen.
Het sportpark Goed Genoeg krijgt vijf nieuwe kunstgrasvelden. Aannemer Sallandse Wegenbouw legt het nieuwe sportpark aan en HSB Bouw verzorgt de bouw van het clubgebouw en de tribunes rond het hoofdveld. HB Adviesbureau verzorgt het dagelijks toezicht en de directie. De gemeente is eigenaar en beheerder; AFC is hoofdhuurder. Het sportpark wordt daarnaast ook gebruikt door verschillende scholen in de omgeving en de kinderen in de nieuwe woonwijk kunnen er straks een balletje trappen. De aanleg van vijf velden en het nieuwe clubgebouw werd voltooid met de opening in 2021.
Toekomstbestendig ontwerp en circulariteit
Het ontwerp is uitgevoerd door Paul de Ruiter Architects met de bedoeling een toekomstbestendig en energiezuinig clubhuis te realiseren, met behoud van de clubcultuur. Circulariteit en beperking van CO2-uitstoot stonden centraal. De constructie van de verdieping en de luifels gebruikte gelamineerde houten spanten van binnenlands lariks, waarin verdiepingshoge ramen veel natuurlijk licht binnenlaten. Houten luifels beschermen tegen zonnewarming en verminderen daarmee kunstmatige verlichting en koeling. De clubhuisvloeren bestaan uit cradle to cradle tegels, en het dak is bedekt met zonnepanelen. Verwarming geschiedt via stadsverwarming die wordt gevoed door restwarmte.
Bereikbaarheid en gebruik voor de gemeenschap
Samen met het clubhuis zijn de sportvelden van gemeentelijk sportpark Goed Genoeg vernieuwd: vijf kunstgrasvelden zijn aangelegd en het terrein blijft tijdens de werkzaamheden al sportend te gebruiken. Het sportpark staat open voor scholen in de omgeving en voor kinderen uit de nieuwe woonwijk die er straks kunnen voetballen. De gemeente Amsterdam blijft eigenaar en beheerder van het sportpark; AFC blijft hoofdhuurder, terwijl de club het nieuwe clubhuis bezit.
Operaties, logistiek en samenwerking
De twee bouwpartners, HSB Bouw en Sallandse United, onderhouden tijdens de werkzaamheden nauw contact en duidelijke afspraken over transportbewegingen, looppaden en veiligheidsroutes. Maandelijks vindt een bouwlogistiek overleg plaats met alle betrokken aannemers om de leefomgeving van AFC en de buurt zo min mogelijk te belasten. De bouwlogistiek en -planning zijn zo ingericht dat voetballen altijd mogelijk blijft tijdens de bouw.
De officiële opening van het vernieuwde sportpark Goed Genoeg en het clubhuis vond plaats op 4 september 2021. Daarna werd nog het vijfde veld noordwaarts verplaatst om ruimte te maken voor de toekomstige woonwijk Ravel, waarmee de vernieuwing van het sportpark werd afgerond.
| Ondernemers/partners | Rolver |
|---|---|
| HSB Bouw | Bouw van clubgebouw en tribunes |
| Sallandse United | Veldaanleg kunstgrasvelden |
| HB Adviesbureau | Dagelijks toezicht en directie |
| Paul de Ruiter Architects | Ontwerp en duurzame uitvoering |
| NL Bouwmeesters | Directievoering |
Ter informatie: AFC is de oudste voetbalclub van Amsterdam en blijft een cruciale rol spelen in de sport- en buurtonwikkeling aan de Zuidas. Het sportpark Goed Genoeg biedt nu vijf kunstgrasvelden, een toekomstbestendig clubhuis en faciliteert naast AFC ook lokalen voor scholen en toekomstige bewoners van de nabijgelegen woonwijk.