Beton is een bouwmateriaal met een hoge dichtheid. Dat betekent dat het veel warmte opslaat en die langzaam weer afgeeft. Zoals de naam al aangeeft, zorgt betonkernactivering of BKA voor het activeren van de betonnen kern van gebouwen. De betonkern activeren doen we door bij de constructie van het gebouw een netwerk van waterleidingen aan te leggen in de betonplaten tussen de verdiepingen. Plannen voor een nieuwbouw en op zoek naar het meest energie-efficiënte systeem voor een aangename binnentemperatuur? Ontdek de werking, de voordelen en de toepassingen van betonkernactivering hieronder.
De watertemperatuur in de leidingen is afhankelijk van de buitentemperatuur. Is het water - en dus de betonplaat - warmer, dan warmt het gebouw op (in dat geval spreken we ook wel van ‘betonkernverwarming’). Is het beton kouder dan de ruimte, dan voert het water de warmte van de ruimte af. De beperkte meerkost bij de installatie en de energie-efficiëntie zorgen voor een haalbare terugverdientijd. Wordt meestal gecombineerd met een secundair verwarmingssysteem en met een luchtbehandelingssysteem, omdat ventilatie door bijvoorbeeld de ramen open te zetten tot een te groot warmteverlies leidt. Betonkernactivering en vloerverwarming zijn vergelijkbare systemen. Ze werken allebei met leidingen waar water doorheen stroomt dat de omgeving opwarmt en eventueel afkoelt. Bovendien zijn beide onzichtbaar weggewerkt en vragen ze geen onderhoud. Bij het nat systeem vloerverwarming is zelfs de installatie erg gelijkaardig.
Betonkernactivering of BKA is ideaal voor gebouwen waar behoefte is aan een constant binnenklimaat. Denk bijvoorbeeld aan ziekenhuizen, woonzorgcentra, scholen, luchthavens, shoppingcentra, sportzalen en kantoorgebouwen. Doordat de installatie meegenomen wordt in de constructie, heeft betonkernactivering laten plaatsen een relatief lage meerkost. Thermoduct is al ruim 60 jaar actief als fabrikant en systeemintegrator van vloerverwarmingen en koelsystemen. Onze levertermijn voor betonkernactivering bedraagt 3 à 4 weken van bestelling tot plaatsing. We zorgen voor alle stappen in het proces, van productie over planning tot installatie. Overtuigd van de voordelen van betonkernactivering voor jouw project? Het gebouw heeft namelijk een stabiele temperatuur. Dit kan men nu nabootsten in vrijwel elk gebouw, door leidingen in de vloer aan te brengen waar water doorheen stroomt en waardoor de massa wordt verwarmd of gekoeld. Daarmee maak je een gebouw thermisch actief. Dat is wat we noemen betonkernactivering.
Dankzij BENG (Bijna Energie Neutrale Gebouwen) en de trend richting prefab is betonkernactivering weer helemaal actueel. In BENG worden eisen gesteld om oververhitting van gebouwen te voorkomen. Alle randvoorwaarden om het duurzame koel- en verwarmingssysteem tot een succes te maken, zijn aanwezig. ClimaDeck kan een wezenlijke bijdrage leveren in de ambitie om een duurzaam gebouw te realiseren, dat tegelijk ook heel comfortabel aanvoelt. Beton kan door zijn hoog soortelijk gewicht warmte en koude opslaan. “Dit is een niet te onderschatten voordeel”, zegt Johan Oltvoort, directeur van Olbecon en exclusief partner van ClimaDeck betonkernactivering in Nederland. “De totale massa van de vloer in combinatie met steenachtige wanden kan gebruikt worden om thermische energie op te slaan. Door beton thermisch actief te maken met behulp van watervoerende leidingen in de kern van het vloerelement, kan een gebouw heel mooi thermisch in balans worden gehouden.
Het eerste concept van ClimaDeck dateert al van begin deze eeuw. “We hebben er flink wat energie in gestopt om het product te ontwikkelen en op de markt te zetten”, zegt Herman Wijckmans, commercieel verantwoordelijke voor ECHO (onderdeel van de CRH groep). En met succes. Er zijn al heel wat mooie projecten met ClimaDeck gerealiseerd.” Toch bleef het een oplossing voor de innovators en early adoptors. “De markt bleek nog niet klaar voor een brede acceptatie van betonkernactivering in de utiliteitsbouw. Maar het klimaatdebat van de laatste jaren heeft hier verandering in gebracht. Gebouwen zijn verantwoordelijk voor ongeveer 40% van het energieverbruik en 36% van de CO2-uitstoot in de Europese Unie. Met dit besef gaan vandaag heel wat projectontwikkelaars, architecten en studiebureaus op zoek naar duurzame bouwsystemen zoals betonkernactivering, die hernieuwbare energie koppelen aan comfort.
Parallel hieraan hebben we bij ECHO zowel het product ClimaDeck als het productieproces verbeterd, waardoor een snelle, veilige en foutloze installatie op de bouwplaats mogelijk wordt. ClimaDeck is een totale prefab vloeroplossing waarmee in één beweging zowel de vloer als de leidingen voor verwarming en koeling geplaatst worden. ClimaDeck bestaat uit voorgespannen kanaalplaatvloerelementen waarin de hoogwaardige kunststofbuizen fabrieksmatig geïntegreerd worden. “De vloeren en leidingen worden als één geheel, onder druk, op de bouwplaats geleverd. Plaatsing gebeurt net als bij gewone elementen met een bouwkraan”, legt Wijckmans uit. Na de ruwbouw sluit de installateur de registers aan op het energiezuinige laagtemperatuur koel- en verwarmingscircuit, vaak een warmtepomp.
Groot voordeel van ClimaDeck met de in het werk aangebrachte leidingen, is dat ons systeem kant-en-klaar uit de fabriek komt. Met onze vernieuwde aansluitingen is, in tegenstelling tot een ter plaatse gestorte breedplaatoplossing, de kans op beschadigingen aan het leidingcircuit op de bouwplaats minimaal. Daarnaast kunnen we veel grotere overspanningen realiseren en dat zonder onderstempeling. Lichte scheidingswanden of andere binnenwanden kunnen perfect met de kanaalplaten worden verankerd. Het volledige plafondoppervlak wordt bij ClimaDeck gebruikt om als koel- of verwarmingsmedium te fungeren. “Dit maakt het, samen met het accumulerend vermogen van beton, mogelijk om te koelen met relatief hoge temperaturen en te verwarmen met relatief lage temperaturen”, zegt Oltvoort. “Zodra de ruimte warmer wordt dan de betonmassa, geeft ClimaDeck automatisch zijn koelte af aan zijn omgeving. Zo treedt het zelfregelend vermogen van het beton op en zorgt het voor een behaaglijke temperatuur zonder de ongemakken van traditionele koelsystemen.
ClimaDeck kan dus een wezenlijke bijdrage leveren in de ambitie om een duurzaam gebouw te realiseren, dat tegelijk ook heel comfortabel aanvoelt. Gebruikers van onder meer het gemeentehuis in Lochem, het hoofdkantoor van Bayer in Brussel en meerdere (hoge)scholen en zorginstellingen in België en Nederland kunnen daarover meepraten. ClimaDeck is tevens geschikt voor de woningbouw en onderdeel van een breed gamma aan kanaalplaatvloeren/welfsels die ECHO en Olbecon op de markt brengen. Om de doelen in de Bouwagenda te halen, moeten we tot en met 2030 zo’n honderdduizend energieneutrale woningen per jaar bouwen.
Een praktisch zeer lastige doelstelling, zeker met de uitdagingen binnen de huidige bouwpraktijk. Om de grote aantallen duurzame woningen te realiseren zijn innovatieve oplossingen nodig. Olcas, het bedrijf achter Bloqz, is een zusterbedrijf van Olbecon, een leverancier van prefab betonnen vloer- en wandoplossingen. ‘Ons idee voor dit concept begon na een bezoek aan een bijeenkomst van Buildsight in 2017’, begint Olcas-directeur Johan Oltvoort zijn uitleg over het Bloqz-concept. ‘De bijeenkomst van deze marktonderzoeker in de bouwsector stond in het teken van de vereiste bouwcapaciteit. Zij gaven aan dat er een groot gat zit tussen het benodigde aantal nieuwe woningen dat jaarlijks wordt gebouwd en het maximale aantal nieuwbouwwoningen dat de bouwsector jaarlijks kan opleveren. De ‘productiekant’ gaf tijdens dit evenement aan dat zij tegen een limiet aanlopen door een gebrek aan handjes in de bouw. Deze situatie zette mij aan het denken; er moest toch een manier zijn om dat jaarlijkse tekort aan nieuwbouwwoningen te dichten?
Voordat Oltvoort en zijn team met de ontwikkeling van het bouwconcept de diepte ingingen, stelden zij een aantal randvoorwaarden op waaraan het woningconcept moest voldoen. ‘We wilden dat woningen volgens het nieuwe concept betaalbaar, energiezuinig, circulair en comfortabel zouden zijn’, somt Oltvoort op. ‘Daarnaast moesten de woningen een korte bouwtijd hebben en demontabel zijn. Het idee is dat we deze woningen uit elkaar kunnen halen en op een andere locatie weer kunnen monteren.’ Het Bloqz-concept voldoet aan alle eisen die Oltvoort vooraf stelde. ‘De basis van het concept is dat we werken met honderd procent prefab’, vertelt hij. ‘De vloeren, de wanden en het dak zijn in de fabriek gemaakt, zodat we deze op locatie eenvoudig kunnen monteren. Met behulp van ‘droge verbindingen’ - verbindingen tussen prefab betonelementen die we met bouten aan elkaar schroeven - koppelen we deze elementen eenvoudig en snel.
Alle technische infrastructuur in de Bloqz-woningen komt bij elkaar in de ‘technische ruimte’, die zich in het midden van de eerste verdieping bevindt. De lucht-waterwarmtepomp, met een buffervat van 180 liter voor warm tapwater, wordt bij het bouwen van de woning in deze ruimte geïnstalleerd. De buitenunit van de warmtepomp krijgt een plek op het dak van de woning. In de technische ruimte hangen ook de omvormers van de zonnepanelen en de regelunit van het ventilatiesysteem. Een Bloqz-woning moet een verkoopprijs hebben van ongeveer 150.000 euro, inclusief btw en installaties. Het verwarmen en koelen van de woning gebeurt door middel van betonkernactivering, wat in de woningbouw bijzonder is. Een warmtepomp die zijn duurzame energie uit de buitenlucht haalt, draagt warmte of koude over aan de leidingen in het beton, om zo de massa te verwarmen of te koelen. De elektriciteit voor de warmtepomp wordt opgewekt door de zonnepanelen op het dak. Het energiegebruik is geminimaliseerd door een vergaande dak- en wandisolatie, die het Bloqz-concept bijzonder energiezuinig maken.
Een lucht-waterwarmtepomp wekt de warmte of koude op die vervolgens door leidingen in de vloeren van de woningen stroomt. ‘Beton heeft een aantal eigenschappen, waarvan warmte-accumulatie er één is’, legt Oltvoort uit. ‘Beton kan warmte of koude bufferen. Wij zetten de betonnen vloeren daarom in om de woning thermisch actief te maken. Dat wil zeggen dat de warmte of koude vanuit de gebouwmassa langzaam de ruimte instraalt.’ Het opwarmen van de betonmassa in de woning gebeurt met een aanvoertemperatuur van slechts 22°C. Dit heeft niet alleen tot gevolg dat het binnenklimaat in de woning energiezuinig wordt geregeld. De langzame afgifte van de temperatuur in de betonnen massa zorgt er ook voor dat de woning tijdens hete dagen een aangename temperatuur behoudt. Oltvoort: ‘Dat bewees onze ‘proefwoning’ die we afgelopen zomer bouwden volgens het Bloqz-concept.
De daken van de Bloqz-woningen bevatten tien zonnepanelen, die volgens Oltvoort elk jaar ongeveer 3.200 kWh opwekken. ‘Op dagen dat de zon niet schijnt, werkt de warmtepomp op netstroom en als we stroom over hebben, leveren we die terug aan het net. In mijn visie moet je een warmtepomp altijd op zonne-energie laten werken. Doordat de ventilatie CO2-gestuurd is, laten we alleen verse, koele lucht toe als het echt nodig is’, vertelt Oltvoort. ‘Dat bespaart ook energie. Een bijkomend voordeel van betonkernactivering is dat extra ventilatie via een open raam of deur niet direct de gewenste binnentemperatuur verstoort. Sinds een jaar staat er in Lochem een volledig functionele woning die volgens het Bloqz-concept is gebouwd. Slimme meters in de woning houden sinds een tijdje exact bij hoeveel energie de woning opwekt en verbruikt, en wat het verloop van de binnen-temperatuur en de luchtvochtigheid is.
Oltvoort: ‘Momenteel zitten we qua balans van opgewekte en verbruikte energie nog in de plus, maar het is afwachten hoe dit uitpakt na een heel jaar.’ Via een dashboard heeft Olcas zicht op de data uit de woning, waar geïnteresseerden op aanvraag een week kunnen ‘proefwonen’. Op basis van deze monitoring kijkt Olcas samen met de projectpartners waar verbeteringen mogelijk zijn. Op de vraag wanneer de eerste Bloqz-woning in de verkoop of verhuur gaat, durft Oltvoort nog geen antwoord te geven. ‘We zijn druk in gesprek met woningcorporaties en andere partijen.
Alle leidingen worden ingestort in de betonnen vloer. Wit voor betonkernactivering, rood en blauw voor aanvoerleidingen voor warm en koud tapwater, grijs voor afvoer water naar riool. De betonnen vloeren bevatten, naast de leidingen voor betonkernactivering, ook mantelbuizen voor elektrische bedrading, leidingen voor warm en koud tapwater, rioolbuizen en kanalen voor ventilatie. Een installatiebedrijf bevestigt deze onderdelen al in de fabriek in het midden van de betonnen vloerplaten. Als de installateur zeker is dat alle aansluitingen en onderdelen goed zitten om ze later te kunnen koppelen, wordt de vloer gestort. In de betonnen dragende wanden en in de houtskeletbouw binnenwanden zitten op eenzelfde wijze de mantelbuizen voor elektra en data verwerkt. Al deze prefab-maatregelen zorgen ervoor dat een Bloqz-woning in drie weken kan worden gebouwd.
Behalve de korte bouwtijd heeft het vooraf aanbrengen van de elektra, riolering, ventilatiekanalen en waterleidingen in de fabriek nog een voordeel volgens Oltvoort. ‘In de fabriek is er meer controle op een juiste manier van installeren ten opzichte van het werken op de bouwplaats. Uiteraard blijven er altijd installatiewerkzaamheden over die nog op de bouwplaats zelf moeten plaatsvinden. Bijvoorbeeld het plaatsen en aansluiten van de meterkast en de warmtepomp in de woningen, zegt Oltvoort. Ook de plaatsing van de zonnepanelen en het installeren en inregelen van het ventilatiesysteem moeten op de bouwplaats gebeuren.’ Een ander belangrijk onderdeel dat nog op locatie gebeurt, is het onderling koppelen van alle leidingen en kanalen voor betonkernactivering, tapwater, riolering, elektra en ventilatie. Het betrokken installatiebedrijf is verantwoordelijk voor de uitvoering van deze werkzaamheden, in zowel de fabriek als op de bouwlocatie.
Als leverancier van betonnen prefab vloeren en wanden heeft Olcas van oorsprong meer contact met de bouwsector dan met de installatiebranche. Om meer wederzijds begrip te creëren tussen installateurs enerzijds en ons als leverancier van de bouwmaterialen met aansluitingen voor de installaties anderzijds, steken we relatief veel tijd in het contact met de installateur. We vinden het belangrijk dat beide partijen begrijpen wat de ander doet, om zo samen tot een win-winsituatie te komen.
Ook: thermische activering betonconstructie (TAB). Betonkernactivering (BKA) is het verwarmen of koelen van een ruimte door een vloeistof, meestal water, te pompen door zeer lange, diffusiedichte leidingen die in de kern van de betonnen vloer of het betonnen plafond zijn aangebracht en niet in de dekvloer. De leidingen kunnen aan de wapeningsnetten worden bevestigd. Betonkernactivering houdt in:- het beïnvloeden en gebruikmaken van de bouwmassa met als doel een aangenaam en behaaglijk binnenklimaat te creëren- het principe is gebaseerd op accumulatie van warmte en koude in de bouwconstructie (warmteaccumulatie); er wordt ook wel gesproken over de thermische massa (de betonmassa werkt als buffer in de warmtebelasting)- er is altijd sprake van lagetemperatuurverwarming (LTV)- de warmte/koude wordt vervoerd door leidingen in het beton.
Betonkernactivering hoort bij de methoden die een gebouw "thermisch actief" maken, d.w.z. De vloeren of wanden, of beide, fungeren als grote "radiatoren" voor verwarming of koeling. Vanwege de vaak uitstekende isolatie van eigentijdse gebouwen is slechts een beperkte capaciteit nodig voor verwarmen of koelen. Door het grote verwarmend/koelend oppervlak van plafond en vloer hoeft het temperatuurverschil tussen de lucht in de ruimte en het oppervlak van vloer of plafond slechts klein te zijn om aan de warmtebehoefte of koudebehoefte te voldoen. Door het kleine temperatuurverschil treedt in sterke mate een zelfregelend effect op. Voor verwarming is een temperatuur van maximaal ca. 30 graden voldoende en voor koeling ca. 15 graden. Een buitentemperatuurafhankelijke regeling van de wateraanvoertemperatuur met een maximum en minimum aanvoertemperatuur van resp. 16-20 °C en 28-32 °C is vaak toegepast, afhankelijk van de toepassing.
Aspecten van betonkernactivering- Voor koeling in de zomer zijn, voor een goede uitwisseling van temperatuur, open plafonds vereist. Radiatoren zijn in principe niet nodig. Door het trage karakter van het systeem heeft het regelen van de temperatuur per ruimte geen zin. Om wel een snellere of individuele warmte- of kouderegeling te verkrijgen moet het systeem gecombineerd worden met een aanvullende installatie. Dit geldt vooral voor kritische ruimten als computerruimten en ruimten met snel wisselende thermische omstandigheden zoals vergaderruimtes en kantines. Voordeel is ook de relatief lage temperatuur die nodig is voor het water: door lage temperatuurverwarming (LTV) is het in principe een energiezuinig systeem en kan gebruik gemaakt worden van duurzame energie door middel van warmtepompen.
Betonkernactivering dient te worden gecombineerd met een luchtbehandelingssysteem doordat het vermogen van betonkernactivering te klein is om dekking te kunnen geven aan het ventilatiewarmteverlies (en om andere pieken/dalen op te vangen). De mate van koeling en verwarming via betonkernactivering is mede afhankelijk van de zonwering (technisch te combineren?). De soort vloerafwerking schijnt nauwelijks van invloed te zijn op de energieoverdracht via betonkernactivering. Of dikker beton werkelijk gunstiger is voor betonkernactivering (vanwege de accumulatie) dan dun beton is niet echt duidelijk, bijvoorbeeld: het duurt langer om een grote massa te verwarmen, maar is de massa eenmaal opgewarmd dan staat ze geleidelijker de warmte af en een dunnere vloer is vanwege zijn lagere warmtecapaciteit gevoeliger voor externe belastingen waardoor de watertemperatuur in de leidingen vaker aangepast moet worden. De starttijd en de lengte van de werkdag zijn medebepalend.
Gebruikmaken van het lage energietarief door 's nachts of 's morgens vroeg al op te warmen of te koelen. Het aanleggen van het leidingenstelsel is complex en vergt veel tijd. Allerlei andere leidingen dienen zich in het beton te bevinden omdat die anders wel heel zichtbaar zijn. Bij doorvoeren dient er rekening gehouden te worden met de locatie van de alle leidingen. Boren e.d. in vloeren en muren met betonkernactivering is uiteraard zeer gelimiteerd. Vooralsnog wordt betonkernactivering vrijwel uitsluitend bij kantoren toegepast. De energiepaal is als heipaal een eenvoudige variant van betonkernactivering.
Vraag: is massief beton vereist om goede en gelijkmatige overdracht van warmte mogelijk te maken, dus geen Airdeck en Bubbledeck? Kant-en-klare systemen Van Nieuwpoort prefab beton heeft een breedplaatvloer met geïntegreerde leidingen voor betonkernactivering; de leidingen bevinden zich iets lager dan de betonkern. "Bij breedplaatvloeren kunnen de leidingen voor betonkernactivering eenvoudig op elke gewenste hoogte worden aangebracht. De thermische massa van de constructie heeft een stabiliserend effect op de temperatuur van de omringende ruimte. Voorwaarde is een goede uitwisseling van warmte tussen de gebruiksruimte en de betonnen vloer (of het beton plafond).
Normen/aanbevelingen/literatuur: Cement 2007/1, Energiek beton (€); Betoniek 16/15, Heerlijk actief (€); Dossierpagina Thermisch actief beton - Betoniek; Dossierpagina Thermisch actief beton - Cement; NEN 2916, Energieprestatie van utiliteitsgebouwen (€); NEN 5128, Energieprestatie van woonfuncties en woongebouwen (€).
Wanneer in een gebouw de massa van de betonconstructie wordt geactiveerd door er leidingen met koel of warm water doorheen te laten stromen, levert dit grote voordelen op voor een comfortabel binnenklimaat en bespaart het veel energie. Omdat het gehele wand-, plafond- of vloeroppervlakte werkt als stralingsoppervlakte, kan er met zeer lage verwarmingstemperatuur of zeer hoge koeltemperatuur worden gewerkt. Bij thermische massa activering (of betonkernactivering) wordt de thermische massa van het beton geactiveerd. Thermische massa is een term waarmee het thermisch accumulerend vermogen van massa wordt aangeduid, oftewel het vermogen om warmte en koude op te nemen, een periode vast te houden in het materiaal en later afhankelijk van de ruimtetemperatuur weer af te geven via het materiaaloppervlak, zie Thermische massa voor energiezuinige gebouwen.
Door de thermische massa te activeren met koel of warm water (of met lucht), kan nog meer energie worden bespaard. Koelen kan al bij 16-20 °C en verwarmen met 20-25 °C, wat betekent dat het omslagpunt van verwarmen en koelen dicht bij elkaar ligt. Thermisch actieve constructies behoren tot de zeer lage temperatuur (oppervlakte) verwarmingssystemen en zeer hoge temperatuur koelsystemen. Dit maakt dat deze systemen uitermate geschikt zijn om te combineren met een warmtepomp en warmte-koudeopslag. In een WKO-installatie wordt warmte in de zomer tijdelijk in de bodem opgeslagen en in de winter weer benut, waardoor een gesloten energetische balans ontstaat.
Ontwerp en uitvoering: een integrale benadering. Een goed functionerend TAB-systeem vraagt om nauwe samenwerking tussen constructeur, installateur en architect. De ligging van de leidingen in het beton is hierbij cruciaal: voor ruimten die vooral worden verwarmd is een positie dichter bij het oppervlak gunstig, terwijl bij koeling juist een diepere ligging meer effect geeft. TAB kan zowel in het werk worden aangebracht als in prefab betonelementen worden geïntegreerd. Prefabricage biedt voordelen zoals maatvastheid en minder risico op beschadiging. Tijdens de uitvoering is nauwkeurig werken essentieel: leidingen moeten robuust worden gefixeerd, beschermd tegen beschadigingen en vóór oplevering grondig worden afgeperst en getest. Door slimme regelstrategieën kunnen koel- en warmtevraagpieken tijdens gebruik sterk worden verminderd door de constructie als warmtebuffer te benutten - wat ook installatiekosten kan verlagen.
Comfort, eenvoud en duurzaamheid in één systeem. Een goed ontworpen TAB-installatie creëert een comfortabel, rustig en gelijkmatig binnenklimaat, zonder radiatoren, zichtbare luchtkanalen of klimaatplafonds. Hierdoor ontstaan esthetisch rustige, flexibele ruimtes die nauwelijks onderhoud vergen. Gebouwen moeten niet alleen energiezuinig zijn, maar ook slim omgaan met schommelingen in energievraag- en aanbod. Thermisch Actief Beton (TAB) kan bij peakshaving een belangrijke rol spelen. Dat was één van de opvallende conclusies tijdens het symposium Thermisch Actief Beton op 11 november 2025 in het Depot Boijmans van Beuningen in Rotterdam, georganiseerd door Cement&BetonCentrum. Bij deze techniek zorgen leidingen in betonnen vloeren, plafonds en wanden voor verwarming en koeling.
Thermisch Actief Beton (TAB) maakt gebruik van het accumulerende vermogen van beton. In een betonconstructie worden watervoerende leidingen geïntegreerd die zijn aangesloten op een klimaatinstallatie. Hierdoor kan beton worden opgewarmd of gekoeld. De temperatuur van het water wordt maar enkele graden hoger of lager ingesteld dan de gewenste binnentemperatuur. Door de kleine temperatuurverschillen ontstaat een geleidelijke uitwisseling van energie tussen het beton en de binnenruimte. Daardoor hoeft het systeem continu maar een beetje te worden aangepast. De warmte-uitwisseling vindt voor een groot deel plaats door straling. Een belangrijk voordeel van TAB is het zogeheten zelfregelend effect. Zonder complexe regeltechniek ontstaat er op deze manier een natuurlijke balans tussen de massa van een gebouw en de binnentemperatuur.
Prefab bouwsysteem in beeld
TAB lijkt op vloerverwarming of -koeling maar werkt anders; bij TAB bevinden de leidingen zich in de betonconstructie zelf. Dit betekent dat niet alleen het vloeroppervlak thermisch actief wordt, maar de volledige betonmassa. Omdat TAB al effectief werkt met zeer kleine temperatuurverschillen, kan het optimaal samenwerken met duurzame warmtebronnen zoals warmtepompen, zonnecollectoren, oppervlaktewater of aquiferopslag. Verwarming gebeurt met watertemperaturen rond 23 °C, koeling met 18 °C. TAB komt ook goed tot zijn recht in combinatie met warmte-koudeopslag (WKO) in de bodem. In een WKO-installatie wordt energie opgeslagen in watervoerende zandlagen, of zogenaamde aquifers. Een dergelijke installatie zorgt voor koel water in de zomer en warm water in de winter. In de zomer wordt koel grondwater door de leidingen in het beton gepompt. Dit water neemt warmte op uit de betonmassa en slaat die op in de bodem. In de winter gebeurt het omgekeerde: warm water uit de bodem verwarmt de betonmassa.
Ontwerp en uitvoering: een integrale benadering. Een goed functionerend TAB-systeem vraagt om nauwe samenwerking tussen constructeur, installateur en architect. De ligging van de leidingen in het beton is hierbij cruciaal: voor ruimten die vooral worden verwarmd is een positie dichter bij het oppervlak gunstig, terwijl bij koeling juist een diepere ligging meer effect geeft. Diameter, hart-op-hartafstand en het patroon van de leidingen bepalen hoe snel warmte wordt uitgewisseld en hoeveel energie kan worden opgeslagen. TAB kan zowel in het werk worden aangebracht als in prefab betonelementen worden geïntegreerd. Prefabricage biedt voordelen zoals maatvastheid en minder risico op beschadiging. Tijdens de uitvoering is nauwkeurig werken essentieel: leidingen moeten robuust worden gefixeerd, beschermd tegen beschadigingen en vóór oplevering grondig worden afgeperst en getest. Door slimme regelstrategieën kunnen koel- en warmtevraagpieken tijdens gebruik sterk worden verminderd door de constructie als warmtebuffer te benutten - wat ook installatiekosten kan verlagen.
Comfort, eenvoud en duurzaamheid in één systeem. Een goed ontworpen TAB-installatie creëert een comfortabel, rustig en gelijkmatig binnenklimaat, zonder radiatoren, zichtbare luchtkanalen of klimaatplafonds. Hierdoor ontstaan esthetisch rustige, flexibele ruimtes die nauwelijks onderhoud vergen. Thermisch Actief Beton biedt een robuuste oplossing voor duurzame en comfortabele gebouwen, waarbij energiebehoefte en ruimtecomfort hand in hand gaan.
tags: #thermisch #actieve #betonvloeren