Een belangrijk aandachtspunt tijdens het bouwproces is het voorkomen van spanning tussen de verschillende materialen van de vloeropbouw. Een ernstig gevolg van spanningen zijn scheuren in de tegels en/of voegen. Bij een teveel aan spanning kunnen de tegels zelfs over de gehele oppervlakte loskomen. Je kan dit voorkomen door de ondergrond (de chape) te ontkoppelen van de vloerafwerking. Beide opties zijn perfect mogelijk mits correcte en professionele plaatsing. Bij de verlijming is het zeer belangrijk dat er een minimale lijmdikte van 5 mm gebruikt wordt en dat de buttering-floating methode wordt toegepast, waardoor de tegel volledig wordt voorzien van lijm. In combinatie met vloerverwarming moeten de uitzettingsvoegen gerespecteerd worden. Er mag nooit een volle tegel over een uitzettingsvoeg geplaatst worden. Uitzettingsvoegen moeten met een silicone opgevuld worden, ze mogen niet ingewassen worden met voegsel.
Vermijd een thermoshock bij het opstarten van de vloerverwarming. Het opwarmen van cementgebonden vloerlagen mag pas plaatsvinden na een droogperiode van minimum 28 dagen. Vertrekkend vanaf de koude toestand wordt de vertrekwatertemperatuur manueel met stappen van 5 graden per 24 uur opgevoerd. Schade aan je vloer voorkomen? Veel vloeren vertonen mettertijd schade: barsten, verzakkingen enzoverder. Dat kan beter. Door een ontkoppelingsmat te plaatsen onder je vloerafwerking, worden spanningen in de vloer grotendeels opgevangen. Maar zo'n mat is niet goedkoop.
Die schade kan variëren van barsten, verzakkingen en loszittende tegels tot loskomende voegen en onbedoelde uitzettingsvoegen. Heel wat tegelvloeren vertonen na verloop van tijd schade. Die verstoort niet alleen het mooie totaalplaatje, het leidt ook tot onprettige situaties. Hoe ontstaat schade bij tegelvloeren? De oorzaken van schade bij tegelvloeren zijn heel divers. Vaak gebeurt de fout tijdens de ontwerp- en/of voorbereidingsfase. Het Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf (WTCB, nu Buildwise) benadrukt dat je rekening moet houden met de vlakheid van de ondergrond en met het niveau van de afgewerkte tegelvloer, en dat je de nodige wapening moet voorzien.
Hoe kun je schade aan je toekomstige vloer zoveel mogelijk voorkomen? Tegels krijgen wisselende temperaturen te verwerken door bijvoorbeeld bezonning of vloerverwarming. Door opwarmen zetten de tegels tijdelijk uit, wat spanning in de vloerafwerking veroorzaakt. Daardoor kunnen tegels loskomen, barsten of breken. Dat gebeurt vooral waar direct op de steenachtige ondergrond is verlijmd. Door te ontkoppelen kun je dergelijke schade grotendeels voorkomen. Ontkoppelen betekent dat de vloerafwerking los kan bewegen van de ondergrond. Tussen de ondergrond en de tegels brengt men een genopte kunststoffolie (ontkoppelingsmat) aan. Op die manier kan de tegel voldoende uitzetten en krimpen.
Geen zin in extra kosten? Een ontkoppelingsmat is een soort van ontkoppelingssysteem dat men tussen de vloerafwerking (bv. tegels) en de dekvloer plaatst. De ontkoppelingsmat moet ervoor zorgen dat de spanningen, bewegingen en trillingen niet (of slechts gedeeltelijk) van de dekvloer naar de vloerbetegeling worden overgedragen. Hierdoor wordt het risico op scheurvorming in de betegeling of het loskomen van de betegeling beperkt.
Door een ontkoppelingsmat te plaatsen sluit je schadegevallen dus niet uit, maar verlaag je wel het risico op schade. Het Staenisrooster gaat echter nog een stapje verder. Ontkoppelingsmatten worden aangeraden wanneer de spanningen in de vloer sterk kunnen oplopen. Bijvoorbeeld als men tegels met een groot formaat gebruikt, wanneer men de tegels vroeg plaatst, als men vloerverwarming gebruikt of als men buiten (bijvoorbeeld op het terras) donkere tegels plaatst waarop veel zonlicht valt. Concreet worden tegels vanaf 60 x 60 in de regel op een ontkoppelingsmat geplaatst. Dit geldt ook voor alle andere tegels die niet met rechtlijnige voegen worden geplaatst. Dit advies is gebaseerd op testproeven en schadegevallen.
Heb je echt een ontkoppelingsmat nodig om spanningen in de vloer op te vangen? Een ontkoppelingsmat kopen? Er bestaan diverse soorten ontkoppelingsmatten: meerlagige ontkoppelingsmatten, eenlagige ontkoppelingsmatten en drainagematten die gelijmd worden op de zandcementvloer. Reken op een kostprijs van zo'n 30 euro per vierkante meter als je een vakman inschakelt. Voordat je je gaat informeren over de ideale dikte van een ontkoppelingsmat of een ontkoppelingsmat gaat kopen, moet je weten dat het ook anders kan. Ook zonder ontkoppelingsmat kun je het risico op schade beperken. Als doe-het-zelver kun je makkelijk zelf je zandcementvloer of cementdekvloer plaatsen, ook als je geen ervaring hebt. Ga je aan de slag met het Staenisrooster, dan spaar je de kostprijs van een ontkoppelingsmat uit. Het Staenisrooster deelt de zandcementvloer op in oppervlaktes van 0,5 x 0,5 m. Hierdoor wordt het schotelvormig effect verdeeld en ondervinden de tegels of vloerafwerking geen spanningen. Ook worden de krimpspanningen en thermische spanningen tenietgedaan. Met het Staenisrooster wordt het probleem dus aan de bron (de zandcementvloer) opgelost. Hierdoor zijn lapmiddelen zoals een ontkoppelingsmat niet nodig.
Ontkoppelingsmatten vangen horizontale krachten en spanningen op. Maar het Staenisrooster gaat nog een stap verder: dit zelfbouwsysteem absorbeert zowel horizontale als verticale krachten of spanningen. Bovendien heb je geen uitzettingsvoegen meer nodig op grote oppervlaktes. Uitzettingsvoegen worden wel nog steeds geplaatst aan deuropeningen. Nee. Men gebruikt meestal een drainagemat onder een cementdekvloer als er al een betonplaat ligt. Komt er dan vocht in de dekvloer, dan vangt de mat dit vocht op. Ook voert deze het vocht af naar bijvoorbeeld een afvoer. Maar gebruik je drainagemortel in het Staenisrooster, dan heb je geen drainagemat nodig. Drainagemortel laat zelfs over zijn volledige hoogte water door, terwijl een mat maar ongeveer 1 cm water doorlaat. Verder is drainagemortel veel goedkoper dan een drainagemat. Bovendien is een mat gemaakt van kunststof en indrukbaar bij een hoge belasting. Wil je je terras plaatsen en is er al een betonplaat aanwezig, dan is een Staenisrooster dat je vult met drainagemortel daarvoor ideaal. Je spaart een drainagemat uit en kunt je project volledig zelf uitvoeren.
Goed om te weten: voor een terras met een vlakke vloerplaat kies je een andere vloeropbouw dan voor een terras met een hellende vloerplaat. Waarom een chapper inhuren als je zelf je vlakke, barstvrije chape vloeropbouw kunt plaatsen? Met het Staenisrooster lukt het gegarandeerd. Bovendien heb je geen dure ontkoppelingsmat of drainagemat nodig. Gebruik het vloeropbouw overzicht en krijg meer informatie over jouw ideale vloeropbouw.
Waarom tegellijm gebruiken in plaats van mortel?
Waarom tegellijm gebruiken in plaats van mortel? Het is verkrijgbaar in voorgemengde vorm of als poeder dat alleen met water hoeft te worden gemengd, terwijl mortel helemaal zelf moet worden gemaakt met zand, cement en water. Dit kan tijd en moeite besparen, vooral voor doe-het-zelvers of kleinschalige projecten. Consistentie: Tegellijm biedt consistente prestaties omdat deze wordt geproduceerd volgens specifieke normen en eisen. Mortelmengsels kunnen in consistentie variëren, afhankelijk van factoren zoals de mengverhouding en de kwaliteit van de gebruikte materialen, wat de kwaliteit van de tegelinstallatie kan beïnvloeden. Flexibiliteit: Veel tegellijmen zijn flexibel samengesteld, waardoor ze lichte bewegingen of uitzetting en krimp van de ondergrond kunnen opvangen zonder de hechting tussen de tegels en de ondergrond aan te tasten. Deze flexibiliteit is vooral belangrijk in gebieden die gevoelig zijn voor temperatuurschommelingen of structurele bewegingen. Vochtbestendigheid: Tegellijm is vaak beter bestand tegen vocht dan mortel, waardoor het geschikt is voor natte ruimtes zoals badkamers, keukens en zwembaden. Sommige tegellijmen hebben waterafstotende eigenschappen die de ondergrond beschermen tegen waterschade. Gespecialiseerde toepassingen: Tegellijm is verkrijgbaar in verschillende soorten, waaronder epoxylijmen, gemodificeerde cementlijmen en voorgemengde lijmen, elk afgestemd op specifieke toepassingen en eisen. Epoxylijmen zijn bijvoorbeeld ideaal voor het verlijmen van niet-poreuze tegels, terwijl gemodificeerde lijmen geschikt zijn voor ruimtes die onderhevig zijn aan vocht of temperatuurschommelingen.
Hoewel tegellijm over het algemeen de voorkeur geniet vanwege het gebruiksgemak, de consistente prestaties en de speciale samenstellingen, heeft mortel nog steeds een plaats bij het leggen van tegels, met name bij grootschalige projecten, buitentoepassingen of wanneer specifieke eisen het gebruik ervan vereisen. Uiteindelijk hangt de keuze tussen tegellijm en mortel af van factoren zoals het type tegels dat wordt gelegd, de ondergrond, de omgevingsomstandigheden en de projectvereisten.
Geplaatst op: 06-02-2024
Veelgestelde vragen en praktijkvoorbeelden
Spijkers en schroeven zijn allang niet meer de enige oplossing. Lijmen en kitten zijn sterk, veelzijdig en snel te verwerken. Maar welke lijm gebruik je wanneer? De juiste keuze bepaalt de kwaliteit van je werk. Lijm of kit: wat is het verschil? Montagellijm gebruik je voor het vastzetten van materialen op wanden, vloeren of plafonds. Houtlijm is speciaal ontwikkeld voor het verlijmen van houten onderdelen. Deze lijm bestaat uit twee componenten die je mengt voor gebruik. Tegellijm gebruik je voor het verlijmen van tegels op ondergronden zoals beton, gips of hout. Lijmen bevatten bindmiddelen die synthetisch of natuurlijk kunnen zijn.
Een belangrijke stap bij het leggen van tegels is natuurlijk het verlijmen van tegels. Door het gebruik van lijm zorg je ervoor dat de tegels goed aan de ondergrond hechten. Tegellijm vangt kleine spanningen van de ondergrond op. Bovendien heeft tegellijm een egaliserend effect waarmee kleine oneffenheden kunnen worden opgevangen. In badkamers heeft tegellijm ook nog een waterafdichtende functie. Vroeger werden tegels vaak verwerkt in cement, maar tegenwoordig wordt vrijwel altijd gekozen voor een tegellijm. Tegellijm heeft een groot aantal voordelen. De meest gebruikte tegellijmen voor keramische tegels zijn poederlijm en pastalijm. Poederlijm is een lijm op cementbasis en kun je gebruiken voor zowel vloertegels als wandtegels. Poederlijm moet je aanmaken met water. Pastalijm is een kant en klare lijm op basis van dispersie. Pastalijm is minder sterk en daarom alleen geschikt voor wandtegels. Een groot voordeel van pastalijm is natuurlijk dat deze kant-en-klaar is en direct gebruikt kan worden.
Bij het kiezen van de juiste tegellijm is het ook belangrijk om te beoordelen wat voor soort ondergrond je gaat betegelen. Is jouw ondergrond flexibel of vormvast? Voorbeelden van vormvaste ondervloeren zijn beton en cement. Voor vormvaste ondergronden zijn de meeste universele poederlijmen geschikt. De meest gekozen tegellijm is Omnicol PL35. Een flexibele ondergrond is een ondergrond waar beweging in zit, denk aan een houten vloer. Bij flexibele ondergronden raden wij flexibele poederlijm. Ook wanneer je gaat tegelen over tegels raden wij flexibele lijm aan. Vloerverwarming is een duurzame manier om je woning te verwarmen. Het zorgt voor warme voeten en een lagere energierekening. Bij het gebruik van vloerverwarming is het belangrijk om te kiezen voor een flexibele tegellijm. Door temperatuurverschillen kunnen materialen krimpen en uiteenzetten. Flexibele lijm is elastisch en kan spanningen in de ondergrond door temperatuurverschillen opvangen. Voor keramische tuintegels of tegels die buiten worden verwerkt is het belangrijk dat je kiest voor een vorst- en vochtbestendige tegellijm. Buiten komen de tegels in aanraking met regen en vorst. Niet vorstbestendige tegellijm kan bij vorst gaan uitzetten waardoor er druk op je tegels komt. Dit kan resulteren in barsten en loszittende tegels.
Een lijmkam gebruik je om pasta- of poederlijm aan te brengen. Lijmkammen zijn beschikbaar in verschillende maten, ook wel ‘lijmkamvertanding’ genoemd. Met een troffel schep je je tegellijm op de platte zijde van de lijmkam. De platte kant van de lijmkam gebruik je om de lijm over het oppervlakte te verspreiden. Ook het vloeren doen we zelf, zowel om de kosten te drukken als om alles zelf in de hand te hebben.
In veel gevallen kiezen professionals voor dubbel verlijmen met ontkoppelingsmat, omdat dit extra zekerheid biedt bij vloerverwarming en grote formaten. Het is duurder, maar verhoogt de zekerheid op lange termijn. Als je kiest voor Staenisrooster, kun je deels zelf bouwen en draag je minder kosten voor extra producten zoals een drainagemat. Dilataties blijven wel verplicht, vooral bij langere oppervlakken en buitenruimte.
tags: #tegellijm #zonder #ontkoppelingsmat