Bij pe-elektromoflassen wordt een permanent in de fitting aangebrachte weerstandsdraad verwarmd door middel van stroom met een lage spanning.
Het materiaal ( PE-HD/ PP/ PVDF) rondom de lasdraad gaat smelten en zet uit als gevolg van de warmte.
Hierdoor wordt de ruimte tussen de buis en de fitting opgevuld, wat leidt tot warmteoverdracht naar de buis, die ook wordt verwarmd en in de laszone zal smelten.
Ook het leidingmateriaal zet uit.
Door de toenemende uitzetting van het materiaal tussen de buis en de fitting, die wordt ingeperkt door de koude zones buiten de laszone, wordt de lasdruk tussen de buis en de fitting opgevoerd en ontstaat er een homogene lasverbinding.
Elektrolassen of elektromoflassen is een zeer degelijke manier van lassen.
Relatief is het de eenvoudigste manier om kunststof buizen en componenten aan elkaar te lassen.
Deze eenvoud heeft helaas, blijkbaar inherent, als nadeel dat er te makkelijk door diverse aannemers/installateurs over gedacht en gehandeld wordt.
Met als gevolg dat wij jaarlijks diverse malen lekkende elektrolas verbindingen moeten repareren.
Een goed gemaakte elektrolasmofverbinding, en dit onderstaand verhaal geldt voor drukmoffen maar ook voor regenafvoersystemen, zal nooit lekken, en toch gaat het te vaak niet goed.
Wat wij vaak zien is dat de toch eenvoudig op te volgen voorschriften van de fabrikant (Geberit, Plason, +GF+, fusiotherm, Agru, ……..) van de elektrolas materialen vaak niet worden nageleefd.
Wij weten dit omdat wij de lekkende electrolas verbinding meenemen naar de zaak en deze vervolgens overdwars doormidden zagen en dan de (halve) mof van de buis kunnen krijgen.
Bij een goed gelaste verbinding is dat onmogelijk!
De buis is dan volledig gevulkaniseerd met de lasmof.
Wat wij regelmatig meemaken is dat op het moment dat wij het stuk buis met de lekkende verbinding overdwars doorzagen de halve elektromof “spontaan” van de buis valt.
Als vakman is dat bedroevend om dat keer op keer te zien.
Duidelijk is te zien dat de buis van deze elektrolasmof niet conform de voorschriften is geschraapt.
Er is water (vocht) tussen de elektromof en de buis terecht gekomen.
Dit probleem heeft een heel eenvoudige oorzaak; de elektrolasmof wordt van binnen ongeveer 260gr.C.
Een druppel water wordt bij deze temperatuur ca 1600 keer zo groot!
Er ontstaat tijdens het lassen een steeds groter wordende gas(stoom) bel die zelfs als de elektrolasmachine een OK signaal afgeeft een oppervlak heeft bereikt over het gehele of een groot deel van het verwarmde oppervlak.
De tweede vaak voorkomende fout (nadien ook zeer goed zichtbaar) is dat alle fabrikanten, leveranciers en opleiding instituten voorschrijven dat de buis minimaal 0,2 mm afgeschraapt dient te worden om de oxidatie laag werkelijk te verwijderen.
Nog altijd zijn er “vakmensen” die het beter willen weten en de buis met een schuurpapiertje gaan schuren.
Daarmee wordt de oxide laag niet mee verwijderd!
Het gevolg….? De elektrolas verbinding krimpt zich “muurvast” aan de buis, en zelfs als de leiding wordt afgeperst is er geen lekage.
Wat is dan het probleem?
Het is geen lasverbinding!
De derde vaak gemaakte fout is dat er netjes is ontvet met een reiniger, meestal op basis van een isopropanol alcohol.
Bij lage temperaturen (onder de 15 gr.C.) kan het soms wel twee minuten duren voordat de reiniger weer verdampt is.
Als er op gelet is dan is het visueel duidelijk waarneembaar dat de reiniger nog moet verdampen, de kleur gaat van glimmend nat naar een droog matte kleur.
Dan pas mag de buis in de fitting worden geschoven.
Wordt de natte buis in de natte mof geschoven dan kan de reiniger onmogelijk verder verdampen en ontstaat het zelfde probleem met water.
De vierde vaak gemaakte fout is het niet op de buis aftekenen van de insteeklengte!
Bij alle cursusen wordt verteld om dit te doen.
Insteekdiepte opmeten en deze met een goede watervaste stift aftekenen op de geschraapte buis.
Zeker bij het werken met HDPE buis van de rol (tyleen buis) is er vaak een redelijke fysieke kracht nodig om e.e.a. netjes in de lasklem in te spannen.
Omdat de buis opgerold is geweest is deze een beetje ovaal en schuift met moeite in de elektrolasmof.
Het gebeurt regelmatig dat hierbij de buis per ongeluk door het aanslagje in het midden van de mof wordt geschoven.
Als de beide buizen niet afgetekend zijn lijkt de mof goed te zitten maar de mof zit dan grotendeels over één buis geschoven.
De andere buis zit dan “net” genoeg in de mof zodat tijdens het lassen de lasmachine geen weerstandsfout ziet en de las goedkeurt.
Ook regelmatig voorkomend; de buis te kort afgezaagd/gesneden en in de buis zit maar met een klein deel in de verwarmde laszone.
De vijfde vaak gemaakte fout is het niet gebruiken van een lasklem.
Zeker als de buis van de rol komt bij het aanleggen van lange tracés (persriool, drinkwater, gasleidingen) is het gebruik van een goede lasklem zeker nodig.
Helemaal als de buis net afgewikkeld is bij wat lagere temperaturen (onder de 15 gr.C.)
De buis wil graag weer terug naar de radius waarin zij opgerold was.
Het kost bij buizen groter dan 40 mm al een redelijk fysieke inspanning om de buis netjes recht in de klem te drukken.
Bij grotere diameters zijn vaak twee monteurs nodig om de buis in de klem te krijgen.
Als er nu wordt gelast zonder de lasklem dan komen er onacceptabele krachten op de elektrolasmof tijdens het lassen.
Door deze krachten die min of meer haaks staan op de lineaire richting van de buis/mof zal er tijdens het lasproces het plastisch (het amorfe) geworden materiaal van de buis en de elektrolasmof weggedrukt worden.
De zesde vaak gemaakte fout is deels een onmacht of overmacht situatie, maar daarmee niet minder ernstig.
De lasmachine geeft een foutmelding tijdens het lasproces en houd op met lassen.
De melding kan zijn; Weerstandsfout; beschadigde of elkaar aanrakende verwarmingsdraden in de mof die een kortsluiting of doorbranden van de draad tot gevolg heeft gehad.
Een weerstandsfout krijg je ook als er toch onverhoopt vloeistof tussen de buis en de mof is gekomen.
Ook een verkeerde barcode ingevoerd, te hoge of te lage of uitval van de (net) spanning door verkeerde verlengkabels of een te klein aggregaat leiden tot een fout melding.
Wat nu….? De verbinding zit vrijwel altijd al “vast” maar lastechnisch nog niet op de vereiste temperatuur en druk.
Vaak wordt er op gegokt dat het wel goed zal gaan…..
Als wij de keuze hebben tussen elektromoffen en spiegellassen dan gaat onze voorkeur uit naar spiegellassen.
Deze lasmethode, mits uitgevoerd door een goed opgeleide vakman is vele malen (99,99%) bedrijfszekerder.
De reden dat spiegellassen (of stuik- stomplassen) zoveel betrouwbaarder is komt dat er tijdens het lasproces alle eventuele problemen visueel goed waarneembaar zijn.
Om deze reden krijgen onze klanten altijd 100% garantie op ons laswerk.
Geberit PE Robuuste weerstand, ongeacht wat
Duurzame PE-buizen - wat er ook gebeurt
Het buismateriaal polyethyleen (PE) is extreem licht en toch ongelooflijk resistent.
Het Geberit PE afvoersysteem is bestand tegen grote temperatuurschommelingen, druk en agressieve chemicaliën zoals logen of zuren.
De robuuste Geberit PE buizen zijn verkrijgbaar in alle gangbare diameters van d32 tot d315.
Het assortiment fittingen, inclusief speciale fittingen, is bijna compleet.
Dankzij de trekvaste verbindingstechnologie kan Geberit PE worden gebruikt in verschillende toepassingen zonder speciale eisen voor geluidsisolatie, zoals het inbrengen in beton of de afvoer van gebouwen en daken.
Installaties kunnen direct op locatie of in de werkplaats worden geprefabriceerd.
Geberit PE is ook verkrijgbaar in combinatie met de ruimtebesparende Geberit SuperTube technologie.
Goede redenen voor Geberit PE
De verbindingstechnologie met een trekvaste verbinding kan worden gebruikt voor bijna elk toepassingsgebied.
Het Geberit PE afvoersysteem is bestand tegen de meeste in de handel verkrijgbare logen, zuren en chemicaliën.
Geberit PE is hydraulisch geoptimaliseerd voor meer zuinigheid en minder ruimtegebruik met een hoge afvoercapaciteit.
Toepassingen en montage
De robuuste Geberit PE-buizen kunnen in beton of in de grond worden gelegd.
Voor muren en vloeren De robuuste Geberit PE-buizen kunnen in beton worden gestort.
Belangrijkste toepassingen en gebruiksgebieden: Dakafvoer met onderdruk.
Dankzij de hoge drukbestendigheid van Geberit PE is dit een beproefd systeem voor dakafvoer met onderdruk, zoals met Geberit Pluvia.
Prefabricage Voor grotere bouwprojecten kunnen systeembouwconstructies gemakkelijk worden geprefabriceerd in de werkplaats.
Installatie in beton gegoten De robuuste PE-buizen van Geberit kunnen met de instortbeugel van Geberit stevig worden bevestigd.
Technische kenmerken en montagevoorwaarden
Materiaal Geberit PE: PE-HD
Lineaire uitzettingscoëfficiënt: 0,17 mm/(m K)
Opname lengte-uitzetting, Vereist expansiemof
Montagetemperatuur -20 tot 40 °C
Bedrijfstemperatuur permanente belasting -20 tot 80 °C
Chemicaliënbestendigheid: 95 % van alle gebruikelijke alkaliën, zuren en chemicaliën
Prefabricage en installatie in beton
Meer over prefabricage
Instortbeugel en montage in beton
Geberit Sigma 80 installatie video www.designsanitairshop.nl
Verbindingstechnieken en gereedschappen
Gereedschappen en apparatuur voor afvoersystemen Geberit PE en Geberit Silent-db20 buizen en fittingen kunnen aan elkaar worden gelast.
Dat kan worden gedaan met spiegellassen of met elektrisch moflassen.
Geberit biedt hiervoor moderne en uiterst efficiënte lasapparaten aan.
De lasverbindingen blijven jarenlang permanent dicht en bieden installateurs en loodgieters een hoge mate van veiligheid.
De lasverbindingen zijn ook geschikt voor prefabricage en het leggen van buizen in beton.
Gereedschappen en ontwerpen om PE en PP te lassen
In de waterindustrie wordt HDPE voor drinkwaterleidingen en rioleringssystemen gebruikt; PP heeft een hogere dichtheid en smeltemperatuur.
Bij het verbinden van PE en PP zijn verschillende lastechnieken beschikbaar, maar PE en PP kunnen niet direct met elkaar worden gelast.
PE systemen in de praktijk
Voor grotere projecten kan Geberit PE worden prefabriceren en prefab-systemen naar de bouwplaats brengen.
SuperTube technologie biedt ruimtebesparende oplossingen voor hoogbouw.
Samenvatting en adviezen
- Gebruik altijd een lasklem bij lange tracés en bij netten die uitrollen.
- Volg de voorschriften van de fabrikant nauwgezet op bij elektrolasmofverbindingen.
- Overweeg spiegellassen als betrouwbaarder alternatief.
- Zorg voor schone en droge oppervlakken en verwijder oxidatielaag mechanisch.
- Controleer plasmasensoren en foutmeldingen zorgvuldig tijdens lassen.