Vergunningsvrij bouwen van een buitensauna en bijbehorende bouwwerken in Nederland: regels en praktische tips

In sommige gevallen heeft u geen omgevingsvergunning nodig als u gaat (ver)bouwen. U kunt dan vergunningsvrij bouwen. U moet dan wel aan bepaalde voorwaarden voldoen. Bomen bijvoorbeeld, mogen niet beschadigd worden. Of u nu een omgevingsvergunning nodig heeft of niet: zorg dat u altijd uw omgeving betrekt of op de hoogte stelt. Op de pagina Betrek uw omgeving leest u er meer over.

Aan de voor- of zijkant van een woning mag u vaak maar beperkt bouwen. In de Omgevingswet staat dat bouwwerken die vanaf de weg of openbaar groen te zien zijn, meer invloed hebben op de directe omgeving dan bouwwerken aan de achterkant van een woning. Voor een nieuwe aan- of uitbouw, bijgebouw, overkapping of dakkapel bij een recreatiewoning, woonwagen of tijdelijk gebouw heeft u soms een vergunning nodig. Voor het (ver)bouwen in, op/bij een monument en bij beschermde dorpsgezichten heeft u bijna altijd een vergunning nodig. Via het Omgevingsloket kunt u controleren of u een vergunning moet aanvragen. Dit noemen we de vergunningcheck.

Of wijkt u van de voorwaarden af? Dan heeft u een omgevingsvergunning nodig. Als u twijfelt of uw plan binnen het omgevingsplan valt, kunt u een principeverzoek doen. U vraagt dan aan de gemeente om in principe medewerking te verlenen aan uw plannen. U betaalt leges voor zo’n principeverzoek. Twijfelt u of wat u gaat bouwen wel of niet vergunningsvrij is? In het geval van een woonbestemming is de woning het hoofdgebouw. Een bijbehorend bouwwerk bij een woning is dus een uitbouw of aanbouw van de woning, maar ook een vrijstaand bijgebouw (tuinhuisje) of bouwwerk mét een dak (carport).

Bij bouwen wordt onderscheid gemaakt in een technisch deel van het bouwen en een ruimtelijk deel van het bouwen. En constructieve wijziging als onderdeel van het vergunningsvrije bijbehorende bouwwerk is ook vergunningvrij. De gemeente gaat over de bouwregels voor bijbehorende bouwwerken. Het bijbehorend bouwwerk wordt gebouwd aan, op of bij een (voorbeschermd) monument. In deze situaties is het bouwen van een bijbehorend bouwwerk vergunningplichtig voor het ruimtelijk deel van het bouwen. Alleen als voldaan wordt aan alle genoemde voorwaarden mag het bijbehorend bouwwerk zonder omgevingsvergunning worden gebouwd.

Een bouwwerk voor recreatief nachtverblijf door 1 huishouden. Het bijbehorend bouwwerk wordt gebouwd aan, op of bij een (voorbeschermd) monument. In deze situaties is het bouwen van een bijbehorend bouwwerk vergunningplichtig voor het ruimtelijk deel van het bouwen. Vergunningvrij bouwen van bijbehorende bouwwerken is voor het ruimtelijk deel van het bouwen niet toegestaan in, aan, op of bij een bouwwerk dat zonder de daarvoor vereiste omgevingsvergunning gebouwd is of gebruikt wordt.

Bij een welstandsexces is er ernstige strijd met redelijke eisen van welstand. Dus buitensporigheden in het uiterlijk, die ook voor niet-deskundigen duidelijk zijn. In het Burgerlijk Wetboek staan regels die gelden voor buren onderling. De regels van burenrecht hebben vaak te maken met het voorkomen van hinder (artikelen 5:37 t/m 5:69, Burgerlijk Wetboek). Het burenrecht omvat ook bouwregels. Binnen 2 m van de gezamenlijke zij-erfgrens zijn vensters of andere muuropeningen, balkons of soortgelijke werken niet toegestaan. Dit geldt alleen als deze uitzicht bieden op het erf van de buren.

Een veelvoorkomende vraag is of het bouwen van zogenoemde bijbehorende bouwwerken vergunningvrij is onder de nieuwe Omgevingswet. Het gaat dan bijvoorbeeld om aanbouwen, uitbouwen, veranda's, overkappingen, tuinschuren en dergelijke. Voor het ruimtelijk deel hangt dit af van een aantal factoren zoals beschreven op deze pagina. Dat betekent dat wij geen oordeel kunnen en mogen geven over of er vergunningvrij ruimtelijk gebouwd mag worden. Het bouwen op een erfgrens is overigens geen reden voor het ontstaan van een vergunningplicht. Wel kan het zo zijn dat de gemeente in het omgevingsplan regels over bouwen op (een afstand van) de erfgrens heeft opgenomen. Daar moet dan aan worden voldaan.

Wanneer het gaat om (zee)containers die tijdelijk worden gebruikt voor een bouw, geldt dat deze vergunningvrij zijn. Ze moeten wel gebruikt worden voor de bouw, niet voor opslag van bijvoorbeeld huisraad. Tip: kiest u voor een compacte, vrijstaande sauna achter de woning, binnen hoogte/oppervlakte-grenzen, dan valt het project in veel gemeenten onder (gedeeltelijk) vergunningsvrij of melding. Brandveiligheid: vrije afstanden tot brandbaar materiaal, hittebestendige doorvoeren en ventilatie. Geluid: ventilatoren/warmtepomp in voorruimte? Let op nachtperioden en plaatsing t.o.v. Toets de locatie: achtererfgebied? Afstand tot erfgrens/gebouwen? Dien (indien nodig) aanvraag/melding in: volg instructies van het loket. Regels verschillen per land/gemeente en kunnen wijzigen. Deze gids is een praktisch startpunt.

1. Nee.
2. Niet per se, maar schoorsteenhoogte, vonkenvanger en afstand tot buren/overkapping zijn extra aandachtspunten.
3. Het bouwkundige deel kan nog steeds regels hebben (hoogte/oppervlakte/plek).
4. Soms, maar een unit die langdurig op één plek staat en is aangesloten op fundering/stroom/water, wordt vaak als bouwwerk gezien.
5. Kies een windluwe plek, scherm rook/geluid af, respecteer afstanden en informeer tijdig.
6. Maatvoering, situatietekening, kachel-/schoorsteenspecificaties, ventilatie, funderingsopbouw en elektrische groep/RCD.

Het vergunningsvrij bouwen van een schuur en de bijbehorende bouwwerken

Het vergunningsvrij bouwen van een schuur komt vaker voor: een schuur valt onder bijbehorende bouwwerken. Bijgebouw = bouwwerk dat niet via het hoofdgebouw te bereiken is, vaak vrijstaand, voor opslag of werktuig. Een achterplaatsing op het achtererf is een belangrijke voorwaarde.

Voorwaarde 1. De schuur wordt op het achtererf geplaatst. Het achtererf ligt achter de voorgevel; bij rijtjeshuizen is de achtertuin het achtererf, bij hoek- of vrijstaande woningen begint het achtererf 1 meter vanaf de voorkant van de woning. Dit helpt om het aanzicht van de wijk te bewaren volgens Omgevingsplannen.

Voorwaarde 2. Je blijft binnen het maximaal te bebouwen gebied voor vergunningsvrij bouwen van een schuur. De gemeente hanteert percentages afhankelijk van de grootte van de tuin; dit bepaalt hoeveel je mag bebouwen. In tabellen en plaatjes kun je berekenen hoeveel ruimte je nog mag gebruiken.

Voorwaarde 3. Je blijft binnen de afmetingen: hoogte en afstand tot hoofdgebouw. Binnen 4 meter van het hoofdgebouw mag een bijbehorend bouwwerk niet hoger zijn dan 30 cm boven de vloer van de eerste bouwlaag. Buiten 4 meter mag een schuur maximaal 3 meter hoog zijn, met aanvullende regels afhankelijk van dakvorm en afstand tot erfgrens.

Voorwaarde 4. Je bouwt niet bij een beschermd pand of monument. Bij beschermde woningen/monumenten gelden strengere regels en vaak vergunningplicht, dus adviezen om een omgevingsvergunning te vragen zijn aan te raden.

Voorwaarde 5. Vergunningsvrij bouwen betekent niet regelvrij bouwen. Ook bij vergunningsvrij bouwen moet je voldoen aan regels zoals ondergeschiktheid aan hoofdgebouw, burenrecht en Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Een constructieberekening en bouwtekeningen zijn vaak nodig.

Het burenrecht en het Besluit bouwwerken leefomgeving zijn essentieel voor veiligheid en leefomgeving. Hinder door buren voorkomen en de constructieve veiligheid en brandveiligheid staan centraal. Een constructieberekening van een constructeur en bouwtekeningen door een architect zijn vaak nuttig en kunnen kostenbesparend werken.

In het kort: de voorwaarden voor vergunningsvrij bouwen van een schuur bestaan uit de locatie op het achtererf, beperkte bebouwingsoppervlakte, beperkte hoogte en afstandsregels tot erfgrens, en naleving van aanvullende regels bij beschermde panden en welstand. Vooraf kan een vergunningcheck via het Omgevingsloket veel onduidelijkheden wegnemen.

Welstand, burenrecht en omgevingsplanactiviteiten

Welstandsexcessen kunnen leiden tot repressief toezicht; extreme uiterlijke afwijkingen vereisen aandacht. Het Besluit bouwwerken leefomgeving regelt normen en veiligheid. Voor tijdelijke constructies gelden specifieke normen (NEN-EN 1990) en constructieberekeningen door een constructeur maken de veiligheid aantoonbaar.

De omgevingsplanactiviteiten kunnen vergunningvrij zijn indien ze voldoen aan het omgevingsplan. Wel kan de gemeente regels uit het omgevingsplan aanpassen, waardoor de vergunningplicht kan verschuiven. Bruidsschat en welstandscorridors kunnen van toepassing zijn.

Conclusies en handvatten voor jouw buitensauna

De juiste plek in de tuin, een stevige ondergrond en privacy zijn cruciaal. Bepaal de benodigde kabel- en stroomvoorziening en check of een krachtstroomaansluiting nodig is. Kies het juiste type sauna (houtkachel, elektrische kachel, panoramaraam, met of zonder veranda) en laat de installatie eventueel professioneel uitvoeren. Meet en teken plannen uit met een situatietekening en bouwtekeningen.

Gebruik de vergunningcheck via het Omgevingsloket om zeker te weten wat vergunningsvrij is toegestaan voor jouw adres en gemeente. Houd rekening met het achtererfgebied, erfafscheidingen en eventuele aanvullende regels in het omgevingsplan van jouw gemeente.

tags: #valt #een #buitensauna #bij #een #verbouwing