In het midden van het parkeerterrein liggen twee rijen van vijf parkeervakken in een visgraatpatroon. Op de kop van elk parkeervak bevinden zich ovaalvormige grijskleurige betonnen drempels, zogenoemde biggenruggen, die ertoe dienen te voorkomen dat auto’s te ver doorrijden in het parkeervak. De biggenruggen maken (dus) deel uit van de opstal/weg en zijn geplaatst om te reguleren hoe voertuigen parkeren en hoe voetgangers zich tussen de auto’s kunnen bewegen.
Context en bevoegdheden rondom aansprakelijkheid en veiligheid
Het hof beschouwt het parkeerterrein als openbare weg in de zin van artikel 6:174 lid 6 BW en oordeelt dat ABN AMRO aansprakelijk is voor een deel van de schade door de gebrekkige toestand en gebrek aan waarborging. Het oordeel benadrukt dat de inrichting, bezetting en afwezigheid van duidelijke looproutes en veiligheidsmaatregelen kunnen leiden tot gevaar voor personen en zaken. ABN AMRO was eigenaar van het terrein en het publiek had toegang tot het parkeerterrein.
Het hof vat de vraag naar gebrekkigheid op als een beoordeling van gevaarzetting, gebaseerd op objectieve maatstaven en rekening houdend met de te verwachten bestemming van het terrein. De naleving van de ASVV 2012-richtlijnen in relatie tot de maatvoering en de inrichting wordt kritisch beoordeeld, waarbij de maatvoering mogelijk ontoereikend was ten opzichte van de aanbevolen afmetingen. De mogelijkheid van een alternatief ontwerp (alternatief 1) wordt besproken, waarbij vrij bewegen over het terrein zonder lopen tussen geparkeerde auto’s mogelijk is en zonder de noodzaak van extra stootbanden.
Het hof reageert op de memo verkeersadvies van een consultant die de huidige indeling (visgraat, 45 graden, twee rijen van vijf plaatsen) afzet tegen ASVV 2012. Uit de bevindingen blijkt dat met de voorgestelde afmetingen de ruimte ontoereikend is en dat één alternatieve inrichting slechts minimaal verlies aan parkeerplaatsen oplevert, maar wel meer bewegingsruimte biedt en minder risico op botsingen en struikelen geeft. De biggenruggen blijven echter obstakels waarover voetgangers kunnen struikelen; het risico is voorzienbaar in een publiek gebied met een doorgaande voetgangersstroom.
Uit het oordeel blijkt ook dat veiligheid op parkeerterreinen niet uitsluitend afhangt van technisch ontwerp maar ook van de mate van oplettendheid van voetgangers en de aanwezigheid van duidelijke routes en waarschuwingsmaatregelen. Het horen bij deze beschouwing is dat de biggenruggen functioneel kunnen zijn als regulerende maatregel, maar dat ze obstakels blijven en dus een mogelijke oorzaak van letsel kunnen vormen als voetgangers niet alert zijn of als er geen aanvullende veiligheidsmaatregelen aanwezig zijn.
Aansprakelijkheid en verdeling van aansprakelijkheid
Het hof wijst de aansprakelijkheid in de casus toe aan ABN AMRO, met een causale bijdrage van 60% voor de inrichting van het parkeerterrein, en 40% voor [benadeelde] op basis van onoplettendheid/onvoorzichtigheid. Dit weerspiegelt de erkenning dat parkeren op dergelijke terreinen elementen van publieke ruimte is waar rekening moet worden gehouden met risico’s voor voorbijgangers.
Inrichting en ontwerpkeuzes op basis van ASVV 2012
De consultant beoordeelt de inrichting aan de hand van ASVV 2012 en concludeert dat de huidige maatvoering mogelijk niet voldoet aan de aanbevelingen wanneer het terrein volledig volgens die afmetingen wordt ingericht. Er is één alternatief voor de inrichting dat een vrije bewegingsruimte biedt over het gehele terrein en waarbij men niet tussen geparkeerde auto’s hoeft te lopen. Het hof beschouwt dit alternatief als haalbaar en aantrekkelijk vanuit een veiligheidsperspectief.
De biggenruggen zijn niet willekeurig geplaatst maar dienen als complement van de visgraatindeling. De plaatsing en de schaduwwerking door geparkeerde auto’s en omliggende bebouwing kunnen de zichtbaarheid van biggenruggen verminderen. Desondanks blijft het parkeerterrein volgens de feiten herkenbaar als parkeergelegenheid, hetgeen de publieksfunctie bevestigt. Het hof concludeert dat, ondanks de functionaliteit van de biggenruggen, zij obstakels blijven die niet voorkomen maar eerder reguleren wat betreft parkeren.
Praktische overwegingen rondom bestrating en veiligheid
Bij het ontwerp en de uitvoering van parkeerplaatsen spelen naast de indeling ook de breedte en lengte van vakken een cruciale rol. Voor haaks parkeren is een minimale breedte van circa 2,50 m voor voertuigen en een manoeuvreerruimte van ongeveer 6,0-7,0 m nodig. Bij langsparkeren is de ruimte tussen rijbaan en parkeervakken van belang voor veiligheid en efficiëntie van in- en uitparkeren. De breedte van de parkeerweg moet zodanig zijn dat de manoeuvreering in één beweging kan plaatsvinden.
Voor bussen en vrachtauto’s bestaan aanvullende eisen: voldoende manoeuvreerruimte en duidelijke scheiding tussen in- en uitrijden, met aandacht voor veiligheid en zichtbaarheid vanaf de openbare weg. In stedelijke en regionale gebieden kan de aanwezigheid van vrachtauto’s en LZV’s (langere en zwaardere voertuigen) de ontwerpkeuzes beïnvloeden. Het ontwerp moet tegemoet komen aan specifieke eisen voor deze voertuigtypen en zorgen voor een duidelijke vakindeling en voldoende verlichting en zichtbaarheid.
Toepassing van biggenruggen en stootbanden in de praktijk
Een varkensrug (biggenrug) is een betonnen element dat aan het einde van een parkeervak wordt geplaatst om te voorkomen dat een voertuig te ver doorrijdt. Ze worden ook wel biggenruggen, betonnen plakband of parkeerstop genoemd. Traffictotaal levert biggenruggen in meerdere uitvoeringen en kleuren, met een gewicht van circa 37 kg per stuk. De ruggen worden vastgezet op een schone en vlakke ondergrond met montagekit en zijn bedoeld als een permanente oplossing die niet makkelijk kan worden verplaatst zonder de hechting te verbreken. Stootbanden worden vaak geïntegreerd in het straatwerk en dienen om stroken te structureel te markeren en de hoogte- en waterafvoer te ondersteunen.
Bij de toepassing van biggenruggen is het belangrijk om rekening te houden met zichtbaarheid onder schaduw en bij verschillende weersomstandigheden. De kleuren (grijs, geel en wit) kunnen de zichtbaarheid verbeteren, wat vooral belangrijk is bij slechte lichtomstandigheden. Het verwijderen of verplaatsen van biggenruggen is lastig na installatie, wat de noodzaak onderstreept van een goede planning en advies vooraf.
Verder lezen en praktijkrelevante aanbevelingen
Bij bezigheden rondom oprit- en parkeerterreinbestrating zijn er meerdere opties en factoren die de uiteindelijke veiligheid en bruikbaarheid bepalen. Belangrijke aandachtspunten zijn onder meer: de functie en bestemming van het terrein, de benodigde vrije ruimte voor voetgangers, de hoogte en stabiliteit van de fundering, de connectie tussen parkeervakken en parkeerroutes, en de zichtbaarheid van obstakels zoals biggenruggen. Voor bedrijven kan het inzetten op duidelijke markering, goede verlichting en eventueel waarschuwingsborden bijdragen aan een veiligere parkeervoorziening.
The Debate Over the Best Parking Garage Design
Praktisch checklist voor bestrating en veiligheid
- Beoordeel de functie en bestemming van het terrein en de verwachte gebruiksomvang.
- Controleer ASVV 2012-maatvoering en bekijk mogelijke afwijkingen of alternatieven.
- Overweeg alternatief 1 voor vrije bewegingsruimte zonder lopen tussen geparkeerde auto’s.
- Zorg voor duidelijke looproutes en zichtbaarheid van obstakels zoals biggenruggen.
- Implementeer waar nodig markeringen, contrastkleuren en waarschuwingsborden.
- Voer een gefundeerde risicoanalyse uit om aansprakelijkheidsrisico’s te beperken.
tags: #varkensruggen #bestrating #afstand #parkeerplaats