Wat is Styrodur isolatie en hoe gebruik je XPS platen?

De afkorting XPS staat voor geëxtrudeerd polystyreen. XPS-isolatie is een kunststofschuim dat wordt gebruikt als thermische isolatie. XPS bestaat uit miljoenen cellen die lucht vasthouden, waardoor er geen warmteverlies optreedt. De Nederlandse Bouw Documentatie (NBD) vindt omgekeerde daken een uitstekend principe voor het na-isoleren van platte daken. XPS is verkrijgbaar in vlakke isolatieplaten met een gesloten celstructuur, beschikbaar in verschillende druksterktes. Dankzij zijn hoge druksterkte en maatvastheid heeft XPS een zeer lange levensduur. Bovendien kan XPS volledig gerecycled worden - een uitermate geschikt product voor circulair bouwen.

XPS is een slechte warmtegeleider, waardoor het een enorm goede isolator is. Het duurzame product is perfect geschikt voor circulair bouwen, is vochtbestendig én drukvast. XPS heeft een hoge druksterkte en is daardoor geschikt voor toepassingen zoals vloeren, parkeerdekken en keldermuren. De lambda-waarde van XPS ligt tussen de 0,033 en 0,036 W/mK; hoe lager, hoe beter de isolatie. Met XPS-platen bespaar je tot wel 25 tot 30 procent warmteverlies. XPS kan zowel aan de binnen- als buitenkant van buitenmuren geplaatst worden, waardoor je snel de isolatiewaarden van een bestaand gebouw kunt verbeteren.

De platen zijn licht en gemakkelijk te verwerken met een tand- en groefsysteem. Ze kunnen op maat verzagen zonder huidirritatie, en de gemakkelijke klikbare structuur verkleint het risico op koudebruggen. In omkeerdaken wordt vaak een sponningsysteem gebruikt. XPS-platen zijn 100% recyclebaar en duurzaam geproduceerd; de productie gebeurt vaak met zerowastebeleid en hergebruik van productie-afval. De grondstof voor XPS is gerecycled piepschuim (EPS), zoals verpakkingsmateriaal.

Elk voordeel heeft zijn nadelen. XPS mag niet in een warm dak geplaatst worden, en heeft een dikkere laag nodig dan PIR of PUR vanwege de iets hogere lambda-waarde. PIR en PUR isoleren dus nog iets beter per millimeter dikte, maar XPS blijft een excellente keuze voor situaties waarin drukvastheid en vochtbestendigheid cruciaal zijn, zoals onder vloeren, funderingen, kelders/souterrains en perimeterisolatie. XPS is wel dampdoorlatend, wat betekent dat vochtige lucht van binnenuit naar buiten kan ontsnappen via de isolatielaag.

Toepassing & bevestiging

XPS is licht en gemakkelijk te verwerken: isolatieplaten zijn verkrijgbaar in verschillende maten en drukken, waardoor ze geschikt zijn voor tal van toepassingen. Door het hoge drukvermogen is XPS uitermate geschikt voor vloerisolatie. XPS kan losliggend geplaatst worden, gelijmd of mechanisch bevestigd. Bij omkeerdaken liggen de platen los, ballast houdt ze op hun plaats. Op wanden wordt XPS meestal mechanisch bevestigd; sommige toepassingen vereisen verlijming. Voor keldermuren is verlijming soms noodzakelijk vanwege langdurig contact met water.

Om de verschillen tussen XPS, EPS en PIR te verduidelijken: XPS en EPS zijn allebei polystyreen; EPS bestaat uit losse bolletjes, XPS uit een gesloten celstructuur met een hogere densiteit en druksterkte. PIR is polyisocyanuraat en biedt de hoogste isolatiewaarde per dikte, maar heeft andere materiaaleigenschappen. XPS is vochtbestendig en drukvast, wat het geschikt maakt voor natte of belaste toepassingen, terwijl PIR vaak gekozen wordt voor maximale isolatiewaarde in beperkte ruimte.

Assortiment en referentieprojecten

Bij SOPREMA worden XPS-platen op een duurzame wijze geproduceerd, met aandacht voor CO2-reductie en recyclen. XPS-platen zijn beschikbaar in verschillende uitvoeringen voor vloeren, funderingen, platte daken en vochtige ruimtes. Voor grotere projecten zijn speciale aanbiedingen mogelijk bij volume.

Uitgelicht project: Kasteel Heemstede en houten constructies tonen de toepasbaarheid van XPS in diverse bouwcontexten. XPS-platen kunnen los of in pakketten geleverd worden, afhankelijk van de projectbehoefte.

Veelgestelde vragen

  1. Ja, XPS is drukvast; de druksterkte ligt tussen de 300 en 700 kPa, afhankelijk van de plaat.
  2. Ja, XPS is waterbestendig door de gesloten celstructuur; het neemt nauwelijks water op en blijft isoleren.
  3. U kunt XPS-platen losliggend plaatsen, lijmen of mechanisch bevestigen; voor omkeerdaken worden ballast en voor wanden mechanische bevestigingen gebruikt.
  4. Ja, XPS kan na plaatsing zowel geschilderd als gestuukt worden; gebruik watergedragen verf en grondverf voordat u afwerkt.
  5. Ja, XPS is herbruikbaar als de platen losliggend geplaatst of mechanisch bevestigd zijn; omkeerdakprincipe met ballast is een voorwaarde.
  6. Nee, XPS is niet dampdicht; het is vochtbestendig maar dampdoorlatend, zodat vochtige lucht kan ontsnappen.
  7. Ja, XPS is brandbaar en valt in brandklasse E; dit geldt ook voor andere isolatiematerialen zoals EPS en PIR.

Overige overwegingen en tips

Styrodur is een merknaam van BASF; Roofmate is hetzelfde materiaal van Dow. XPS is beschikbaar in varianten geschikt voor verschillende diktes, zoals 4 cm, en kan zo simpel mogelijk aangebracht worden met lijm of kit. Voor grotere oppervlakken kan ondersteuning nodig zijn met onderliggende onderlagen zoals multiplex. Het kiezen tussen XPS en andere isolatiematerialen zoals EPS of PIR hangt af van factoren als drukvastheid, vochtbestendigheid en projectspecificaties.

Infographic: Verschillen XPS, EPS en PIR met focus op drukvastheid en vochtbestendigheid

Praktische toepassingstips

  • Kies XPS wanneer vochtbestendigheid en hoge drukvastheid essentieel zijn, bijvoorbeeld bij vloeren, keldermuren en parkeerdekken.
  • Gebruik tand- en groefsysteem voor snelle en nauwkeurige montage; overweeg sponningen voor omkeerdaken.
  • Plaats bij omkeerdaken de platen los en ballast ze met grind of tegels.
  • Overweeg verlijming voor buitenmelaanpassingen bij buitengevelisolatie, en mechanische bevestiging voor binnenwanden.
  • Let op de dikte, druksterkte en toepassingsgebied: XPS is doorgaans zwaarder en kostenefficiënter dan PIR, maar biedt betere vochtweerstand.

Technische samenvatting

EigenschapWaarde / Beschrijving
MateriaalGeëxtrudeerd polystyreen (XPS)
CelstructuurGesloten cellen
Lambda0,033-0,036 W/mK
Drukvastheid300-700 kPa (afhankelijk van type)
VochtbestendigheidUitstekend; neemt weinig water op
ToepassingenVloeren, kelders, funderingen, platte daken, omkeerdaken
BrandklasseE
Recycling100% recyclebaar bij mechanische bevestiging

Prijsindicatie en offerte op maat doen vakmannen meestal op basis van het project. Een gemiddelde prijsuiting kan variëren afhankelijk van dikte, oppervlak en installatievoorwaarden. Vraag offertes aan bij erkende isolatiespecialisten om prijzen, adviezen en subsidies te vergelijken.

tags: #styrodur #isolatie #dpc #platen