Het is een nachtmerrie van elke bewoner en elk stukadoorsbedrijf en een veel voorkomend probleem in alle type woningen. We leven in een wereld waarin alles in en om ons heen beweegt. Het zou van weinig intellect getuigen om te denken dat onze woningen daarvan zijn gevrijwaard. Misschien interessant om onze verdere toelichting betreft scheuren in het stucwerk te lezen zodat wij u hopelijk enigszins gerust kunnen stellen. Leest u mee?
Welke soorten scheuren bestaan er allemaal?
Er bestaan diverse benamingen voor scheuren en barsten in wanden en plafonds zoals zettingsscheuren of barsten, krimpscheuren, verticale scheuren, horizontale scheuren en constructiescheuren. In de kern maken we onderscheid tussen 2 soorten scheuren, krimpscheuren en constructiescheuren. Die op hun beurt weer zijn op te delen in verticale en horizontale scheuren waarbij de horizontale variant extra oplettendheid verdient.
Constructie- of zetscheuren
Bij constructiescheuren heeft het, u verwacht het niet, met de constructie te maken. Dit kan eveneens met vochtverlies te maken hebben, maar vaker ontstaat het door het inklinken of zetten van de fundering. Als aan de onderkant van de woning de fundering aan de ene kant een halve cm inzakt kan dat grote gevolgen hebben aan de bovenkant van de woning. Een scheur van een halve cm in uw wand is namelijk enorm. Schrik niet, zetscheuren hoeven niet altijd gevaarlijk te zijn. Toch verdienen horizontale zetscheuren extra aandacht. Heeft u twijfels is het misschien goed om de Scheurenwijzer tool van Vereniging Eigen Huis even te doorlopen. Vervolgens kunt u er altijd nog een professionele constructeur naar laten kijken.
Krimpscheuren
Krimpscheuren komen voornamelijk door, de naam doet al iets vermoeden, het krimpen van materialen. Doordat veel materialen tijdens het (ver)bouwen vocht vasthouden en over het algemeen een lange periode koud zijn, komt dit vocht er pas uit tijdens het verwarmen. En als materialen vocht verliezen, krimpen ze. Vandaar krimpscheuren. Krimpscheuren komen relatief het vaakst voor bij houten constructies. Het vervelende met hout is echter dat het juist ook weer kan uitzetten doordat het weer vocht in zich opneemt. Dit ziet u bijvoorbeeld bij een afwerking met fermacell platen van de binnenzijde van een voor- of achtergevel tijdens nieuwbouw stucen. Naarmate de seizoenen voorbij gaan reageren de genoemde constructies hierop.
Zijn scheuren in stucwerk te voorkomen?
Er zijn hier twee antwoorden voor te geven. Het korte antwoord is ‘nee.’ Het langere antwoord is ‘nee, maar…’
Nee, als een pand echt werkt door enerzijds droging, uitzetten of krimpen van materiaal of door een iets ingezakte bouwconstructie rustend op de fundering is hier niets aan te doen. De kracht die bijvoorbeeld met het iets inzakken (zetting) van een gevel gepaard gaat is enorm. Geen gaas, kitnaad of renovlies behang houdt dit vol. Met glad stucwerk heeft u wel het voordeel dat deze wandafwerking over het algemeen beter te repareren is dan behang. Een scheur opvullen met een krimpvrije muurvuller en na droging met latex over rollen is altijd netter dan een stukje behang over de scheur heen plakken. Maar eerlijkheid gebiedt te zeggen dat een reparatie an sich altijd minder is dan het origineel. Nee maar…in veel gevallen is scheurvorming met een gemiddeld percentage van 90% te reduceren. Dan hebben we het voornamelijk over krimpscheuren. Door voor het stucen of dunpleisteren alle scheur kritieke delen de behandelen met wapeningsgaas. En na het stucen vers (nat) stucwerk in alle inwendige hoeken in te snijden kan het eventuele drukverschillen kwijt in de daarvoor bestemde dilatatie-inkeping. Deze worden na het drogen maar vóór het sauzen of latex spuiten gekit met een flexibele, overschilderbare acrylaatkit. De kitnaad zorgt er tevens voor dat hoeken nóg strakker en netter worden dan dat ze al waren.
Kunt u scheuren in het stucwerk repareren?
Scheuren in het stucwerk zijn absoluut te repareren. Zeker glad stucwerk is prima te repareren, ook door de beginnende doe-het-zelver. Bij stucwerk met structuur als spachtelputz of beton ciré is dat lastiger. Sterker nog, dit is praktisch onmogelijk ‘onzichtbaar’ te herstellen. Als het een vrij rechte scheur op een gladde wand in een inwendige hoek van het stucwerk betreft is de scheur repareren met kit een goede optie. Na droging van de kit kunt met een kwast en dezelfde latex de scheur definitief laten verdwijnen.
Bij een scheur midden op de wand kan de scheur het beste eerst dieper worden uitgesneden of uitgekrabd met bijvoorbeeld een stanleymes. Nadat de scheur is uitgekrabd kan hij het beste worden opgevuld met een krimpvrije muurvuller met behulp van een plamuurmes. Als de muurvuller is uitgehard dient de plek even licht te worden geschuurd met schuurpapier met een fijne korrel. Vervolgens is met een verfroller, uiteraard weer met dezelfde verf als de rest van de wand of plafond, één á twee keer overrollen voldoende om de scheur volledig te laten verdwijnen. Even goed uitrollen is belangrijk om de reparatieplek in de rest van de wand te laten overvloeien, maar meer dan een vierkante meter is echt niet nodig. Welke verfroller u daar het beste voor kunt gebruiken hangt af waarmee de verf in eerste instantie mee is aangebracht, met een verfspuit of een roller? Indien het een verfspuit betreft kunt u het beste kiezen voor een kleine lakroller. De lakroller benaderd de structuur van het latex spuiten het meest. Als de muurverf destijds met een roller is aangebracht kunt u beter voor een vachtroller kiezen.
Veelgestelde vragen
- Hoe voorkom je scheuren in het stucwerk?
- Scheuren in het stucwerk kan je tot een bepaald niveau voorkomen. Door voor het stucen stucgaas aan te brengen op scheur-kritieke delen en door drogend stucwerk in te snijden beperk je de mogelijkheden tot scheurvorming. Dit is echter geen garantie.
- Kan je scheuren in een muur makkelijk repareren?
- Dat hangt helemaal van het type wandafwerking af. Sierbepleisteringen laten zich lastig ‘onzichtbaar’ repareren. Glad stucwerk laat zich over het algemeen het beste repareren.
- Hoe ontstaan scheuren in het stucwerk?
- De oorzaak ligt niet zozeer aan het stucwerk zelf maar aan het bewegen van de constructie erachter. Fundering, temperatuurverschillen, krimpen en uitzetten van materialen en externe trillingen spelen een rol.
- Kan stucwerk gerepareerd worden?
- Ja, beschadigd stucwerk kan in de meeste gevallen gerepareerd worden. Kleine scheuren en gaatjes zijn eenvoudig te herstellen; grotere schade kan een nieuwe laag pleisterwerk vereisen. Bij ernstige structurele problemen kan een vakspecialist verstandig zijn.
Stappenplan en materialen
Stuk voor stuk komen de belangrijkste stappen terug in verschillende bronnen:
- Verwijder loszittend materiaal en maak het oppervlak stofvrij en schoon.
- Bevochtig absorberende ondergronden licht voor betere hechting.
- Breng vulmiddel aan in dunne laagjes, eventueel met wapeningsband voor diepe scheuren.
- Laat drogen en schuur de reparatie glad met fijn schuurpapier.
- Werk af met primer en dezelfde verfstructuur als de rest van de muur.
Voor snelle, kleine scheuren kan een akelige terugkeer voorkomen worden door een eenvoudige kit- en verfbehandeling in inwendige hoeken. Voor grotere of terugkerende scheuren is het verstandig een vakman te raadplegen. Een professionele aanpak kan kosten besparen op lange termijn doordat vervolgschade wordt voorkomen.
Kan stucwerk gerepareerd worden nadat het is beschadigd?
Ja, beschadigd stucwerk kan vrijwel altijd worden gerepareerd. Kleine scheuren en gaatjes zijn relatief eenvoudig te herstellen met vulmiddelen, terwijl grotere schade vaak een nieuwe laag pleisterwerk vereist. Bij ernstige structurele problemen kan het inschakelen van een vakspecialist verstandig zijn.
Als je over oud stucwerk heen wilt stucen is het mogelijk mits de ondergrond stevig en egaal is. Hiervoor maak je de ondergrond goed schoon en breng je eventueel een primer of hechtingslaag aan. Bij sterk beschadigd stucwerk is het beter om dit eerst te repareren voordat je een nieuwe laag aanbrengt. Stukadoors rekenen vaak opstartkosten of een dagdeel tarief; meerdere muren tegelijk laten doen kan kosten besparen.
Scheurherstel
Tot slot: een goede reparatie voorkomt verder vochtproblemen en andere kostbare herstelwerkzaamheden. Een kleine scheur hoeft geen drama te zijn, maar tijdig aanpakken is essentieel.