Opbouw en details van steeldeck daken

Steeldeck is een geprofileerde staalplaat die de dragende schil van een dak vormt en geplaatst wordt op de dragende constructie. Op de steeldeck volgt dan meestal de isolatie en de dakdichting. Doordat het snel geplaatst kan worden en zeer licht van gewicht is wordt vaak voor steeldeck gekozen. Afhankelijk van de belasting (technieken, licht, zonnepanelen,…) variëren de platen in hoogte en/of dikte.

Zoals alle stalen plaatproducten in de industriebouw start de productie van steeldeck bij grote coils, dunne opgerolde staalplaten. De coils worden geladen op een decoiler zodat ze deze kunnen afrollen en op lengte knippen. Deze komen daarna op een lange, smalle, horizontale productielijn. Geavanceerdere lijnen hebben een decoiler geïntegreerd in het productieproces zodat alles automatisch afgerold wordt en op de lijn terecht komt. Het begin van de coil wordt door de lijn getrokken en komt onderweg verschillende rollen tegen die de profilering in de plaat vormen. Afhankelijk van de fabrikant zijn de maximale lengtes natuurlijk verschillend, maar 20 meter en meer is perfect haalbaar.

Grote lengtes zijn echter niet altijd even handig omdat het gewicht dan sterk toeneemt en moeilijker hanteerbaar wordt op hoogte tijdens de plaatsing. Wanneer de ingenieur het gebouw uitrekent en de sterkte van de constructie bepaalt, wordt ook de dragende constructie van het dak bekeken. Indien de bouwheer kiest voor het gebruik van steeldeck, gaan er bepaalde eisen voor de platen opgesteld worden. Wanneer blijkt dat het standaardprofiel van 106mm hoogte en 0.75mm plaatdikte niet sterk genoeg is, kan ofwel de hoogte aangepast worden ofwel de dikte. Na een standaarddikte van 0.75mm heeft men nog enkele andere diktes: 0.88, 1.00, 1.13 en 1.25mm. Hierdoor wordt het profiel sterker, maar natuurlijk wel zwaarder. Door de hoogte aan te passen wordt het profiel ook sterker, maar men past hierbij wel een andere profilering toe. Hierdoor kan de gewichtstoename per m² redelijk beperkt blijven.

Naast een hoogte van 106mm heeft men ook 135, 153, 168 (170) en 200mm. Enkel als we echt iets nuttig te zeggen hebben hoor je van ons! Steeldeck kan perfect op maat besteld worden en zonder meerprijs. Aangezien de productie een continu proces is van één grote rol is er nooit overschot. Gezien de profilering kunnen de platen niet door een vlakke knipbank, deze zou de plaat plat drukken. De bank kan echter niet schuin knippen. Dan is er enkel de optie om de maximale lengte te bestellen en zelf onder hoek op maat te knippen met een knabbelschaar of plaatschaar. Let wel, plaatscharen zijn er voor links- en rechtshandigen. Steeldeck met de slijpschijf inkorten is absoluut geen optie.

Deze platen zijn met een dunne roest beschermende laag voorzien. Het meest gebruikte formaat steeldeck is een 106 van 0.75. D.w.z. een hoogte van 106mm en een plaatdikte van 0.75mm. Bij de meeste fabrikanten heeft deze ook een (dekkende) breedte van 750mm. De plaat is iets breder, maar wanneer ze naast elkaar gelegd worden en de laatste diepe golf van de vorige plaat onder de eerste diepe golf van de volgende ligt, dan zijn ze van midden diepe golf tot midden diepe golf steeds 750mm breed. De coils waarvan de platen gemaakt worden zijn gegalvaniseerd met het Sendzimirproces ter bescherming tegen vocht en condensatie. De bovenzijde van de plaat wordt steeds afgedekt door isolatie en een dakdichting (bij een warm dak), waardoor deze verder niet behandeld dient te worden. De onderzijde, zichtbaar van binnenin het gebouw, kan verder ook onbehandeld blijven en een galva uiterlijk behouden. Een interieurcoating is de tweede optie, meestal een standaardkleur die RAL 9002 (grijswit) of 9010 (wit) benadert, afhankelijk van de fabrikant.

Tijdens de productie kan een extra profileringsrol op de lijn gezet worden die de opstaande wanden perforeert. Door deze gaatjes kan geluid door de plaat dringen en opgevangen worden door de isolatie, waardoor het gebouw merkelijk stiller wordt. Om nog beter geluid te absorberen kan er cannelurevulling geplaatst worden. De standaard galva coating die aangebracht wordt op de platen is voldoende om ze tijdelijk te beschermen tijdens transport, tijdelijke opslag op de werf tot gebruik en wanneer ze op de constructie liggen klaar om afgedekt te worden. Regen en condens die tijdelijk contact kunnen maken, hebben geen kans om roest te creëren. Uiteindelijk zal de isolatie en dakhuid de platen afdekken en aan de warme zijde van de constructie houden.

Voor permanent gebruik in de buitenlucht is de standaard galva coating (of interieurcoating) niet altijd voldoende om roestvorming op lange termijn te voorkomen. Toch is het mogelijk om steeldeck in de buitenlucht te gebruiken; ze moeten dan wel vervaardigd worden uit hetzelfde materiaal als gewone dakplaten en beschikken over een betere coating. Indien de platen gebruikt worden als enig middel om water te weren (enkelwandige dakplaten zonder isolatie of dakhuid, met direct regenval), moeten ze 180° gedraaid worden. De overlap van de kleine lippen onderaan is niet voldoende om bij hevige regenval te garanderen dat het water er niet onderdoor kruipt.

Volgende belastingen worden standaard opgenomen om het juiste type steeldeck te bepalen: mobiele last van 100 kg/m² als onderhoudslast (voor werkman + gereedschap). Voor de plaat op het laagste punt betekent dit ook dat er max. 140-160mm opleg nodig is. Zoals alle producten van grote lengte worden ook steeldeckplaten in met plastic omhulde pakken vervoerd tot aan de werf, waarna ze vaak direct met de kraan afgepikt en rechtstreeks op het dak gelegd worden. Gemiddeld zijn deze platen rond de 12m lang (2-veldse overspanning). Grote hallen hebben een asafstand van 6m, wat past op standaard opleggers met een maximum lengte van 13.6m. Voor bepaalde projecten kan deze lengte natuurlijk oplopen.

Op voorhand worden de legplannen geanalyseerd. De onderliggende constructie waar de steeldeck op gelegd wordt heeft steeds een minimale helling van 2% (2 cm per meter) zodat regenwater vlot afgevoerd kan worden. Minder wordt ten zeerste afgeraden omdat er dan waterstagnatie kan ontstaan bij doorbuiging. Meer en meer wordt een helling van 3% gebruikt indien mogelijk. Om de steeldeck een maximaal dragend vermogen te laten creëren is er voldoende opleg nodig. Voor een enkelveldse plaatsing hebt u een opleg van 140-160mm nodig.

De monteurs klimmen op de constructie, normaal voorzien met de juiste veiligheidsmiddelen. Daarna nemen ze met de hand plaat per plaat van een pak af en worden ze op de juiste plaats op de constructie neergelegd. Door het gewicht van de platen en de helling van het dak hebben deze platen de neiging om met de helling mee te schuiven. Start men dus van onderuit met leggen, dan kunnen de platen door het gewicht wat ingedrukt worden. Wanneer men van bovenuit vertrekt worden de platen lichtjes uitgerekt en na x aantal platen betekent dit zelfs wat extra lengtewinst. Daarom start men dus meestal in de nok met de eerste plaat en wordt de volgende plaat met zijn eerste diepe golf in de laatste diepe golf van de vorige gelegd.

Men fixeert doorgaans enkel de eerste plaat en de rest wordt voorlopig los op de constructie gelegd. Wanneer men dan toch wat dekking te kort heeft start men vanuit de nok om de platen wat uit te stampen. Door gebruik te maken van het gewicht en hun natuurlijke beweging naar de goot toe, en deze te bevorderen, worden deze bewust wat langer gerekt. Op een enkele plaat geeft dit niet veel winst. Als laatste gaat men elke overlapping in de langsrichting van de steeldeckplaten vast schroeven. Door elke meter een zelftappende schroef doorheen de platen te draaien worden deze voldoende met elkaar verbonden. Dit zorgt dat het dak één samenwerkend geheel wordt en voorkomt dat platen open komen te staan bij het belopen van het dak.

De platen kunnen enkelvelds gelegd worden (van 1 spant naar het volgende spant) of meervelds (van 1 spant over het volgende tot het 3de spant, of zelfs verder). Het voordeel van meervelds leggen is dat steeldeck dan een beter evenwicht heeft; het stuk tussen spant 1 en 2 vormt een tegengewicht voor het stuk tussen 2 en 3. Bij doorbuigen van het eerste veld, probeert het tweede veld dit op te vangen. Meervelds leggen levert vaak een lichtere en goedkopere plaat op, maar kan arbeidsintensiever zijn. Schranken of verspringen kan de stijfheid verhogen, maar is economisch minder aantrekkelijk. Sommige industriebouwers combineren 2 of 3 platen met schrank/verspringing.

Steeldeck kan rechtstreeks bevestigd worden op staal, hout of beton. Voor bevestiging op beton moet eerst worden M doorboren. Schiethamers met kruit en nagels bieden tijdbesparing, maar kosten hoger door aanschaf van kruit en nagels. Schroeven zijn de oudste methode en worden met rondeel en neopreen/EPDM-zijde gebruikt om de platen te klemmen. Doorvoeren doorheen dak, zoals ventilatie, verwarming, kunnen tot een bepaalde diameter zonder verlies aan sterkte. De keuze hangt af van type plaat, dikte en hoogte en moet met de fabrikant/gider ingenieur worden afgestemd.

Vele industriebouwers hebben voldoende ervaring om dit zelf te bepalen. Van zodra het gat te groot wordt en structurele problemen ontstaan, moet een raveelconstructie voorzien worden. Geluidsoverlast bij regen of hagel in een productiehal is zelden een probleem; in een woning slaapt u beter bij hevig weer. Omdat een dak uit steeldeck weinig massa heeft, moet dit op een andere manier opgelost worden: geen starre verbinding tussen dakhuid en steeldeck. PIR en PUR isolatie zijn goed voor warmte, maar minder voor geluid; daarom wordt vaak rotswol gebruikt. De vezels kunnen bewegen en dempen geluid beter. Rotswolplaten dienen verlijmd te worden op dampscherm en steeldeck, niet geschroefd. Roosten rozetten trekken de platen tegen de steeldeck aan, waardoor geluidsoverdracht via schroeven wordt doorgegeven en verstevigt.

Bij geperforeerde steeldeck kunnen opstaande wanden een regelmatig gaatjespatroon hebben zodat geluid door de plaat kan, waarna de isolatie dit absorbeert. Can-nulre vullen kan extra absorptie bieden. Gebruik van vulstroken vult holtes op tussen de golven tijdens of na plaatsing. Ophangbeugels zijn handig om kabels, leidingen en een vals gipskarton plafond op zijn plek te houden. Een ponstang vereenvoudigt het uniform ophangen van beugels. Hebt u vragen, een opmerking of een suggestie?

Infographic: Opbouw en lagen van een steeldeck dak

tags: #steeldeck #dak #detail