Tegemoetkoming en Schadevergoeding voor Werkgevers Na Asbestgerelateerde Ziekten

Het gebruik van asbest is sinds 1993 in Nederland verboden, maar de gevolgen van blootstelling aan deze schadelijke vezels manifesteren zich nog steeds. Jaarlijks worden honderden mensen ziek door asbest, met aandoeningen zoals asbestose (longfibrose) en mesothelioom (longvlies- en buikvlieskanker). Deze ziekten hebben een lange latentietijd, wat betekent dat de klachten pas tientallen jaren na de blootstelling optreden. Om de juridische en financiële lijdensweg van asbestslachtoffers te verlichten, zijn diverse regelingen en instanties opgericht.

Het Instituut Asbestslachtoffers (IAS)

Het Instituut Asbestslachtoffers (IAS), opgericht in 1999 door sociale partners, het Comité Asbestslachtoffers, verzekeraars en de rijksoverheid, speelt een cruciale rol in het ondersteunen van asbestslachtoffers. Het IAS heeft als hoofddoel de procedures voor slachtoffers te versnellen, hen erkenning te bieden en hen te ontlasten van de juridische nasleep.

Twee Pijlers van Ondersteuning

Het IAS biedt ondersteuning op twee hoofdgebieden:

• Financiële Tegemoetkoming van de Overheid: Deze regeling, zoals de Regeling tegemoetkoming asbestslachtoffers (TAS) en de Regeling tegemoetkoming niet-loondienst gerelateerde asbestslachtoffers (TNS), is bedoeld als maatschappelijke erkenning van het leed en dient als een voorschot op een eventuele schadevergoeding. De bedragen van deze tegemoetkomingen worden jaarlijks geïndexeerd; in 2026 bedraagt dit €27.030,-.
• Bemiddeling bij Schadevergoeding van de Werkgever: Het IAS bemiddelt tussen het slachtoffer en de (voormalige) werkgever of diens verzekeraar om een schadevergoeding te verkrijgen. Deze vergoeding is doorgaans aanzienlijk hoger dan de overheidsbijdrage. Er zijn normbedragen afgesproken om de bemiddeling te versnellen, die in 2026 neerkomen op €83.837,- voor de schadevergoeding.

Asbestose: Een Progressieve Longziekte

Asbestose is een vorm van longfibrose, veroorzaakt door blootstelling aan asbestvezels. Deze vezels komen in de longblaasjes en het longweefsel terecht, waar ze ontstekingen veroorzaken die leiden tot littekenvorming, verschrompeling en verlies van elasticiteit van de longen. Dit resulteert in een verstoring van het zuurstofopnemend vermogen. Asbestose kent een progressief beloop en wordt doorgaans pas vastgesteld indien de blootstelling aan asbest minimaal 15 jaar heeft geduurd.

Diagnostiek en Beoordeling van Asbestose

De diagnose en beoordeling van asbestose omvatten meerdere stappen:

• Medisch Dossier: Het IAS vraagt het volledige medische dossier op, inclusief radiologie- en pathologieonderzoeken.
• Longfunctieonderzoek: Belangrijke indicatoren zijn de vitale capaciteit (FVC), de CO-diffusie (DLCO) en de VO2max, zoals beschreven in de 'Guidelines for the Evaluation of Permanent Impairment'.
• Expertgroep: Een expertgroep beoordeelt de relatie tussen de vastgestelde longfunctiebeperking en de asbestose, vaak in relatie tot de AMA-klasse.
• Herbeoordeling: Aanvragers kunnen een verzoek indienen voor herbeoordeling door de expertgroep.

Maligne Mesothelioom: Een Zeldzame en Ernstige Vorm van Kanker

Maligne mesothelioom is een vorm van kanker die primair uitgaat van het buik- of longvlies. De ziekte kan zich tot zeventig jaar na de blootstelling aan asbest openbaren, wat de diagnostiek bemoeilijkt. De diagnose wordt gesteld via histologisch onderzoek.

Beoordelingsprocedure Mesothelioom

De beoordeling van mesothelioom door het Nederlands Expertise Centrum voor Pathologie van Asbestgerelateerde Ziekten (NMP) volgt een protocol:

• Verzoek tot Beoordeling: Er wordt een klinisch-pathologische beoordeling door het NMP gevraagd.
• Aanlevering Materiaal: Relevante klinische informatie, inclusief verslagen van histologisch en/of cytologisch onderzoek, wordt aangeleverd.
• Voorlopige Conclusie: Het NMP stelt een voorlopige conclusie op en meldt dit aan de medisch adviseur van het instituut.
• Definitieve Conclusie: De conclusies worden gecategoriseerd van 'I. Maligne mesothelioom' tot 'V. Geen maligne mesothelioom'. Bij een definitieve conclusie in categorie I of II wordt de zaak doorgestuurd naar de expertgroep van de Nederlandse Vereniging voor Artsen Luchtverkeersgeneeskunde (NVALT).

Juridische Aspecten en Verjaring

Een significant obstakel bij het verkrijgen van schadevergoeding is de verjaringstermijn. In Nederland geldt voor asbestzaken een verjaringstermijn van 30 jaar, die ingaat vanaf het moment van de laatste blootstelling. Aangezien asbestziekten zich vaak pas na decennia manifesteren, zijn veel vorderingen verjaard voordat de ziekte wordt vastgesteld.

Motie Kisteman en de Roep om Afschaffing Verjaring

In 2024 heeft de Tweede Kamer de Motie Kisteman aangenomen, die oproept tot het laten vervallen van de verjaringstermijn voor alle asbestslachtoffers. Het IAS pleit ervoor dat er helemaal geen verjaringstermijn zou moeten gelden voor asbestslachtoffers, om zo recht te doen aan de lange latentietijd van deze ziekten.

De Rol van de Risk & Insurance Manager

Voor Risk & Insurance Managers is het cruciaal om bekend te zijn met asbestgerelateerde claims. Het is van belang om de laatst bekende verzekeraar met een aansprakelijkheidspolis te achterhalen en makelaars te betrekken bij het reconstrueren van de historie van blootstelling. Het IAS biedt hierbij ondersteuning en kan helpen bij het vinden van relevante gegevens uit het verleden.

Nieuwe Regeling: Tegemoetkoming Stoffengerelateerde Beroepsziekten (TSB)

Sinds 1 januari 2023 biedt de overheid financiële compensatie via de Regeling Tegemoetkoming Stoffengerelateerde Beroepsziekten (TSB). Deze regeling is ook van toepassing op mensen met longkanker door asbest. De procedure omvat een aanvraag via isbg.nl, een huisbezoek om het arbeidsverleden te bespreken, beoordeling door een deskundigenpanel en advies aan de Sociale Verzekeringsbank (SVB) over het recht op tegemoetkoming.

Belang van Juridische Bijstand

Hoewel het IAS veel doet om procedures te versnellen, benadrukken experts het belang van gespecialiseerde juridische bijstand door een asbestadvocaat. Het IAS fungeert als een tussenstation en kan niet namens het slachtoffer optreden. In meer dan de helft van de gevallen mislukt de bemiddeling, waardoor gespecialiseerd juridisch advies essentieel is om de resterende schade vergoed te krijgen. Kosten voor rechtsbijstand worden, indien de aansprakelijkheid vaststaat, verhaald op de werkgever of producent.

Asbestregister

Het IAS heeft een asbestregister geopend (www.asbestregister.nl) waar mensen die aan asbest zijn blootgesteld een eigen dossier kunnen openen. Dit register biedt inzicht in de manier van blootstelling en kan helpen sneller duidelijkheid te verschaffen.

Lotgenotencontact en Advies

Voor advies en lotgenotencontact kunnen mensen die ziek zijn geworden door blootstelling aan asbest terecht bij de patiëntenvereniging Asbestslachtoffers Vereniging Nederland.

tags: #tegemoetkoming #pensioengat #werkgever #na #overlidjen #door