Ben je van plan om zelf spots in te bouwen? Dan helpen we jou in dit advies-artikel graag op weg met behulp van een korte instructievideo en een stappenplan. Het monteren van inbouwspots is meestal gemakkelijker dan het lijkt. Ben je benieuwd hoe je zelf inbouwspots kunt monteren?
Ga je inbouwspots plaatsen of wil je oude spots vervangen door nieuwe? Dan kan je kiezen tussen LED en halogeen spots. LED spots zijn duurder in aankoop dan halogeen spots. Maar dankzij het hogere rendement en de langere levensduur verdien je deze hogere aankoopprijs snel terug. De temperatuur van halogeen lampen kan hoog oplopen. Let bij het gebruik van halogeen spots op voor brandgevaar. LED spots worden wel minder warm dan halogeen spots maar ze moeten wel voldoende kunnen koelen anders vermindert de levensduur drastisch. Zorg er zeker voor dat er geen isolatie tegen de inbouwspots komt.
Veiligheid eerst en voorbereiding
Let op! Schakel vooraleer je begint de stroom uit door de zekering van de stroomkring waaraan je gaat werken uit te schakelen. Voordat je start met het monteren van inbouwspots is het belangrijk om eerst de stroom uit te schakelen. Je wilt natuurlijk voorkomen dat je tijdens het monteren onder stroom komt te staan. Lees steeds de gebruiksaanwijzing van de verlichtingsarmaturen voor een veilige en betrouwbare installatie en werking van het armatuur.
Hoe plaats je led inbouwspots in het plafond en waar precies wil je de inbouwspots plaatsen? Binnen of buiten? In de badkamer, keuken of de tuin.De plek waar je de spots gaat plaatsen bepaalt voor welke IP-waarde je het beste kunt gaan. De volgende stap is het bepalen van de locatie van de inbouwspotjes. Waarschijnlijk weet je al precies waar je de spotjes op wilt hangen, dus deze stap duurt meestal niet zo lang. Meestal kiezen mensen ervoor om meerdere inbouwspotjes naast elkaar te plaatsen. Het is aan te raden om tussen de verschillende inbouwspots minimaal zo’n 40 tot 50 centimeter ruimte te houden.
Gipsplafond: geschikt voor inbouw
De meeste plafonds zijn voorzien van gipsplaten. Bij deze valse plafonds is er vaak veel ruimte boven. Hierdoor kan men gemakkelijk inbouwspots wegwerken en was de inbouwhoogte vaak hoog genoeg. Zelf inbouwspots plaatsen? In deze instructievideo zie je hoe je spots inbouwt in een gyproc plafond.
Hoe een Gyproc-plafond op houten lattenrooster plaatsten?
Stap-voor-stap: gaten boren en spots plaatsen
- Om inbouwspots te kunnen monteren is het vaak noodzakelijk om gaten uit het plafond te zagen met een gatenzaag. Zorg ervoor dat je het juiste formaat klokboor gebruikt. Vaak staat in de bijgeleverde handleiding precies wat de zaagdiameter van het inbouwspotje is, wat het aftekenen een stuk gemakkelijker maakt.
- Zaag met behulp van een klokboor een opening in het verlaagd plafond. De volgende stap is het daadwerkelijk uitzagen van het gat in het plafond. Je kunt hiervoor het best een grote gatenboor gebruiken.
- Trek de kabel door het boorgat en strip de kabels bloot (max. 1cm).
- Sluit de draden aan d.m.v. Als je meerdere inbouwspots wenst te plaatsen en deze gelijktijdig wil bedienen, moeten deze parallel geschakeld worden. Dat betekent dat je in elk contactje van de lusterklem 2 draden moet aansluiten (2 bruine en 2 blauwe), waarvan er telkens 1 naar de volgende inbouwspot vertrekt.
- Bevestig de spot mooi in het midden van de opening, zodat deze overal even ver van de rand komt.
- Nu mag je de lampjes in de fitting van de inbouwspots gaan plaatsen. In de handleiding van de inbouwspotjes kun je lezen welke lampjes geschikt zijn voor jouw type inbouwspot. Als je de lampjes hebt geplaatst mag je de stroom weer inschakelen.
- In de laatste stap controleer je of de inbouwspotjes naar wens werken. Je kunt ze eventueel aansluiten op een LED dimmer als de verlichting te sterk vindt en de LED lampen dimbaar zijn.
Praktische bedrading en parallel schakelen
Als je meerdere inbouwspots wenst te plaatsen en deze gelijktijdig wil bedienen, moeten deze parallel geschakeld worden. Dat betekent dat je in elk contactje van de lusterklem 2 draden moet aansluiten (2 bruine en 2 blauwe), waarvan er telkens 1 naar de volgende inbouwspot vertrekt. Trek de kabel door het boorgat en strip de kabels bloot (max. 1cm).
Afstand, koeling en isolatie
Respecteer bij het gebruik van halogeenspots een minimale afstand van 10-15cm tussen het vals plafond en het bovenliggende (isolatie)materiaal. Zorg er daarom voor dat de inbouwspots niet worden bedekt door isolatie. LED spots worden wel minder warm dan halogeen spots maar ze moeten wel voldoende kunnen koelen anders vermindert de levensduur drastisch. Zorg er zeker voor dat er geen isolatie tegen de inbouwspots komt.
Keuze: LED of halogeen, drivers en transformatoren
Ga je inbouwspots plaatsen of wil je oude spots vervangen door nieuwe? Dan kan je kiezen tussen LED en halogeen spots. LED spots zijn duurder in aankoop dan halogeen spots. Maar dankzij het hogere rendement en de langere levensduur verdien je deze hogere aankoopprijs snel terug. De temperatuur van halogeen lampen kan hoog oplopen.
- Als je 12V halogeenspots hebt, dan is het belangrijk om gebruik te maken van een LED transformator.
- De LED-driver is nodig om de LED spot of halogeen spot goed te laten functioneren. De LED-driver kan niet zomaar overal geplaatst worden. Het beste is om een driver dicht bij de inbouwspot te plaatsen. Daarvoor is extra ruimte nodig in de inbouwbox. Afgeraden wordt om de LED-driver op afstand te plaatsen.
- In de inbouwboxen of plasterkits is niet altijd ruimte voor een LED-driver. De LED-driver moet dan extern geplaatst worden. Wij adviseren om externe plaatsing vooraf met de installateur of bouwbegeleider te bespreken, zodat bij installatie een alternatieve plek voor de LED-driver niet te ver van de inbouwspots kan worden bepaald. Je kunt het beste (indien mogelijk) bij iedere inbouwspot een eigen LED-driver te plaatsen.
Dimmen en compatibiliteit
Zijn inbouwspots dimbaar? Ja zeker!Kijk goed naar het toegepaste dimprotocol en pas daar de dimmer en de bedrading op aan. Controleer ook of de toegepaste dimmer het juiste type is zodat de lage vermogens van de LED-lampen naar behoren werken. Het dimmen van inbouwspots is een stuk moeilijker geworden met de komst van LED. Er bestaan verschillende dimprotollen zoals 1-10V, dmx, puch dim dali, fase afsnijd en fase aansnijd. Elk dimprotocol heeft in de muur een eigen dimunit en bedrading. Om het uiteindelijk te kunnen laten functioneren moet de juiste bedrading en elektronica worden geplaatst.Elk protocol heeft zijn voordelen en nadelen.
Vorm, maat en afwerking van spots
De inbouwspot met een vierkante bouw is een blijvende trend voor de keuken, woonkamer en badkamer. Dit is nog steeds een van de meest gebruikte spots. Naast de vierkante spots zien we ook een opmars van spots met organische vormen.Waaronder de ronde spot, een voordeel van een ronde inbouwspot is dat het gat in het plafond makkelijker te maken is. Er zijn boren welke in verschillende maten te verkrijgen zijn die overeenkomen met de inbouwmaat van de inbouwspot. Een inbouwspot met rand is het makkelijkst te plaatsen. De rand dekt eventuele oneffenheden rond de inbouwopening af. Toch wordt ook bij deze spots geadviseerd om het gat netjes te boren. De rand is vaak te klein en je wil voorkomen dat de spot gaat kieren. De randloze spot daarentegen heeft een modern uiterlijk en is subtieler aanwezig. Wel is het een spot die in de voorbereiding en bij het aanbrengen van stucwerk extra zorg nodig heeft.
Na de keuzes voor de vorm en of je een spot met of zonder rand wilt, sta je nu voor de kleur- en materiaalkeuze.Wil je dat de spots ook zonder de verlichting aan opvallen in het plafond? Neem dan bijvoorbeeld zwarte spotjes bij een wit plafond. Wanneer u het effect van een sterrenhemel wilt creëren in de tuin bij de lounge dan raden we aan om dezelfde kleur spots als het plafond, zonder rand te gebruiken.Per merk en soort zijn er verschillende materialen en kleuren te verkrijgen. De witte spot is bijvoorbeeld iets traditioneler, maar deze gaat wel langer mee.
Plaatsbepaling, bundel en obstakels
Elke spot heeft zijn eigen inbouwmaat in doorsnede en hoogte. Wij adviseren om in een vroegtijdig stadium te bepalen welke spot voor uw situatie geschikt is c.q. welke maatregelen noodzakelijk zijn als voor een bepaald spottype wordt gekozen. Balken of leidingen kunnen in de weg lopen en de afstand tussen muur en spot verschilt per spot. Bundelbreedte, kantelbaarheid maar vooral het nagestreefde lichteffect zijn in belangrijke mate bepalend voor de afstand tot de muur. Daarbij moet rekening worden gehouden met openslaande deuren van (keuken)kasten, slagschaduw en strijklicht dat elke oneffenheid zichtbaar maakt.
Werken in een bestaand gipsplafond
Je kunt vaak de kabels (of snoeren) leggen via de gaten, die je maakt voor de spots. Dun pvc buisje erdoor richting volgende spot. Snoertje opvissen en zo verder. Het monteren van inbouwspots is meestal gemakkelijker dan het lijkt. Meestal kiezen mensen ervoor om meerdere inbouwspotjes naast elkaar te plaatsen.
Vervangen van bestaande spots en zaagmaten
Het gebeurt dat u bestaande spots (vaak halogeen) wilt vervangen door een nieuwe inbouwspot. U bent dan gebonden aan de inbouwopening. U kan dan op zoek gaan naar een inbouwspot met een zaagmaat die gelijk is of iets kleiner is dan de bestaande opening. Een andere mogelijkheid is om te werken met een reductiering. Hierbij dekt de ring de volledige opening af en komt hij er 1 à 2 cm over. In de binnenkant van de reductiering wordt dan een opening gemaakt om de inbouwspot in te plaatsen.
Wanneer een verlaagd plafond nodig is
Inbouwspots kunnen doorgaans niet direct in een plafond van beton worden gemonteerd. Het is daarom noodzakelijk om eerst een verlaagd plafond aan te brengen. Bij betonnen plafonds is de inbouwhoogte beperkt. De inbouwspots die hierin verwerkt worden hebben vaak klemveren.
Beton: maten, boren en driverless
Allereerst wordt er met een klokboor voor beton een opening gemaakt waarin de inbouwspot past. Er zijn klokboren van alle maten, gaande van 25 tot vaak 70 of 80 mm. De opening mag gerust een klein beetje groter zijn dan de zaagmaat (of boorgat) die aangegeven wordt op de verpakking van de inbouwspot. Er moet immers toch 0,5 à 1cm ruimte zijn tussen de zijkant van de spot en het beton (de veren kunnen dergelijke afstand eenvoudig overbruggen). Een belangrijk gegeven bij betonnen plafonds is dat u best werkt met inbouwspots die rechtstreeks op 220V worden aangesloten, zogenaamde driverless inbouwspots. Hierbij hoeft u immers geen driver in het plafond in te werken wat bij een betonnen plafond problematisch zou zijn. Indien u toch met een driver of trafo moet werken, maakt u best niet gebruik van 1 driver per spot maar van 1 driver voor alle spots.
Opbouwspot of inbouwspot
Opbouw- en inbouwspots zijn qua techniek eigenlijk hetzelfde, beide dimbaar en richtbaar. Bovendien zijn ze geschikt voor verschillende lichtbronnen. Zo is het mogelijk om op ieder moment en plek de juiste sfeer te creëren met spots.Maar wat is dan het verschil met een opbouwspot en inbouwspot? De zichtbaarheid van het armatuur is het grootste verschil. Bij een opbouwspot is het vaak zo dat je graag de opbouwspot wilt zien omdat het design je aanspreekt. Of doordat het beter bij je huis past qua monteren.Zo komen we bij het tweede verschil, de manier van monteren. Een opbouwspot zit namelijk niet in het plafond. Dat is handig wanneer je plafond niet geschikt is voor een inbouwspot.
Checklijst stappenplan voor gipsplafond
| Stap | Kernactie | Belangrijke notitie |
|---|---|---|
| 1 | Stroom uitschakelen | Let op! Schakel de zekering uit |
| 2 | Locaties bepalen | 40-50 cm tussenruimte, juiste IP-waarde |
| 3 | Zaagmaat controleren | Gebruik het juiste formaat klokboor |
| 4 | Gaten zagen | Grote gatenboor, netjes boren |
| 5 | Kabel doorvoeren en strippen | Strip max. 1 cm |
| 6 | Parallel aansluiten | Lusterklem met 2 bruine en 2 blauwe draden |
| 7 | Spot plaatsen | Midden in de opening |
| 8 | Lampjes plaatsen en testen | Geschikte lampjes; eventueel dimmer |
Veelgemaakte fouten en tips
- Zorg ervoor dat je het juiste formaat klokboor gebruikt.
- Voorkom dat het gat boven een inbouwbox of plasterkit in het plafond te groot is. Wij adviseren om de gaten in het plafond zeker niet groter te maken dan in de gebruiksaanwijzing van de inbouwboxen of plasterkits is aangegeven.
- De stuclaag moet minimaal 5 tot 7mm dik zijn om de inbouwboxen of plasterkits rijkelijk te bezetten.
- Bij randloze inbouwarmaturen moet de inbouwbox of plasterkit zeer strak worden gestuct. De kwaliteit van de stukadoor is van wezenlijk belang voor de uiteindelijke afwerking en uitstraling van je wand- of plafondarmatuur.
- Respecteer bij het gebruik van halogeenspots een minimale afstand van 10-15cm tussen het vals plafond en het bovenliggende (isolatie)materiaal.
Voor een optimaal eindresultaat bij de plaatsing van spots met bijvoorbeeld LED lichtbronnen? Dan is een goede voorbereiding noodzakelijk en zijn coördinatie en technische uitwerking van groot belang. Daarom hebben we een aantal tips voor je op een rij gezet.
Specifieke cases en advies
Het gebeurt dat u bestaande spots (vaak halogeen) wilt vervangen door een nieuwe inbouwspot. U bent dan gebonden aan de inbouwopening. U kan dan op zoek gaan naar een inbouwspot met een zaagmaat die gelijk is of iets kleiner is dan de bestaande opening. Een andere mogelijkheid is om te werken met een reductiering. Hierbij dekt de ring de volledige opening af en komt hij er 1 à 2 cm over.
Wij hopen dat we je vraag: “Hoe plaats je LED inbouwspots in het plafond?” hebben beantwoord! Je weet nu dat bij het plaatsen van een inbouw plafondspots een heleboel komt kijken.