Een belangrijke stap bij het leggen van tegels is natuurlijk het verlijmen van tegels. Door het gebruik van lijm zorg je ervoor dat de tegels goed aan de ondergrond hechten. Tegellijm vangt kleine spanningen van de ondergrond op. Bovendien heeft tegellijm een egaliserend effect waarmee kleine oneffenheden kunnen worden opgevangen. In badkamers heeft tegellijm ook nog een waterafdichtende functie. Vroeger werden tegels vaak verwerkt in cement, maar tegenwoordig wordt vrijwel altijd gekozen voor een tegellijm. Tegellijm heeft een groot aantal voordelen.
Soorten tegellijm en hun toepassingsgebieden
De meest gebruikte tegellijmen voor keramische tegels zijn poederlijm en pastalijm. Poederlijm is een lijm op cementbasis en kun je gebruiken voor zowel vloertegels als wandtegels. Poederlijm moet je aanmaken met water. Pastalijm is een kant-en-klare lijm op basis van dispersie. Pastalijm is minder sterk en daarom alleen geschikt voor wandtegels. Een groot voordeel van pastalijm is natuurlijk dat deze kant-en-klaar is en direct gebruikt kan worden.
Bij het kiezen van de juiste tegellijm is het ook belangrijk om te beoordelen wat voor soort ondergrond je gaat betegelen. Is jouw ondergrond flexibel of vormvast? Voorbeelden van vormvaste ondervloeren zijn beton en cement. Voor vormvaste ondergronden zijn de meeste universele poederlijmen geschikt. De meest gekozen tegellijm is Omnicol PL35. Een flexibele ondergrond is een ondergrond waar beweging in zit, denk aan een houten vloer. Bij flexibele ondergronden raden wij flexibele poederlijm. Ook wanneer je gaat tegelen over tegels raden wij flexibele lijm aan.
Vloerverwarming is een duurzame manier om je woning te verwarmen. Het zorgt voor warme voeten en een lagere energierekening. Bij het gebruik van vloerverwarming is het belangrijk om te kiezen voor een flexibele tegellijm. Door temperatuurverschillen kunnen materialen krimpen en uiteenzetten. Flexibele lijm is elastisch en kan spanningen in de ondergrond door temperatuurverschillen opvangen. Voor keramische tuintegels of tegels die buiten worden verwerkt is het belangrijk dat je kiest voor een vorst- en vochtbestendige tegellijm. Buiten komen de tegels in aanraking met regen en vorst. Niet vorstbestendige tegellijm kan bij vorst gaan uitzetten waardoor er druk op je tegels komt. Dit kan resulteren in barsten en loszittende tegels.
Een lijmkam gebruik je om pasta- of poederlijm aan te brengen. Lijmkammen zijn beschikbaar in verschillende maten, ook wel ‘lijmkamvertanding’ genoemd. Met een troffel schep je je tegellijm op de platte zijde van de lijmkam. De platte kant van de lijmkam gebruik je om de lijm over het oppervlakte te verspreiden. Nog vaak wordt er te eenvoudig gedacht bij het lijmen van vloertegels in een buiten situatie. Met name in ons Nederlands klimaat zijn er een aantal aspecten waar goed op gelet dient te worden. Zo zijn er een aantal systemen beschikbaar waarmee u uit de voeten kunt.
Allereerst is het belangrijk te weten welk materiaal er voor de afwerking wordt gekozen. Keramische tegel van circa 1 cm dikte kan niet op een (gestabiliseerd) zandbed worden gelegd. Hiervoor is de tegel te dun en dus te kwetsbaar. In dit geval zal er eerst een betonplaat moeten worden gestort. Hiermee creëer je een stabiele basis voor het tegelwerk en wordt voorkomen dat de tegels breken bij het betreden ervan. Zorg altijd voor voldoende afschot in het te maken terras. Dit kan met een zand/cement dekvloer worden gemaakt. Belangrijk is dat de zand/cement dekvloer goed wordt aangebrand zodat deze niet los komt te liggen bij het uitharden. Dit doe je door pure portland op de betonplaat te strooien en dit met een bezem en water goed in te wrijven. Zorg bij het aanbrengen van de zand/cement dekvloer voor voldoende afschot. In de regel wordt gesteld dat er minimaal 1 centimeter per meter afschot nodig is voor een goede afwatering. Verder is het van belang dat de dekvloer goed vlak wordt aangebracht om holle plekken te voorkomen.
Nog een praktische tip: de PCI Pericret uitvlakmortel kan worden aangebracht vanaf 3 mm tot 50 mm. Deze mortel bindt snel en kan al na 2 uur worden afgewerkt, waardoor de voortgang sneller is. Let wel op dat de ondergrond vooraf is voorbereid met een primer en dat er geen vocht achterblijft. Om vocht tussen tegelwerk en ondergrond te voorkomen, wordt op de zand/cement dekvloer een waterdichting aangebracht, bijvoorbeeld met Pecilastic U afdichtings- en ontkoppelingsmatten. Deze matten kunnen aangebracht worden met een flexibele tegellijm die geschikt is voor buiten toepassingen; de PCI Flexmortel Premium tegellijm is hiervoor bijzonder geschikt vanwege de hoge flexibiliteit en vullend vermogen.
Uitlijnen en bevestigen: techniek en gereedschap
Bij het leggen van matten en tegels buiten is het belangrijk dat het tegelwerk 100% verlijmd wordt en dat er geen holle ruimtes ontstaan. Kies dan ook de juiste lijmkam voor het formaat tegels dat u gaat aanbrengen; bij grotere tegels wordt vaak een dubbele verlijming toegepast: zowel op de ondergrond als op de achterkant van de tegel wordt lijm aangebracht. Na het leggen en uitharden kan het voegen beginnen. Houd rekening met de wind en droogomstandigheden tijdens het voegen, zodat de voeg niet verbrandt.
Er zijn twee hoofdopties voor voegen: een normale voeg zoals Nanofug Premium, die in veel kleuren leverbaar is en geschikt voor buiten; of een twee-componenten voeg, die extra duurzaam is maar lastiger aan te brengen. De randen langs muren kunnen worden afgekit met siliconenkit, bijvoorbeeld Silcofug E van PCI, verkrijgbaar in dezelfde kleuren als Nanofug Premium.
Natuursteen tegellijm buiten: speciale overwegingen
Deel van de tekst onderstreept dat natuursteenlijm vaak voorkomt, met een focus op verschillende systemen zoals dunbedmortel (cementgebonden) en dikbedmethode. Voor vormstabiele natuursteentegels is cementgebonden witte dunbedmortel aanbevolen, bijvoorbeeld voor travertin. Voor tegels met grotere toleranties en om oneffenheden in de ondergrond uit te vlakken, biedt middelste bedframes uitkomsten. De dikbedmethode werd vroeger veel gebruikt maar heeft nadelen zoals hoog watergehalte na het leggen; tegenwoordig wordt vaker gedeeltelijk gelijmd in een splitbed met voegmiddel en losse installatie is nog steeds mogelijk, afhankelijk van de soort natuursteen en project.
Belangrijke factoren bij buitenwerk met natuursteen zijn vries-dooi cyclus, waterafvoer en minimale holtes tussen ondergrond en tegels. Voor buitengebruik is het verstandig om voor flexibele lijm te kiezen, vooral wanneer de ondergrond beweging bevat of wanneer de tegels lange termijn onderhevig zijn aan temperatuurverschillen. Een mortelverbeteraar kan helpen bij hechting, maar pas op dat mortelverbeteraars (vaak acrylaten) niet verhinderen dat voegen zuiver blijven. Voor natuursteen buitenwerk raden we flexibele lijm aan om de stabiliteit en de waterbestendigheid te vergroten.
Verbruik, open tijd en onderhoud
Het verbruik van tegellijm per m2 kan aanzienlijk variëren, afhankelijk van type lijm en gereedschap. Open tijd is de periode waarin tegellijm nog hechtend genoeg is om tegels te plaatsen na het aanbrengen. Droogtijden variëren per product en omstandigheden; altijd het productdatablad raadplegen voor specifieke tijden. Als er lijm overschiet tijdens het proces, kan dit met een natte doek of spons vóór uitharding verwijderd worden.
< tagimg>Infographic: Uitrol van de juiste stap-voor-stap buitentegellijm workflow< tagvideo>Video-uitleg: buitentegellijm kiezen en toepassen- Controleer ondergrondtype: vormvast vs. flexibel
- Kies flexibele lijm voor bewegende ondergronden
- Kies vorst- en vochtbestendige lijm voor buiten
- Bereid betonplaat voor en zorg voor afschot en vlakke deklaag
- Gebruik passende lijmkam en dubbele verlijming bij grote tegels
- Voeg afwerkvenster beperkt houden en gebruik siliconenkit voor randen
Specifieke vragen en veelgemaakte opties
Wanneer je buiten tegels legt, is vaak gekozen voor Adesilex 9 of Keraquick Maxi S1 van Mapei als tegellijm voor keramische tegels of natuursteen. Voor vloerverwarming is Adesilex 9 een geschikte keuze vanwege hittebestendigheid. Voor wandtegels of badkamers is Ultramastic 5 een veelgebruikt alternatief voor wandtoepassingen. Voor voegwerk biedt Nanofug Premium vele kleuren en duurzaamheid, terwijl twee-componenten voegen nog hogere reiniging- en duurzaamheidseigenschappen bieden-maar vereisen meer vaardigheden tijdens aanbrengen.
Voor buitenblokken en klinkers, waar waterdoorlatendheid een rol speelt, is het cruciaal om rekening te houden met de stabiliteit en afwatering en geen waterdoorlatende voegen te creëren. Op witte stenen kan roest door metalen voegmiddelen voorkomen worden door gebruik van witte tegellijm. Voor het voorkomen van scheuren bij vorst klimaat en opslag, moeten naden tussen matten en muren correct worden afgedicht met Pecitape 120.
| Ondergrond | Advies lijm | Voegmiddel | Extra aandacht |
|---|---|---|---|
| Vormvast (beton/cement) | Poederlijm (cementbasis) | Nanofug Premium / 2-componenten voeg | Controleer vlakheid, afschot |
| Flexibel (hout, etc.) | Flexibele poederlijm | Nanofug Premium | Open tijd controleren, vocht vermijden |
| Natuursteen (travertin, leisteen, graniet) | Cementgebonden dunbedmortel of speciale natuursteenlijm | Voegmiddel naar keuze | Voorkom doorschijnen bij donkergekleurde lijm |
Voor bijzondere situaties kunnen specialisten op locatie advies geven. De keuze voor specifieke merken en producten kan variëren per regio en beschikbaarheid, maar flexibele lijm blijft een universele aanbeveling voor buitenwerk waar beweging kan optreden. Voor meer informatie kunnen bezoekers contact opnemen met de specialist en duidelijke producthandleidingen raadplegen.