Met een meerkleurige paracord takeling maak je een touwproject helemaal af. In deze videotutorial zie je hoe dit werkt en hoe je de kleuren tijdens het takelen afwisselt. Bij paracord takelen wikkel je een koord strak om een object heen. Dit zie je bijvoorbeeld veel in de outdoor wereld om het handvat van een mes, maar deze techniek wordt ook veel gebruikt bij het maken van hondenriemen, halsbanden en sleutelhangers. Zowel het woord "takelen" als de Engelse term "whipping" wordt in Nederland gebruikt voor deze techniek.
Je kunt eenvoudig een mooie hondenlijn maken door de plekken waar het touw aan elkaar genaaid is te verbergen met takeling. Voor het takelen kun je allerlei soorten touw gebruiken. Vaak wordt er gekozen voor de echt dunne touwtjes, zoals micro cord, nano cord, sieradenkoord en linhasita. In de video maken we de takeling om twee lagen touw die aan elkaar bevestigd zijn. Zorg ervoor dat de lagen goed aan elkaar vastgenaaid zijn voordat je met de whipping begint. De takeling alleen is niet voldoende om de lagen aan elkaar vast te maken.
Wat is een takeling en waarom is het nuttig?
Een takeling voorkomt dat het uiteinde van een lijn gaat rafelen. Bij gevlochten lijnen houdt het zowel de kern als de mantel bijeen. Een goede takeling heeft een breedte van ongeveer 1,5 keer de diameter van de lijn. Hiermee verleng je de levensduur van de lijn en verbeter je de afwerking, wat vooral zichtbaar is bij bijvoorbeeld hondenlijnen en halsbanden.
soorten takelingen voor gevlochten lijnen
Voor moderne gevlochten lijnen kun je kiezen uit: doorgestikte takeling en traditionele takeling. Doorgestikte takeling is essentieel voor lijnen met een gevlochten kern en voorkomt dat de kern in de mantel glijdt. Traditionele takeling is makkelijk aan te brengen, maar minder duurzaam en kan sneller van de lijn glijden.
Wat heb ik nodig om een takeling te maken?
- Toepassing
- Zeilnaalden
- Gewaxte takelgaren - Polyester
- Schaar
- Handpalm / Zeilmakerspalm (optioneel)
- Tang (optioneel)
Hoe lang moet het takelgaren zijn? De lengte hangt af van de diameter van de lijn. Voor een lijn van Ø10mm geldt bijvoorbeeld: Diameter (10mm) x 1,5 (breedtefactor) x 3 (omtrek) + 50mm (buffer) = 95 cm garen. Polyester takelgarens zijn makkelijk te verwerken en flexibel, ideaal voor dagelijks gebruik in de watersport. Stirotex takelgarens hebben minder rek en hogere breeksterkte, wat ze geschikt maakt voor hoge belasting en high-performance toepassingen. Simpele takeling kan ook toegepast worden met doorgestikte of traditionele methodes.
Stappenplannen: doorgestikte vs traditionele takeling
Doorgestikte takeling
- Knip voldoende takelgaren af.
- Maak 3-5 steken aan het uiteinde van de lijn.
- Wikkel het garen strak om de steken.
- Steek de naald na de laatste steek door de lijn.
- Zet vast met twee lussen en eindig met een halve steek.
- Herhaal aan de andere zijde en knip af.
Traditionele takeling
- Maak een lus en wikkel het garen strak om de lijn.
- Werk naar het uiteinde toe en haal het uiteinde door de lus.
- Trek de knoop strak aan en knip het overtollige garen af.
Waarom kiezen voor doorgestikte takeling?
Een goed aangebrachte takeling geeft een professionele afwerking en verlengt de levensduur van je lijnen aanzienlijk. Neem voor de takeling een eind dun draad, leg daar een constrictorknoop in en schuif die op het touw. Trek de knoop heel strak aan, waardoor deze niet meer los kan. Het korte eind wordt met een bocht op het touw gelegd, waarna met het lange eind de rondtorns voor de takeling worden gemaakt. Elke slag heel strak aantrekken. NB. Als de takeling lang genoeg is, anderhalf keer de dikte van het touw, het eind door het lusje halen dat onder de takeling uitkomt, waardoor de afwerking midden onder de takeling kan komen. Kleine moeite, groot plezier.
Veel klussen aan boord zijn niet ingewikkeld, als je maar de juiste materialen, gereedschappen of aanpak hebt. Dit artikel is eerder gepubliceerd in Zeilen editie 10/2019. Tekst: Olav Cox. Bij de meeste lijnen is het uiteinde dichtgesmolten om rafelen te voorkomen. De takeling wordt vaak als permanente oplossing toegepast, en kan eventueel ook vast genaaid worden voor extra duurzaamheid. Sommige beschrijvingen benoemen noodtakelingen als tijdelijke oplossing, maar de bedoeling hier is een permanente afwerking.
Technische details en varianten
Benodigdheden en constructie blijven cruciaal: waxlaagje op takelgaren, juiste lengte en verscheidene knoop- en steektechnieken bepalen de kwaliteit van de afwerking. Het onderscheid tussen materialen (Polyester vs Stirotex HMPE) bepaalt de rek, kracht en levensduur van de takeling. Voor gevlochten lijnen is doorgestikte takeling essentieel om de kern op zijn plaats te houden. Traditionele takeling blijft populair vanwege het eenvoudiger proces, maar biedt mogelijk minder duurzaamheid.
Praktische tips
- Kies altijd dun takelgaren dat past bij de diameter van je lijn.
- Controleer na elke slag dat de wikkelingen strak blijven liggen en geen openingen tonen.
- Voorkom rafelen door de uiteinden goed af te werken en netjes af te knippen of te branden waar mogelijk.
- Test de afwerking door voorzichtig aan de lijn te trekken; een goed aangebrachte takeling blijft op zijn plek.