Trommelvliesperforatie operatie en tympanoplastiek: procedure en herstel

Gehoorverlies kan vaak met een operatie verbeterd worden. Dat kan wanneer er schade is in het middenoor en of trommelvlies. Indien het probleem in het trommelvlies zit is er vaak spraken van een gaatje in het trommelvlies. Indien het probleem in de gehoorbeentjes zit kunnen we het gehoor verbeteren door het aambeeld en de stijgbeugel te vervangen door een titanium prothese. Soms kan het aambeeld gebruikt worden voor de reconstructie. De hamer kan niet worden vervangen. De operatie kan meestal via een kleine snee in de gehoorgang worden gedaan. Soms is een snee in of achter uw oorschelp noodzakelijk. Dit is afhankelijk van de vorm van uw gehoorgang en de voorkeur van uw KNO-arts.

Nadat het middenoor is geopend, zal uw KNO-arts eerst de gehoorbeentjes inspecteren om te zien wat er kapot is. Dan wordt duidelijk of er alleen een aambeeld prothese (Figuur 1) of een gecombineerde stijgbeugel-aambeeld prothese nodig is (Figuur 2). Bij de aambeeld vervangende prothese is een stukje kraakbeen uit uw oorschelp nodig voor bescherming van het trommelvlies dat op de prothese komt te liggen. Bij een operatie met een snee achter de oorschelp krijgt u na de ingreep voor een halve dag een hoofdverband. U gaat de zelfde of de volgende dag naar huis. In de ochtend na de ingreep kan het hoofdverband af genomen worden. Het verband kan een beetje doorlekken met bloederig vocht, dat is dat niet erg. De pijn na de operatie is meestal na 2 Ã 3 dagen verdwenen. Zo nodig kunt u de eerste dagen na de ingreep paracetamol gebruiken. Wij adviseren u om het oor droog te houden totdat de hechtingen zijn verwijderd.

Figuur 1: aambeeldprothese

Gelukkig zijn er vrijwel geen risico’s verbonden aan oor operaties. Thuis kan er niet zo heel veel meer misgaan. Roodheid van de wond met toenemende pijn, zwelling en soms koorts. Een verlamd gezicht. Uw oog blijft dan openstaan en de mond staat scheef. Heftige duizeligheid. U kunt dan niet meer zonder hulp op de benen blijven staan. Soms gaat dit gepaard met heftig braken.

U krijgt een eerste controle afspraak op de polikliniek ongeveer een tot anderhalve week na de operatie. Een tympanoplastiek kan ook worden uitgevoerd als onderdeel van een sanerende ooroperatie met obliteratie en gecombineerd met een trommelvliessluiting. Uw keel-, neus- en oorarts (KNO-arts) heeft voorgesteld om een operatie uit te voeren om het trommelvlies te sluiten. Trommelvlies waarachter zich het middenoor bevindt.

Hoe werkt het oor en waarom vergroting van het gehoor vaak mogelijk is

De trillingen in de lucht die we geluid noemen, komen via het oor en onze uitwendige gehoorgang op het trommelvlies terecht. Het trommelvlies vangt de trillingen op en vervoert deze via de gehoorbeentjes naar het slakkenhuis. De signalen die als gevolg van het geluid in het slakkenhuis ontstaan, worden via de gehoorzenuw naar de hersenen vervoerd. Als er een gaatje in het trommelvlies zit, kan er een middenoorontsteking en een loopoor ontstaan. Dit komt omdat water dan gemakkelijker in het middenoor komt, bijvoorbeeld tijdens zwemmen of baden. Ook kan er gehoorvermindering optreden.

Bij een ontsteking als gevolg van een gaatje in het trommelvlies, krijgt u meestal eerst oordruppels en/of antibiotica om het oor te laten genezen. Soms werkt dit niet goed en komt de ontsteking steeds terug of krijgt een meer chronisch karakter. In dit geval kan een operatie een oplossing bieden. Na een middenoorontsteking waarbij het trommelvlies is doorgebroken. De operatie kan onder volledige narcose worden gedaan of met een plaatselijke verdoving. U wordt geopereerd en bent daarom doorverwezen naar de polikliniek Pre-operatieve screening. Tijdens dit gesprek bespreken we de verdoving (anesthesie) en pijnstilling met u. We bespreken waarop u moet letten met eten, drinken en roken op de dagen rondom de operatie. Daarnaast spreken we af hoe u op die dagen uw medicijnen gebruikt. Dit geldt ook voor bloedverdunners. Omdat we uw medicijnen willen controleren krijgt u ook een afspraak bij de Apotheek. Zorg dat u tijdens deze afspraak een actueel medicijnen overzicht of medicijnpaspoort bij de hand heeft als u medicijnen gebruikt.

Nadat u de vragenlijst heeft ingevuld plannen wij voor u een afspraak bij de Apotheek en een afspraak bij de polikliniek Pre-operatieve screening. Soms zijn dit telefonische afspraken; soms nodigen we u uit voor een bezoek op de polikliniek. Het secretariaat-KNO maakt voor u de afspraak. Ongeveer tien dagen voor de ingreep krijgt u een brief thuis gestuurd. Op de dag van de operatie meldt u zich op de afdeling die in de brief vermeldt staat. U wordt ontvangen door een verpleegkundige. De verpleegkundige wijst u de weg op uw kamer, bespreekt alle gegevens met u en zal uw temperatuur, polsslag en bloeddruk meten. Als u iets niet duidelijk is, vraag dan gerust om uitleg. U krijgt van de verpleegkundige een operatiehemd en een armbandje om uw pols met daarop uw naam en geboortedatum. Een verpleegkundige rijdt u met uw bed naar de voorbereidingsruimte van de operatiekamers. Daar neemt een andere medewerker de zorg voor u over. Nadat de bewakingsapparatuur is aangesloten, krijgt u een snelwerkend slaapmiddel.

Afhankelijk van de plaats van het gaatje in het trommelvlies, kiest de KNO-arts voor een operatie via de gehoorgang of via een snee achter het oor. Het gaatje in het trommelvlies kan gesloten worden met een lapje spierkapsel van een spier die achter en boven het oor ligt of met een donortrommelvlies. Aan het eind van de operatie wordt de gehoorgang gevuld met hetzelfde sponsachtig materiaal en een oortampon. Figuur 2. Na de operatie rijdt de operatieassistent u naar de uitslaapkamer tot u goed wakker bent. Daarna haalt een verpleegkundige van de verpleegafdeling u weer op. Vanwege de oortampon kunt u minder goed horen. Het drukverband om uw hoofd is om het wondvocht op te vangen en wordt als het nodig is verschoond. Soms treedt na een trommelvliessluiting een lichte duizeligheid op, die meestal snel verdwijnt.

Na enkele uren mag u rechtop gaan zitten als u daar niet duizelig van wordt. Als het eten, drinken en plassen goed gaat, verwijdert de verpleegkundige het infuus. U mag daarna gewoon eten. Als u zich na verloop van tijd goed voelt, kunt u naar huis. Na een ooroperatie hebt u over het algemeen weinig pijn. Na een week verwijdert de verpleegkundige op de polikliniek de hechtingen van de eventuele huidsnede achter het oor. De oortampon wordt ook na een week verwijderd. De eerste twee weken na de operatie is het erg belangrijk dat u er voor zorgt dat er geen drukverhoging in uw oor ontstaat. U mag daarom uw neus niet snuiten. Het nieuwe trommelvlies kan namelijk niet worden vastgezet met hechtingen, maar wordt door het sponsachtig materiaal op zijn plaats gehouden. Als u uw neus zou snuiten, bestaat het risico dat het lapje wordt losgeblazen. U mag tot zes weken na de operatie niet vliegen. Algemeen wordt aangenomen dat u na zes weken weer kunt vliegen. U heeft na een ooroperatie meestal weinig pijn. Een goede pijnstilling is belangrijk voor het genezingsproces. Daarom adviseren wij u om de eerste twee dagen de pijn met pijnstillers onderdrukt te houden en dit langzaam af te bouwen. De eerste twee dagen neemt u: 3x daags 2 tabletten paracetamol van 500 mg.

Operatierisico's en nazorg

Bij alle operaties kunnen complicaties optreden, zoals een nabloeding of wondinfectie. Daarnaast zijn er complicaties mogelijk die met de specifieke ingreep te maken hebben. Een onbedoelde afname van het gehoor kan ontstaan door beschadiging van het slakkenhuis. Dit kan plaatsvinden door een mechanisch letsel tijdens de operatie. Maar het kan ook door een oorontsteking veroorzaakt zijn. Het evenwichtsorgaan bevindt zich in de nabijheid van het slakkenhuis. Bij een ooroperatie kan een beschadiging van het evenwichtsorgaan optreden. De hierdoor veroorzaakte duizeligheidklachten verdwijnen meestal binnen een paar maanden. Een lichte onevenwichtigheid in de eerste dagen na een ooroperatie is niet ongewoon. Door het middenoor loopt een dunne zenuw die van belang is voor de smaak van de betrokken tonghelft. Soms is het noodzakelijk om deze zenuw tijdens de operatie door te snijden. Er ontstaat dan een verminderde en veranderde smaak van de tong aan die zijde. De aangezichtszenuw, die verantwoordelijk is voor de bewegingen van het gezicht, loopt door hetzelfde gedeelte van het schedelbot waarin ook het gehoororgaan ligt. Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen? Bent u op het afgesproken tijdstip verhinderd, meldt u dit dan zo snel mogelijk aan het secretariaat.

Typen operaties en de voorbereiding

Er zijn twee hoofdtypen ooroperaties: sanerende operaties en gehoorverbeterende operaties. Een sanerende operatie (posterieur tympanotomie) heeft als doel de ontsteking te verwijderen en het oor te laten genezen. Bij een gehoorverbeterende operatie (tympanoplastiek) wordt geprobeerd het gehoor te verbeteren door reparatie van trommelvlies en/of gehoorbeentjes. Vaak kan men tijdens dezelfde operatie zowel ontsteking verwijderen als gehoorverbetering realiseren.

Voorbereiding gebeurt in overleg met de behandelend arts. Afhankelijk van de soort operatie wordt u 1 Ã 2 dagen opgenomen. U meldt uzelf bij POS (Pre Operatief Spreekuur) en bespreekt verdoving, pijnstilling en wat te doen met eten, drinken en roken rondom de ingreep. Stop nooit zomaar met medicijnen; bij bloedverdunners geldt vaak een tijdelijk stopbeleid. U ontvangt instructies omtrent nuchter zijn en andere voorbereidingen.

De operatie vindt onder algehele narcose plaats. De KNO-arts kan via de gehoorgang opereren of via een kleine ingreep achter het oor. Voor het herstellen van de gehoorbeentjes kan kunststof gehoorbeentjes of donormateriaal gebruikt worden. Vaak wordt het trommelvlies tegelijk gesloten met het herstel van de keten. Na de operatie krijgt u een oortampon en mogelijk een hoofdverband. De siliconen plaatjes tussen trommelvlies en tampon kunnen geplaat worden en worden na circa een week verwijderd.

De eerste week na operatie is cruciaal voor genezing: geen water in het geopereerde oor, geen drukverhogende activiteiten, en rust. U krijgt nazorgafspraken voor hechtingenverwijdering, tamponverwijdering en gehoortest na 6-8 weken. Pijn is meestal mild en met paracetamol goed te behandelen. Complicaties komen zelden voor maar geven toch altijd kans aanwezig.

Postoperatieve leefregels en terugkeer naar normaal leven

  • Tot zes weken na de operatie geen vliegen.
  • Het oor droog houden, geen water in het oor.
  • Neus snuiten vermijden, druk vermijden gedurende eerste weken.
  • Geen zware lichamelijke inspanning, geen gymnastiek of contactsporten in de eerste weken.
  • Na ongeveer 1 week controle en verwijdering van tampondje; daarna verdere controles en gehoortest.
  • Pijnklachten: paracetamol, volgens schema de eerste 2 dagen.

Stapedotomy Animation to Treat Otosclerosis (Curable Type of Hearing Loss)

Veelgestelde vragen en adresgegevens

Heeft u na het lezen van deze informatie nog vragen? In overleg met uw arts heeft u besloten om het gaatje in het trommelvlies van uw oor te sluiten. We noemen dit ook wel myringoplastiek. De trommelvliessluiting gebeurt onder volledige narcose, meestal dagopname. Het gaatje kan met een stukje spierkapsel van een kauwspier rondom het oor of een stukje kraakbeen uit de oorschelp worden gesloten. De operatie kan via de gehoorgang of via een snee achter het oor plaatsvinden. Het middenoor kan met sponsachtig materiaal worden opgevuld dat vanzelf oplost. Na de operatie is gehoor tijdelijk verminderd door de tampon; het gehoor herstelt geleidelijk.

Indien u verdere vragen heeft, kunt u contact opnemen met de polikliniek Keel-, Neus- en Oorheelkunde. Het telefoonnummer en de precieze afspraken worden via de behandelend kliniek gecommuniceerd. U kunt ook altijd terugvallen op de POS-Polikliniek voor aanvullende informatie en voorbereiding.

tags: #trommelvlies #dichtmaken #operatie