Het plaatsen van inbouwspots in een plafond met sierlijst vereist zorgvuldige voorbereiding en de juiste materialen. Opbouw- en inbouwspots zijn qua techniek eigenlijk hetzelfde, beide dimbaar en richtbaar. Bovendien zijn ze geschikt voor verschillende lichtbronnen. Zo is het mogelijk om op ieder moment en plek de juiste sfeer te creëren met spots.
Een belangrijk gegeven is dat bij inbouwspots natuurlijk voldoende inbouwruimte aanwezig moet zijn. Bij een verlaagd plafond is de inbouwhoogte en de balkhoogte bepalend voor de keuze van de soort spot. Bij een betonnen plafond wordt gebruik gemaakt van een inbouwbox. Het formaat van de inbouwbox en dus van de inbouwruimte is afhankelijk van de spot. Als beton wordt gestort moet daarmee vooraf rekening worden gehouden. Dit betekent dat in een vroegtijdig stadium van de bouw duidelijk moet zijn welke spots moeten worden ingebouwd.
De boxen moeten worden geplaatst voordat beton wordt gestort of stucwerk wordt aangebracht. Behandel de inbouwboxen of plasterkits voor de spots of wandlampen met zorg. De ruimte die de box biedt om de armaturen te plaatsen is precies op het formaat van de armaturen afgestemd. Voorkom dat het gat boven een inbouwbox of plasterkit in het plafond te groot is. Dat kan er namelijk voor zorgen dat het stukwerk scheurt bij plaatsing of verwijdering van spots. Wij adviseren om de gaten in het plafond zeker niet groter te maken dan in de gebruiksaanwijzing van de inbouwboxen of plasterkits is aangegeven. De stuclaag moet minimaal 5 tot 7mm dik zijn om de inbouwboxen of plasterkits rijkelijk te bezetten. Een te dunne laag stucwerk kan leiden tot scheurvorming als de armaturen geplaatst worden.
Elke spot heeft zijn eigen inbouwmaat in doorsnede en hoogte. Wij adviseren om in een vroegtijdig stadium te bepalen welke spot voor uw situatie geschikt is c.q. welke maatregelen noodzakelijk zijn als voor een bepaald spottype wordt gekozen. Balken of leidingen kunnen in de weg lopen en de afstand tussen muur en spot verschilt per spot. Bundelbreedte, kantelbaarheid maar vooral het nagestreefde lichteffect zijn in belangrijke mate bepalend voor de afstand tot de muur. Daarbij moet rekening worden gehouden met openslaande deuren van (keuken)kasten, slagschaduw en strijklicht dat elke oneffenheid zichtbaar maakt. Het vroegtijdig bepalen waar je inbouwspots goed tot hen recht komen kan lastig zijn.
Nu de basiszaken staan, volgt de praktijk: hoe installeer je de kooflijsten en vervolgens de LED-inbouwspots met een nette afwerking. Zorg ervoor dat de ondergrond waar je de lijsten op gaat plakken goed droog, schoon en vetvrij is. Voordat je kan gaan beginnen met het plakken is het belangrijk om alles eerst goed uit te meten. Zo zorg je ervoor dat alles recht komt te hangen. Leg de lijst allereerst in de verstekbak. Zo zie je hoe de lijst op het plafond en de muur komt. Meet daarna deze maten. Wanneer je dit gemeten hebt is het makkelijk om aan alle twee de kanten van de muur een lijntje te zetten. Om de hoeken van de kamer netjes te bekleden, zal je de kooflijsten in verstek moeten zagen. Leg de lijst zoals hiervoor beschreven in de verstekbak en zaag de lijst onder een hoek van 45 graden rustig door. Tip: houd de lijst van te voren tegen het plafond op de plek waar die moet komen, en teken alvast een grove lijn waarover die gezaagd moet worden. Zorg ervoor dat de verstekbak schoon is voordat je gaat zagen. Leg nu de lijst strak tegen de zijkant van de verstekbak. Houd de lijst zo stevig mogelijk vast, let hierbij wel op dat je de lijst niet breekt!
Na het zagen is het belangrijk om even met een mesje langs de afgezaagde hoek te gaan en de oneffenheden bij de afgezaagde hoek weg te schrapen. Na alle voorbereiding is het tijd om de lijsten te monteren. Breng met de kitspuit de montagekit aan op de achterkant van de lijst. Deze High Tack kit is erg sterk, dus het is niet nodig om heel veel kit te gebruiken. Wanneer je de kit gaat aanbrengen op de lijst, zet dan de lijst met de voorkant naar je toe op de punt van uw schoen, dit omdat je dan alle kanten op kan draaien met de lijst. Houd de lijst aan beide uiteinden vast zodat je niet met je handen in de kit grijpt. Ter ondersteuning van de lijst is het goed om er een schroefje onder de lijst te monteren. Laat dit schroefje ongeveer 2 uur zitten.
Op deze manier heb je zo prachtige kooflijsten geïnstalleerd! Nu is het tijd om het resultaat netjes af te werken. De naden tussen de verschillende sierlijsten moeten worden opgevuld met uniflot. Gebruik niet teveel en smeer het op elk naadje. Laat de uniflot een nachtje drogen, en ga dan rustig met een schuurpapiertje langs de naden. Zo zijn de lijsten weer helemaal glad en egaal. Tenslotte kun je de aansluitingen tussen de sierlijsten en de wand afkitten met acrylaatkit.
Indirecte verlichting werkt doordat de lichtbron verborgen zit in een sierlijst of koofprofiel en het licht via het plafond of de wand weerkaatst. Zo ontstaat een zachte, gelijkmatige gloed zonder zichtbare armaturen of harde schaduwen. Een LED-strip in een plafondlijst of sierlijst is de eenvoudigste manier om dit resultaat te bereiken, zonder een verlaagd plafond of ingrijpende verbouwing. U bevestigt de lijst langs de wand-plafondovergang, werkt de LED-strip erin weg en schildert de lijst in de kleur van uw muur of plafond.
Naar keuze zijn verschillende profielen beschikbaar, zoals Tesori XPS/EPS-lichtprofielen (XPS en EPS), Grand Decor en Classicstyl PU-profielen, NMC Wallstyl en Arstyl HDPS-profielen. Deze profielen variëren in materiaal (XPS, EPS, PU) en afwerking, maar zijn alle geschikt voor moderne interieurs waar een naadloze lichtlijn centraal staat. Een kant-en-klare koof is de snelste optie voor beginners: een compleet koofprofiel dat u direct kunt monteren en combineren met een LED-strip.
Wil je dat de spots ook zonder de verlichting aan opvallen in het plafond? Neem dan bijvoorbeeld zwarte spotjes bij een wit plafond. Voor een sterrenhemel-achtig effect raden we aan om dezelfde kleur spots als het plafond te kiezen, zonder rand te gebruiken. Meet de omtrek van de ruimte en tel 10 tot 15 procent extra bij voor snijverlies en hoeken. De voeding, ook wel driver of trafo genoemd, moet een hoger vermogen hebben dan het totale verbruik van de LED-strip. Bereken dit door het vermogen per meter te vermenigvuldigen met de totale lengte en kies daarna de eerstvolgende hogere waarde. Voor een strip van 9,6 W/m over 5 meter is het totale verbruik 48 W.
De LED-driver is nodig om de LED spot of halogeen spot goed te laten functioneren. De LED-driver kan niet zomaar overal geplaatst worden. Het beste is om een driver dicht bij de inbouwspot te plaatsen. Daarvoor is extra ruimte nodig in de inbouwbox. Afgeraden wordt om de LED-driver op afstand te plaatsen. In de inbouwboxen of plasterkits is niet altijd ruimte voor een LED-driver. De LED-driver moet dan extern geplaatst worden. Wij adviseren om externe plaatsing vooraf met de installateur of bouwbegeleider te bespreken, zodat bij installatie een alternatieve plek voor de LED-driver niet te ver van de inbouwspots kan worden bepaald. Je kunt het beste (indien mogelijk) bij iedere inbouwspot een eigen LED-driver te plaatsen.
Ja, alle PU- en HDPS-profielen zijn voorgegrond en direct overschilderbaar met muurverf op waterbasis. De voeding, ook wel driver genoemd, moet een hoger vermogen hebben dan het totale verbruik van de LED-strip. Bereken dit door het vermogen per meter te vermenigvuldigen met de totale lengte en kies daarna de eerstvolgende hogere waarde. Een verlaagd plafond geeft een mooi resultaat, maar is in veel situaties helemaal niet nodig. Wilt u toch een verlaagd plafond? Kies dan een profiel of koof met voldoende ruimte om de LED-strip en de bekabeling netjes weg te werken. De KD408 is hier bij uitstek geschikt voor: een diep EPS-profiel dat speciaal ontworpen is voor toepassingen in combinatie met een verlaagd plafond.
Indirecte verlichting is verlichting waarbij de lichtbron niet direct zichtbaar is. De LED-strip zit verborgen in een sierlijst of koofprofiel en het licht kaatst via het plafond of de wand terug de ruimte in. Een sierlijst is een decoratieve rand op de overgang van wand naar plafond. Een kooflijst is vergelijkbaar, maar heeft een uitsparing die specifiek bedoeld is voor het wegwerken van een LED-strip. Gebruik een smalle LED-strip van 8 tot 12 mm breed die past in het gekozen profiel. Kies warm wit, 2700-3000K, voor sfeer in de woonkamer of slaapkamer en neutraal wit, 3000-4000K, voor de keuken of werkruimte. Kies bij voorkeur altijd een dimbare strip voor meer comfortregeling. Kies een LED-strip met minimaal 60, bij voorkeur 120 of meer LED's per meter. Een diffuser in het profiel verspreidt het licht extra en voorkomt zichtbare puntjes.
Meet de omtrek van de ruimte en tel 10 tot 15 procent extra bij voor snijverlies en hoeken. Ja. Alle PU- en HDPS-profielen zijn voorgegrond en direct overschilderbaar met muurverf op waterbasis. Het inbouwen van inbouwspots heeft zorg en aandacht nodig. Voor een optimaal eindresultaat bij de plaatsing van spots met bijvoorbeeld LED-lichtbronnen? Dan is een goede voorbereiding noodzakelijk en zijn coördinatie en technische uitwerking van groot belang. Daarom hebben we een aantal tips voor je op een rij gezet:
- Opbouw- en inbouwspots zijn qua techniek eigenlijk hetzelfde, beide dimbaar en richtbaar. Bovendien zijn ze geschikt voor verschillende lichtbronnen. Zo is het mogelijk om op ieder moment en plek de juiste sfeer te creëren met spots. Maar wat is dan het verschil met een opbouwspot en inbouwspot?
- De zichtbaarheid van het armatuur is het grootste verschil. Bij een opbouwspot is het vaak zo dat je graag de opbouwspot wilt zien omdat het design je aanspreekt. Of doordat het beter bij je huis past qua monteren. Zo komen we bij het tweede verschil, de manier van monteren. Een opbouwspot zit namelijk niet in het plafond.
- De plek waar je de spots gaat plaatsen bepaalt voor welke IP-waarde je het beste kunt gaan, en daarmee ook welke LED-driver en voeding nodig zijn.
- De inbouwspot met een vierkante bouw is een blijvende trend voor de keuken, woonkamer en badkamer. Naast de vierkante spots zien we ook een opmars van spots met organische vormen, waaronder de ronde spot.
- De randloze spot heeft een modern uiterlijk en is subtieler aanwezig, maar vraagt extra zorg bij stucwerk en voorbereiding.
- Bereken en plan de bedrading en dimbaarheid; elk dimprotocoll heeft zijn eigen vereisten voor installatie en bekabeling, zoals 1-10V, DALI, phase cut of DMX.
- Laat de elektrische aansluiting uitvoeren door een gekwalificeerde elektricien en laat afwijkingen in de bouwkundige uitvoering tijdig vastleggen in een lichtplan.
We sluiten af met praktische adviezen: een verlaagd plafond is niet altijd nodig. Wilt u toch een verlaagd plafond? Kies dan een profiel of koof met voldoende ruimte om de LED-strip en de bekabeling netjes weg te werken. Inbouwboxen en plasterkits vereisen zorgvuldige montage en voldoende stucwerk om scheuren te voorkomen. Een dimbare LED-strip met voldoende LEDs per meter en een diffuser levert een egale lichtlijn op zonder storende puntjes. Een goed plan, zorgvuldig meten en een passende afwerking maken het verschil tussen een teleurstellende en een prachtige afwerking.