Stakeholders renovatie Rijksmuseum: wie bijdraagt aan toonaangevende kunstervaringen

Ammodo ondersteunt het Rijksmuseum sinds 2019 in de totstandkoming van toonaangevende tentoonstellingen, waarin topstukken van over de hele wereld in Nederland te zien zijn. In 2024 was dat de tentoonstelling Frans Hals. Het Arbeitskreis Provenienzforschung heeft in 2024 bijgedragen aan het symposium van de tentoonstelling Beroofd, behorend bij het samenwerkingsproject met het Joods Cultureel Kwartier. De Art Mentor Foundation Lucerne maakte in 2021 de tentoonstelling Ellsworth Kelly in de Rijksmuseumtuinen mede mogelijk. De Bagri Foundation droeg in 2024 bij aan de tentoonstelling Aziatisch Brons. 4000 jaar schoonheid. Het Bartiméus Fonds ondersteunt het Rijksmuseum bij het toegankelijker maken van kunst en cultuur voor mensen met een visuele beperking. Het fonds maakte in 2024 de aanstelling van een wetenschappelijk medewerker met als focus representatie van mensen met een beperking in de collectie mogelijk. In 2022 droeg het Bartiméus Fonds bij aan de ontwikkeling van digitale hulpmiddelen MBE en de eZwayZ app, die de museumervaring voor blinde en slechtziende bezoekers verbeteren. Het Blockbusterfonds steunde in 2023 de tentoonstelling Vermeer. Met de steun van het Cultuurfonds werd in 2025 de monografie over Artus Quellinus, de invloedrijke barokhouwer van de 17de en vroege 18de eeuw, mogelijk gemaakt. In 2024 werd bijgedragen aan de aankoop van de glazen vaas Larmes des Soudes van Émile Gallé. Daarnaast ondersteunde het Cultuurfonds drie aanstellingen voor conservatoren glas tussen 2020 en 2026. In 2021 droeg het fonds bij aan de tentoonstelling De Goede Hoop.

De Gijselaar-Hintzenfonds droeg in 2020 bij aan de publicatie Rijksboeken, een overzichtswerk over de rol van boeken binnen kunsthistorische musea in verleden, heden en toekomst. DutchCulture ondersteunde in 2021 het digitaal toegankelijk maken van de tentoonstelling Slavernij, evenals de bijbehorende publieksprogrammering. Tussen 2014 en 2018 leverde DutchCulture een bijdrage aan de vertaling van zes publicaties uit de Landenreeks van het Rijksmuseum: Indonesië, Japan, Sri Lanka, Suriname, Zuid-Afrika en India. Stichting Edwin Bouw Fonds maakte in 2024 de verwerving mogelijk van een 16de-eeuwse tondo waarop keizer Karel V verbeeld is. Het fonds heeft tevens de aanstelling van een manager toegankelijkheid mogelijk gemaakt (2020-2021).

  1. Fonds en stichtingen die de tentoonstelling- en collectieontwikkeling mogelijk maken:
  2. F.G. Het F.G. Waller-Fonds maakt sinds 1938 aankopen voor het Rijksprentenkabinet mogelijk, met ruim 55.000 prenten en tekeningen tot nu toe.
  3. Fonds 21 is hoofdbegunstiger van de Teekenschool sinds 2013 en ondersteunt educatieve programma's, inclusief mbo-onderwijsprogramma's (2019-2021) en programma’s voor jongvolwassenen (sinds 2023).
  4. Getty Foundation droeg bij aan de digitalisering en catalogisering van tekeningen (2018-2021) en aan een internationale workshop (The Many Lives of Drawings, 2024).
  5. Gieskes-Strijbis Fonds ondersteunde internationale jonge wetenschappers op het gebied van conservering en restauratie van fotografie en glas tot 2022.
  6. andere vermelde fondsen financierden tentoonstellingen, educatieve programma's en restauratieprojecten tussen 2010 en 2025.

Het Rijksmuseum is van en voor iedereen. Het biedt veel mogelijkheden, projecten en programma’s op een unieke, inspirerende locatie. Zo is er de mogelijkheid om exclusieve ontvangsten te organiseren en verkrijgt Partners zichtbaarheid onder een groot publiek en bij een omvangrijk netwerk van relaties en donateurs. Samen ontwikkelen we activaties waaraan klanten en medewerkers op een inspirerende en maatschappelijk zinvolle manier kunnen deelnemen. Er zijn verschillende vormen van steun en verbinding met het Rijksmuseum: van hoofdpartner en partner tot projectpartner, of via een zakelijke vriendschap.

Beelden van de nieuwe beeldentuin bij Rijksmuseum
Nieuwe beeldentuin naast het museum met vijver en diverse sculpturen.

Het Rijksmuseum in Amsterdam heeft een schenking van zestig miljoen euro ontvangen om op een steenworp afstand van het museum een nieuwe beeldentuin in te richten. Het gaat om de locatie van een voormalig rioolgemaal in de stijl van de Amsterdamse school en de omringende tuin. De drie gebouwtjes worden naar ontwerp van Foster + Partners getransformeerd, voor het ontwerp van de beeldentuin is de Belgische landschapsarchitect Piet Blanckaert aangesteld. De volgens het Rijksmuseum uitzonderlijke schenking van zestig miljoen euro komt van de Don Quixote Foundation, de grootste particuliere begunstiger van het Rijksmuseum. De beeldentuin komt op de plek waar de Boerenwetering, Ruysdaelkade en Stadhouderskade samenkomen, met drie paviljoens die getransformeerd worden tot tentoonstellingsruimtes voor beeldhouwkunst.

Naast bijzondere beelden, waarvan een deel eveneens wordt geschonken door de Don Quixote Foundation, komt er meer ruimte voor bomen en planten, met tweeëntwintig nieuwe volwassen bomen en meer inheemse flora. De hoofdingang van de beeldentuin komt aan de Stadhouderskade. Overdag is de beeldentuin openbaar en vrij toegankelijk. Het museum benadrukt een traditie van samenwerking met zowel binnenlandse als buitenlandse kunstenaars, architecten en vormgevers. Een Europese aanbesteding voor de opdracht was volgens het museum ook niet noodzakelijk. Het Rijksmuseum is niet aanbestedingsplichtig, omdat het twee derde van zijn inkomsten zelf verdient.

De vergunning voor de nieuwe beeldentuin is aangevraagd. Vanuit het motto Voorwaarts met Cuypers restaureerde Van Hoogevest Architecten de historische gebouwdelen van het Rijksmuseum in Amsterdam, parallel met de grootschalige verbouwing door Cruz y Ortiz Arquitectos. Het restauratieplan omvatte de reconstructie van het Cuypersconcept, met twee architectenselecties in 2001 voor renovatie van het Rijksmuseum. Van de vijf genomineerde restauratiebureaus won het ontwerp van Gijsbert van Hoogevest, met voorstellen voor reconstructies van Cuypers in de hoofdas op de verdieping: Voorhal, Eregalerij en Rembrandtzaal. De restauratiewerkzaamheden omvatten integratie van installatietechnieken en bouwhistorisch onderzoek, en de sloop van latere toevoegingen om Cuypers’ concept terug te brengen. De Voorhal kreeg een gereconstrueerde terrazzovloer met mozaïek, die ooit onderdeel was van het decoratieprogramma. Na restauratie kwamen veel origineel werk en muurwerk terug in beeld, en de buitengevels en daken werden vernieuwd of gerestaureerd, inclusief goten en daklichten.

Fonds/instelling Bijdrage/rol
Ammodo Ondersteuning tentoonstellingen sinds 2019
B003: Bartiméus Fonds Toegankelijkheid, wetenschappelijk medewerker 2024, MBE en eZwayZ 2022
Cultuurfonds Monografie Artus Quellinus (2025); drie conservatoren glas 2020-2026
Don Quixote Foundation Hoofdschenking beeldentuin 60 miljoen euro
Getty Foundation Digitalisering/digitale catalogisering tekeningen (2018-2021); workshop 2024

Het Rijksmuseum toont zich een instelling die midden in maatschappelijke dialoog staat door middel van financiële steun, educatieve programma’s en restauratieprojecten. De samenwerking met diverse fondsen en stichtingen laat de collectie en tentoonstellingen continuously evolueren, met aandacht voor inclusiviteit, technologie en internationaal erfgoed. Het vernieuwings- en hersteltraject van Cuypers tot aan de hedendaagse beeldentuin illustreert hoe behoud en vernieuwing hand in hand gaan bij een toonaangevend cultureel instituut.

tags: #stakeholders #renovatie #rijksmuseum