Tapis vloer leggen: handleiding en werkwijze

Parket is iets ruiger en drukker dan tapis vloeren. Wilt u een stroken vloer die strak is maar waarin ook wel wat oneffenheden en naadjes voorkomen dan kunt u een parketvloer overwegen. Tapis kan heel strak gelegd worden. Wilt u een strokenvloer die strak is en glad, dan kunt u een tapisvloer overwegen. Overigens kan een tapis vloer ook verouderd worden.

Overzicht van termen en verhoudingen

Parketvloeren is de meest gebruikte naam voor houten vloeren in Nederland. Tegenwoordig wordt steeds meer van het woord Houten Vloeren gebruik gemaakt, maar nog steeds niet zoveel als van de term Parketvloeren. Een parket vloer is een houten vloer. Dit maakt het best ingewikkeld. Een houten vloer is een minder specifieke term dan parketvloer. Toch wordt door de meeste mensen parketvloeren gebruikt voor alle houten vloeren soorten. Er zijn natuurlijk verschillende houten vloeren soorten.

Parket is van oorsprong een houten stroken vloer. De stroken zijn smaller en korter dan bijvoorbeeld een plankenvloer. Tapis wordt sinds 1920 gemaakt en geplaatst. Tapis is een Nederlandse vinding. Tapis lijkt veel op parketstroken wat betreft de maten, maar is dunner en heeft geen veer en groef. De tapisstroken werden vanaf de jaren 20 van de 20e eeuw in dure woonruimte geplaatst. Tapis werd verlijmd in de bitumen, een soort teer. Later werden er steeds geavanceerder lijmen gebruikt. Het bijzondere aan de tapisvloer is de vernageling die altijd aanwezig is. De spijkertjes werden vroeger stuk voor stuk handmatig aangebracht.

Kenmerken van tapis ten opzichte van parketstroken

Een tapisvloer is de meest strak mogelijke houten vloer. Tapis wordt dan ook gebruikt voor vloeren die heel strak moeten zijn. De kleine naadjes die er toch altijd zijn worden na het leggen gestopt. Dit kan alleen bij tapis. Als een parketstroken vloer gestopt wordt zal na verloop van tijd het voegmiddel loslaten door dat het hout krimpt en uitzet. Tapis werkt zo weinig dat het voegmiddel blijft zitten. De vloeren zijn dan ook heel geschikt om te lakken. De lak scheurt niet in de overgang naar andere strookjes.

Typen houten vloeren en hun eigenschappen

Parketstroken bestaan uit houtstroken die vaak rond de 45 cm lang, 7 cm breed en 22 mm dik zijn. De stroken zijn geschaafd met veer en groef rondom. De parketstroken worden gebruikt om de gebruiksvloer mee te beleggen. Hout is hard en daarom zeer makkelijk schoon te maken. Beton is zanderig en scherp, zand is los en gaat overal tussen zitten. Daarom is hout een prima vloerbedekking.

Massieve planken zijn planken gemaakt van massief hout. Planken ogen ruiger, en hoogte verschil van de ene kopse kant naar de andere is veel voorkomend. Massieve planken hebben mes en groef en vaak een vellingkantje. Een originele oude planken vloer heeft geen vellingkant. De multiplank is een houten vloeren plank opgebouwd uit meerdere lagen, meestal met een toplaag van massief hout. De duoplank bestaat uit twee lagen. De 3-strookslamelparketplank is een goedkoper alternatief met minder werking. De mozaïekvloeren bestaan uit dunne houten matjes van circa 35 cm bij 35 cm, vastgelijmd aan de constructievloer. Het loopcomfort is hoog, vooral bij zware belopen ruimtes.

Tapis: karakter en toepassing

Tapisvloeren hebben een vergelijkbare uitstraling als parketstroken, maar de materialen zijn dunner en missen veer en groef. De tapisdelen worden koud tegen elkaar aangelegd en verlijmd om gelijk te liggen en niet te verschuiven. De strookjes worden vernageld om de lijm tijdens het drogen te fixeren. Een tapis vloer is daarom herkenbaar aan de nageltjes bij de kopse kanten. Bourgogne lijkt op tapis, maar heeft de afmetingen van massief houten plank en wordt tegenwoordig vaak vervangen door multiplanken.

Materiaalkeuze en duurzaamheid

Er zijn zeker 30 houtsoorten die regelmatig gebruikt worden in Nederland om parket en tapis te maken. In het algemeen zijn beuken, berken, eiken, grenen en kastanje verstandige keuzes door hun beschikbaarheid en duurzaamheid. Houtdroging is tegenwoordig sneller: 6 weken droogtijd in droogkamers, vergeleken met vroeger langere processen. De FSC-keurmerken worden steeds vaker aangehaald voor verantwoord bosbeheer, al geldt dit niet universeel in alle delen van Europa.

Patronen en legpatronen

Tapisparket is opgebouwd uit lagen en kan verschillende houtsoorten combineren. Voor een wat stoerder resultaat kun je kiezen voor een tapisvloer zonder glad schuren en laat de spijkergaatjes zichtbaar. Tapis kan in alle patronen worden gelegd omdat de stroken zonder veer en groef tegen elkaar worden gelegd en gelijmd of gespijkerd. Versailles parket en mozaïek zijn voorbeelden van motiefvloeren die vaak in palissade-achtige patronen gelegd worden. Visgraat is een veelvoorkomend motief dat kan bestaan uit parket, tapis of meerlaagse stroken.

Voorbereiding en ondervloer

Voordat tapis parket gelegd wordt, is het belangrijk om een geschikte tussenvloer te plaatsen. De tussenvloer moet volledig vlak zijn; egalisatie kan noodzakelijk zijn bij onregelmatige ondergronden. De tussenvloer wordt vaak gemaakt van spaanplaten of mozaïek vloeren, gelijmd of gespijkerd op de constructievloer. De ondervloer dient daarna droog en stabiel te zijn zodat verlijmen of vernagelen optimaal werkt.

Legwerk: stappenplan voor tapis parket

  1. Maak de ondervloer volledig vlak en controleer op hoogteverschillen.
  2. Leg de tussenvloer van spaanplaat of mozaïek met lijm of schroeven vast en schuur indien nodig licht op.
  3. Breng een egale lijmlaag aan met een lijmkam op de tussenvloer.
  4. Leg de tapisplanken in het gewenste patroon, zorg voor naadloze aansluiting en voorkom spleten.
  5. Vernagel of verlijm de stroken volgens de gekozen bevestigingsmethode en laat drogen.
  6. Vul naden en spijkergaatjes waar nodig met vulmateriaal en maak de vloer af met lak of olie.
Infographic: Verschillen tussen parket, tapis en andere houten vloeren

Praktische overwegingen en tips

Een tapisvloer vereist een vlakke ondervloer en zorgvuldige planning van patroon en houtsoort. Een tapisvloer is ideaal voor vloerverwarming, omdat de werking van het hout beperkt is door de lagenconstructie en de verlijming/vernageling. Het is belangrijk om de luchtvochtigheid in de ruimte stabiel te houden rond circa 60% om krimp en uitzetting te minimaliseren. Een nauwkeurige hygrometer is aan te bevelen. Voor klanten is het mogelijk om verschillende patronen te kiezen, waardoor tapisvloeren veel ontwerpvrijheid bieden.

Hoe betegel je een houten vloer?

Patronen en nationale namen

De tapis parket wordt ook wel Bourgogne genoemd in sommige kringen. Bourgogne verwijst naar dezelfde basis, maar met een andere dikte (8-9 mm) en is meestal van massief hardhout. In de praktijk worden tegenwoordig vaker multiplanken of duoplanken toegepast als alternatief voor Bourgogne vanwege stabiliteit en prijs. Een tapisvloer biedt de mogelijkheid om patronen zoals visgraat of Versailles toe te passen, maar behoudt tegelijkertijd de strakke, gladde uitstraling die tapis karakteriseert.

Patronen in de prijsstructuur

De tapis parket prijzen worden bepaald door ondervloerkeuze (spaanplaat of mozaïek), gekozen houtsoort (hardhout is duurder dan eiken), en de complexiteit van het patroon. Kantplanken met wengé verhogen de kosten door extra hout en arbeid. WOOD! levert tapisvloeren op maat en adviseert over patronen en materiaalkeuze zonder verrassingen in extra kosten.

Patronen en veroudering

Veroudering is een techniek die toegepast kan worden om een boerderij- of landelijk karakter te bereiken. Trommelen, borstelen en roken zijn technieken die vloerpatronen geven en houtteinten beïnvloeden zodat een verouderde look ontstaat. Verouderen gebeurt in verschillende fasen en heeft invloed op het visuele karakter van de vloer, maar niet de structurele integriteit wanneer correct uitgevoerd.

Onderhoud en zorg

Na het leggen kunnen tapisvloeren met lak of olie bewaard blijven en krimpen of uitzetten onder invloed van temperatuur en vocht. Regelmatig onderhoud en een constante luchtvochtigheid dragen bij aan de levensduur van de vloer. Hout is een natuurproduct en vereist daarom een stabiele omgeving en periodiek onderhoud.

Samenvatting van korte kenmerken

  • Tapis: strak, zonder veer en groef, vernageld en verlijmd; naadjes worden gestopt.
  • Parketstroken: veer en groef, minder strak dan tapis; meestal verlijmd op tussenvloer.
  • Versailles, mozaïek en hoogkantlamel: verschillende motieven/technieken voor patronen.
  • Underlay: vlakke ondervloer vereist; egalisatie kan noodzakelijk zijn.
  • Warmte en vocht: houd hygrometrie rond 60% voor stabiliteit van houten vloeren.

tags: #tapis #vloer #leggen