Funderingen vormen de basis van elke solide constructie. Ze zijn verantwoordelijk voor het overbrengen van de belasting van een gebouw naar de onderliggende draagkrachtige grondlagen, met als doel het voorkomen van ongewenste verzakkingen en zettingsverschillen. Deze essentiële componenten bevinden zich doorgaans onder het maaiveld en zorgen voor stabiliteit en duurzaamheid van het bouwwerk.
Soorten Funderingen en Hun Toepassingen
Er zijn diverse funderingstypen, elk met specifieke toepassingen afhankelijk van de bodemgesteldheid, de aard van de constructie en de beoogde belasting.
Fundering op Staal (Ondiepe Fundering)
Dit is de meest toegepaste methode, met name wanneer de draagkrachtige grondlaag, ook wel vaste grondslag genoemd, niet dieper dan ongeveer 80 tot 100 cm onder het maaiveld ligt. Bij deze methode wordt de minder draagkrachtige bovengrond verwijderd. Indien nodig kan deze worden vervangen door een zandkoffer, of de grond kan worden verbeterd door verdichting of groutimjectie.
Strokenfundering (Sleuffundering)
Bij een strokenfundering wordt met gewapend beton een verbrede strook gecreëerd onder alle dragende muren. Dit type fundering is ideaal voor woningen en appartementengebouwen.
Poerenfundering (Pijlerfundering)
Deze methode, gebaseerd op vrij omvangrijke gewapende betonnen blokken, wordt toegepast wanneer er voornamelijk puntlasten zijn. Onder de muren worden hierbij gewapend-betonbalken geplaatst die de belasting via gemetselde of betonnen pijlers naar de vaste grond afvoeren.
Plaatfundering (Algemene funderingsplaat)
Een plaatfundering, ook wel zwevende vloerplaat genoemd, wordt ingezet wanneer de draagkrachtige grond te diep ligt. De woning rust op een stijve plaat die zich als een vlot gedraagt, waardoor eventuele zettingen het gehele bouwwerk gelijkmatig beïnvloeden. Dit is een relatief eenvoudige methode, geschikt voor onder andere schuren en tuinhuizen. De vloerplaat wordt rechtstreeks op de grond gestort en bestaat uit gewapend beton. Bij een plaatfundering zonder kelder is een diepte van minimaal 80 cm onder het maaiveld vereist (vorstvrije aanleg). Optioneel kunnen onder de plaat isolatieplaten worden aangebracht.
Fundering op Grondschroeven (Schroeffundering)
Voor lichtere belastingen, zoals bij terrassen, schuren of houten woningen, kunnen lange grondschroeven worden toegepast. In zwakkere bodemsoorten is het essentieel dat de schroef een dragende laag bereikt voor voldoende stabiliteit.
Fundering op Palen (Diepe Fundering)
Wanneer de draagkrachtige grondlaag zeer diep ligt (bijvoorbeeld in moeras-, klei- of veengrond, of aangevulde grond), is een paalfundering noodzakelijk. Hierbij worden betonnen palen in de grond geschroefd, geheid of geboord. Dit is een zeer degelijke, maar doorgaans kostbare fundering.
Houten Palen met Beton Oplanger
Een oudere methode die nog steeds wordt toegepast, vooral bij lichtere bouwwerken. De houten palen worden met een betonoplanger gecombineerd.
In de Grond Gevormde Betonpalen
Hierbij wordt een gat in de bodem gemaakt, voorzien van wapening en volgestort met beton. Voordelen zijn de mogelijkheid om de onderkant van de paal ter plaatse te bepalen en een goede aansluiting op de omringende grond bij bepaalde typen, wat gunstig is voor het opnemen van trekkrachten.
Geheide Stalen Buispalen
Met behulp van een valblok worden stalen buizen de grond in geslagen. Dit maakt hoge paalbelastingen mogelijk.
Injectiepalen
Een paal die omhuld is en gevuld met verharde cementgrout, met een hoge inbrengsnelheid.
Fundering op Putten
Bij deze methode worden funderingsputten gegraven tot aan de draagkrachtige grondlaag en gevuld met gewapend beton. De tussenliggende ruimtes worden overbrugd met betonbalken. Dit vereist relatief weinig graafwerk en veroorzaakt geen verdichting van de grond, wat gunstig is voor belendende funderingen.
Fundering op Grondvervanging en Grondverbetering
Methoden zoals de zandkoffer vallen onder grondvervanging, waarbij slechte grond wordt vervangen door zand. Grondverbetering kan plaatsvinden door diepteverdichting met een trilmachine of door injectie met diverse stoffen om de bodemstructuur te versterken.
Bouwen Zonder Kruipruimte: Voordelen en Implementatie
Het toepassen van in het werk gestort beton biedt de mogelijkheid voor kruipruimteloos bouwen. Dit leidt tot minder vochtproblemen en een energiebesparing van circa 5% ten opzichte van woningen met een kruipruimte. Dit aspect wordt door overheden steeds vaker gestimuleerd. Bouwen zonder kruipruimte brengt bovendien bouwfysische voordelen met zich mee.
Het Maken van een Fundering: Stappenplan en Benodigdheden
Het zelf maken van een fundering vereist nauwkeurigheid en de juiste materialen.
Stap 1: Bepalen en Uitzetten van de Fundering
Begin met het bepalen van de exacte locatie van de fundering en het uitzetten van de hoeken, bijvoorbeeld met piketpaaltjes. Controleer continu of het geheel haaks en waterpas blijft, eventueel met behulp van de stelling van Pythagoras (3-4-5 methode).
Stap 2: Uitgraven en Bekisting Plaatsen
Graaf de fundering uit tot de gewenste diepte, minimaal 600 mm onder maaiveld om vrieskou te voorkomen. Maak vervolgens een stevige bekisting van plaatmateriaal, zoals betontriplex of steigerplanken. Verstevig de bekisting met piketten en schoren.
Stap 3: Op Hoogte Plaatsen en Afwerken
Gebruik een laser om de fundering op de juiste hoogte te plaatsen. Plaats daarna bouwfolie in de bekisting om te voorkomen dat het water uit het beton wegloopt. Plaats afstandhouders (breektabletten of stukken betontegels) om de wapening op de juiste hoogte te positioneren.
Stap 4: Aanbrengen van de Wapening
Laat de benodigde dikte en type bouwstaalmatten berekenen door een constructeur. Breng de wapening aan op de afstandhouders, met voldoende betondekking (circa 25 mm) en zorg voor overlapping van de matten (circa 300 mm).
Stap 5: Storten van het Beton
Afhankelijk van de hoeveelheid beton kan gebruik worden gemaakt van een betonpomp of een betonmolen. Bij gebruik van een betonpomp is het belangrijk om het beton te verdichten met een trilnaald om luchtbellen te voorkomen. Bij zelfstorten met een betonmolen is een mengsel van 1 deel cement, 2 delen zand en 3 delen grind aan te raden. Vermijd het gebruik van speedbeton bij gewapende constructies, aangezien dit schadelijk kan zijn voor de wapening.
Stap 6: Drogen en Uitharden van het Beton
Het is cruciaal om het gestorte beton goed nat te houden, vooral bij warm weer, door het af te dekken met natte lappen of plastic folie. Hoewel beton na 8 uur hard lijkt, bereikt het pas na 28 dagen zijn maximale sterkte. Na ongeveer 4 dagen kan begonnen worden met het opmetselen van het vuil metselwerk.
Alternatieve Funderingstechnieken voor Tuinhuizen en Blokhutten
Voor lichtere constructies zoals tuinhuizen en blokhutten zijn er diverse funderingsmethoden:
- Zwevend op piketpalen: Gebruik makend van bijvoorbeeld Azobe balken.
- Op betontegels of gestorte vloer: Waarbij funderingsbalken worden toegepast.
- Op een houten vlonder: Met hardhouten vlonderplanken en funderingsbalken.
- Op betonbanden: Betonbanden die voor 2/3 in de grond worden geplaatst.
Bij het plaatsen van blokhutten wordt aangeraden om eerst de onderste laag te monteren en de funderingsbalken eronder te schuiven, wat tijd bespaart. Het is essentieel om continu te controleren op haaksheid en waterpasheid.
Funderingsproblemen en Hun Oorzaken
Verzakkingen of scheefstand van een gebouw duiden vaak op funderingsproblemen. Oorzaken kunnen divers zijn, waaronder te korte palen, een te lage grondwaterstand die de houten paalkoppen aantast, of onvoldoende draagkracht van de ondergrond. Funderingskaarten, hoewel bedoeld als informatiebron, zijn vaak onvolledig en kunnen onnodige vrees oproepen bij potentiële kopers.
Bij funderingsproblemen zijn er gespecialiseerde bedrijven die funderingsherstel uitvoeren.
tags: #stennen #funderingsbalk #fundering