Soorten verankering voor betonplaten: toepassingen en montage

Het begrip anker kan verschillende betekenissen hebben. Het bekendste soort anker heeft alles te maken met de scheepvaart. Het anker van een schip bestaat uit een gebogen ijzeren of stalen constructie die zich gemakkelijk zeebodem kan ingraven. Op deze wijze wordt een schip vastgelegd. Het begrip anker houdt ook stabiliteit of houvast in. Een anker speelt hierbij een cruciale rol. Je wilt bijvoorbeeld een houten constructie op een betonnen fundering monteren.

Een anker dat in de bouwwereld wordt gebruikt kan verschillende uiterlijke kenmerken hebben, dit hangt van de toepassing af. Hiermee kunnen door middel van een moer verschillende materialen met elkaar verbonden worden, waardoor je een stevige constructie krijgt. Er zijn ook soorten ankers met afwijkende vormen, zoals een anker met een haakse bocht. Onderdeel van een anker kan een ankerplaats zijn. Een ankerplaat wordt veelal ingezet bij vloeren, damwanden en andere grondkerende constructies en vormt een soort van contragewicht. Ondanks de tegenwerkende krachten op een anker, blijft mede door de ankerplaat de gehele constructie stabiel en stevig. Zonder een ankerplaat zal de ankerschroef al snel uit de constructie worden getrokken.

Chemische verankering

Chemische verankering kan zowel plaatsvinden aan zowel holle muren als volle muren, maar ook voor funderingen. In tegenstelling tot slagankers die in de muur of vloer worden geslagen, wordt er bij chemische verankering gebruik gemaakt van chemische middelen om het anker te bevestigen. Eerst boor je een gat voor de schroef. Daarna kan het chemische product worden ingespoten, waarbij het gehele boorgat gevuld moet worden. Dit product bestaat uit twee componenten die samen een chemische reactie geven en uitermate hard wordt. Fischer chemisch anker is hier een voorbeeld van. Fischer levert allerlei soort kits en lijmen, waaronder Fischer chemisch anker. Door de pasta kun je met de spuitmond het product gemakkelijk in het gat aanbrengen. Daarna draai je het anker in het gat. Belangrijk is om de chemisch anker droogtijd in acht te nemen. Een chemische verankering kan voor allerlei toepassingen worden gebruikt. Het kan gaan om zware constructietoepassingen, zoals een houtconstructie die je op een betonnen fundering wilt plaatsen of een zonneluifel aan de muur van je woning. Chemische verankering wordt alleen gebruikt in beton. Het voordeel van chemische verankering is dat de chemische substantie vaak nog harder wordt dan beton.

Waar kun je het beste een chemisch anker kopen? Een hoekanker kennen veel mensen die met houten constructies werken wel. Een hoekanker is meestal een verzinkt stalen hoekverbinding voor het maken van haakse houtverbindingen. Een hoekanker kan voor hoekconstructies van zowel brede houten balken gebruikt worden als voor smallere balken. In het hoekanker zitten voorgeboorde gaten, zodat je enkel op de juiste plek in het hout nog een gat moet voorboren. Wat is voorboren? Voorboren is het boren van een gat van een kleine diameter om problemen met een vervolg actie te voorkomen. Dit leg ik hier onder uit aan de... en je het hoekanker gemakkelijk aan het hout schroeft. Er zijn ook hoekankers met ril. Dit is aan de binnenzijde van het hoekanker een verhoging. Er zijn diverse soorten houten constructies te bedenken waar je een hoekanker voor kunt gebruikten. Je wilt bijvoorbeeld een uitbouw aan je woning maken, een veranda of een schuur. Hiervoor is een houtskeletbouw nodig. Om alle haakse hoeken met elkaar te verbinden, is een hoekanker onmisbaar en eigenlijk de enigste oplossing om stevige verbindingen te maken.

Ho Hollow walls en lijmankers

Waar kun je het beste een hollewandanker kopen? Een hollewandanker is speciaal voor holle wanden. Holle wanden, ook wel valse wanden genoemd zijn wanden die niet uit metselwerk bestaan, maar bijvoorbeeld uit gipsplaat of een voorzetwand. De huidige modellen bestaan vaak uit een kunststof plaatje dat horizontaal in het boorgat wordt ingebracht. Eenmaal achter de holle wand trek je het kunststof plaatje aan, waardoor hij tegen de achterzijde van de holle wand wordt gedrukt. Aan de voorzijde van het gat komt dan een kunststof omhulsel. De hollewandplug kent iedereen wel. Dit is een kunststof plug met twee zijvleugeltjes die zich in de wand vastzetten. Een plug zal ongeveer maximaal 80 kilogram kunnen dragen. Voor gewichten hoger dan 80 kilogram gebruik je een hollewandanker. Lijmankers zijn een vorm van chemische verankering, maar er wordt dan geen gebruik gemaakt van een chemisch twee componentenproduct. Lijmankers zijn een soort van injectiemortels en dus ook alleen te gebruiken in beton. Ook nu boor je een gat en spuit je het gat vol met injectiemortel met behulp van een kitspuit. Uiteraard moet je hier ook rekening houden met een bepaalde droogtijd. Ook injectiemortels als lijmankers worden zeer hard en vormen een zeer sterke verbinding.

Slaganker en haakanker

Een slaganker, wordt zoals de naam al zegt, gedeeltelijk in de muur geslagen. Een slaganker lijkt op de bekende plug, maar een slaganker is een holle cilinder van ijzer of staal. Je moet eerst een gat in de muur boren met de afmetingen van het cilinder en het cilinder sla je dan in het boorgat. Zo maak je in feite een boorgat met schroefdraad en je draait heel gemakkelijk het draadeinde erin. Een slaganker is zeer geschikt om te gebruiken in gemetselde of betonnen muren, waarvoor een gewone plug eigenlijk te zwak is. Haakankers zijn ankers uit staal die voorzien van een haakse kromming. Een haakanker wordt veel gebruikt in gemetselde muren, waarbij de haakse kromming aan de achterzijde voor extra stevigheid zorgt. Er zijn ook andere vormen van haakankers verkrijgbaar, die op de muur gemonteerd worden. Aan de haak kan dan gemakkelijk en stevig een houten constructie worden gemonteerd. Een haakanker is ook een ander woord voor een blindanker. Deze ankers worden in oudere woningen en gebouwen gebruikt om onzichtbaar de verdiepingsbalklaag aan de gevel te bevestigen. Een haakanker zal meestal alleen gebruikt worden om daken met de muur te verbinden of een verdiepingsvloer aan de muur.

Ankerbouten en doorsteekankers

Een ankerbout wordt vaak vergeleken met een keilbout en eigenlijk zijn beide ankermethodes hetzelfde. Een ankerbout is misschien wel de meest basale wijze van een anker plaatsen. De achterzijde van de ankerbout bevat een conuspen. Wanneer je het anker nu met een moer vastdraait, zal de conuspen zich stevig aan de wand van het boorgat spannen. Hierdoor ontstaat een zeer sterke verbinding. Het monteren van een ankerbout is relatief gemakkelijk en is zeer geschikt voor in allerlei soorten beton en eventueel metselwerk. Vooral voor buitentoepassingen worden vaak ankerbouten gebruikt, om een object aan een buitenmuur te bevestigen, zoals stalen hekwerken of balustrades. Een doorsteekanker lijkt erg op een ankerbout en heeft dezelfde werking. Een doorsteekanker bestaat uit een soort van schroef met aan de bovenzijde schroefdraad en een moer. Aan de achterzijde is de doorsteekanker glad met op het uiteinde een verdikking. Tussen deze verdikking en het schroefdraad zit een kunststof omhulsel. Je boort eerst een gat en maak je het schoon. Wanneer je een object aan het schroefdraad bevestigd en vervolgens de moer aandraait, zal het kunststof omhulsel naar achteren verschuiven. Hiermee wordt de doorsteekanker heel stevig aan de wand van het boorgat bevestigd en ontstaat er een ijzersterke verbinding. Een doorsteekanker is ideaal om te gebruiken in betonnen muren. Daarom worden doorsteekankers ook veel voor buitentoepassingen gebruikt. Een inslaganker is te vergelijken met een slaganker. Ook een inslaganker bestaat uit een metalen of stalen cilinder die in een boorgat geslagen moet worden met een hamer. Aan de achterzijde van het cilinder zijn over de lengte openingen aangebracht. Je hebt nu een perfect boorgat met ankerverbinding gemaakt waar je gemakkelijk een schroefdraad in kunt boren. Er zijn inslagankers met of zonder een rand aan de voorzijde. Een inslaganker is heel geschikt voor bijvoorbeeld plafondtoepassingen. Moet er een ventilatiesysteem van buizen aan het plafond opgehangen worden, dan worden hier vaak inslagankers voor gebruikt. Inslagankers zijn geschikt voor allerlei soorten installatietoepassingen aan het plafond, zoals sprinklersystemen of kabelgoten.

Betonanker en keilbout

De betonanker lijkt ook op andere soorten ankers, zoals de slaganker of doorsteekanker. Aan de achterzijde loopt het anker iets naar de zijkanten uit. Hierachter zit een metalen omhulsel. Eerst wordt er een gat in het beton geboord. De betonanker wordt vervolgens in het boorgat geslagen met een hamer. Een betonanker wordt erg veel gebruikt voor het maken van funderingen. Er kan bijvoorbeeld een bekisting mee aan een betonnen wand gemonteerd worden. Een bekisting wordt na verloop van tijd weer verwijderd. Een keilbout lijkt zeer sterk op een ankerbout. Het belangrijkste verschil tussen een keilbout en een ankerbout is dat bij een keilbout iets grotere delen uitgeklapt worden die zich in het beton hechten. De toepassingen kunnen bij beide ankermethodes dan ook verschillend zijn. Een keilbout is bij uitstek geschikt voor ongescheurd beton en een ankerbout voor gescheurd beton. Er moet een gat geboord worden waar de keilbout ingeslagen wordt. Bij het aandraaien van de moer zullen metalen plaatjes in de binnenzijde van de keilbout uitzetten en zich vastgrijpen in het beton.

Balkankers en balkdragers

Een balk anker is een verbindingsstuk tussen houten balken, meestal onderdeel van een vloerconstructie, en een stenen muur. Hiermee kan je een vloer bevestigen aan een gemetselde of betonnen muur of aan een stalen constructie. Er bestaan vormen zoals een balkdrager, waarbij een balk in de balkdrager gelegd wordt. Soms lijkt een balk anker op een hoekanker. De keuze voor een balk anker hangt af van de toepassing en de constructie waarbij houten balken aan een gevel of muur bevestigd worden. Een balkanrker kan bestaan uit een metalen plaat met een inkeping en een metalen pin in een haakse hoek met een plaatje met voorgeboorde gaten. De houten balken worden tegen het metalen plaatje geboord en de metalen pin komt in het beton of metselwerk.

Keuzes bij de montage van verankeringen

  1. Bij het kiezen van het juiste soort anker houd rekening met de ondergrond: holle of poreuze materialen zoals holle stenen, gasbeton of gipsplaten, maar ook massief materiaal zoals natuursteen, baksteen of beton.
  2. De eigenschappen van het te bevestigen bouwdeel: gewicht, afmetingen en de belasting die het bouwdeel op het anker uitoefent.
  3. Externe factoren zoals weersomstandigheden, corrosiebestendigheid, brandveiligheid en aardbevingsrisico’s.
  4. Voor toepassing dicht bij de rand: chemische anker heeft meestal minder spreiddruk dan mechanische oplossingen, waardoor dichter bij randen gewerkt kan worden.

Overzicht van praktische toepassingen

  • Montage van trapleuningen, zonneschermen, hekwerken, balustrades en andere zware bevestigingen in beton of metselwerk.
  • Bevestiging van frames, palen, bekistingen en daken aan muren of vloeren van betonplaten.
  • Gebruik van doorsteekankers voor frame- en vloermontages in beton en steenachtige materialen.

Samenvattende tips voor montage

Bij chemische ankers is het essentieel de uithardingstijd te respecteren en te zorgen voor een grondige reiniging van het boorgat. Injectiemortels en glascapsules bieden flexibiliteit en zijn geschikt voor repetitieve toepassingen. Voorzichtigheid bij holle wanden en poreuze ondergronden vermindert het risico op scheuren. Mechanische ankers zoals keilbouten, slagankers en inslagankers zijn vaak goedkoper en eenvoudiger te verwerken, maar vereisen voldoende massa in het gesteente en correcte indraaimoment. Schroefankers snijden zelfstandig in beton en bieden een robuuste, demonteerbare verbinding. Voor buitentoepassingen en dragende muren zijn ankerbouten en doorsteekankers populaire keuzes, afhankelijk van de belasting en randafstand.

Infographic: Vergelijking chemische vs mechanische verankering en veelgebruikte ankertypen

Chemisch anker 5 regels voor de sterkst mogelijke verankering

Het is vaak aan te raden een combinatie van mechanische en chemische ankers te gebruiken voor complexe constructies, bijvoorbeeld een houten balk die op een betonnen fundering rust. Voor de meeste woning- en tuinprojecten biedt injectiemortel in een koker en chemische ankers de beste balans tussen sterkte, nauwkeurigheid en arbeidstijd.

Type ankerToepassingVoordeelNadeel
Chemisch ankerZware bevestiging, nabij randHoog trekweerstand, weinig spreidingDuurder, langere uitharding
SlagankerIn gemetselde/betonnen murenSnelle montageMeer spreiddruk en minder geschikt nabij rand
DoorsteekankerDoorsteekmontage in beton/steenSterke verbinding over afstandTraining nodig voor voorsteekmontage
AnkerboutUitwendige toepassingen zoals hekwerkenZeer sterke verbindingCorrect indraaimoment vereist

tags: #verankering #voor #betonplaten