Het Stadscentrum van Nieuwegein, een wijk in de provincie Utrecht, is grotendeels gevormd door het winkelcentrum City Plaza. Dit centrum, ontworpen door architect Jan Hoogstad, werd aanvankelijk door veel inwoners als kil en ongezellig ervaren, wat leidde tot een omvangrijke herbouw die in 2015 volledig werd afgerond.
Ontstaan en Eerste Ontwerp
Nieuwegein ontstond in 1971 uit een fusie van Jutphaas en Vreeswijk. Eind jaren zeventig keerde het economische tij, wat ook de bouwplannen van Nieuwegein beïnvloedde. Oorspronkelijk gepland als een 'groeikern' die 50.000 inwoners moest tellen, werden de ambitieuze plannen voor een nieuw stadscentrum, ontworpen voor een bevolking van 100.000, sterk versoberd. Het oorspronkelijke Masterplan Binnenstad, dat in 1999 onderwerp was van een ongeldig verklaard referendum vanwege een te lage opkomst, voorzag een stadshart met naar binnen gekeerde bouwblokken. Door de economische recessie werd echter een versoberd plan uitgevoerd.
City Plaza, met Jan Hoogstad als architect, werd in 1985 geopend met ongeveer 100 winkels. De kosten van de bouw bedroegen destijds 125 miljoen gulden. De nadelen van de bezuinigingen waren direct zichtbaar, met name in het materiaalgebruik voor de bestrating. Desondanks werd het centrum al snel een belangrijk punt voor de inwoners, die voorheen weinig levendigheid in het stadscentrum kenden.
Uitbreidingen en Verbeteringen
Het winkelcentrum City Plaza is het grootste winkelcentrum van Nieuwegein en het op een na grootste van de provincie Utrecht. Het behoort ook tot de grootste deels overdekte winkelcentra van Nederland, na Winkelcentrum Zuidplein in Rotterdam, Hoog Catharijne in Utrecht en Winkelcentrum Kronenburg in Arnhem.
De ontwikkeling van het stadscentrum is een continu proces geweest. In 2005 startten de voorbereidingen voor een grootschalige herontwikkeling met de sloop van 240 woningen. Het laatste deel van dit project, Deel C, werd medio 2015 opgeleverd. Deze herontwikkeling borduurde voort op de sterke punten van het centrum, namelijk parkeren en winkelen. Het winkeloppervlak verdubbelde van 28.000 m² naar 56.000 m², en het aantal ondergrondse parkeerplaatsen nam toe tot 1200.
De Boulevard en het Stadsplein
Het stadshart werd getransformeerd van een gebied met naar binnen gekeerde bouwblokken naar een meer open en levendige omgeving. Het centrum werd uitgebreid tot aan kanaal De Doorslag, met een boulevard als verbindend element. Deze boulevard, ontworpen door Bureau B+B, vormt samen met de gehele openbare ruimte van het nieuwe hart een belangrijk onderdeel van de vernieuwing.
Belangrijke ingrepen in het centrum omvatten de bouw van winkels met zes woontorens (ontwerp: Pi de Bruijn), het stadshuis (ontwerp: Kim Herforth Nielsen) en het theater (ontwerp: Frits van Dongen). Tussen deze gebouwen bevinden zich winkelpleinen met een amfitheater dat afdaalt naar het niveau van de ondergrondse parkeergarage.
Ondergronds Parkeren en Woongebouwen
Een aaneengesloten ondergrondse parkeergarage strekt zich uit onder de oostelijke binnenstad. Om dure onderwaterbetonconstructies te vermijden, is de openbare ruimte opgetild. De parkeergarage, ontworpen door KCAP, biedt plaats aan 650 auto's. Boven de winkels en parkeergarage bevinden zich parkachtige daktuinen.
De woontorens, ontworpen door Pi de Bruijn, bevatten 163 appartementen (koop en huur) met eigen ondergrondse parkeergelegenheid en circa 17.000 m² winkels. Het winkelplein met het amfitheater is ontworpen met een focus op beleving, geïllustreerd door het ontwerpconcept 'Blooming city'.
Het Stadshuis en Theater
Het stadshuis, ontworpen door Kim Herforth Nielsen, is een multifunctioneel gebouw met onder andere een stilteruimte, Wereldwinkel, Centrum Beeldende Kunst, Burgerzaal, winkels, horeca, gemeentelijke balies, een bibliotheek en gemeentekantoren. Het gebouw kenmerkt zich door een indrukwekkend atrium met een wenteltrap.
Het integraal theater- en kunstencomplex, ontworpen door Frits van Dongen, biedt zalen voor 650 en 200 personen, een kunstencentrum en een theatercafé. Het stadsplein tussen het stadshuis en het theater vormt een belangrijk publiek domein.
Renovatie van de Parkeergarage
Begin 2021 onderging de parkeergarage onder City Plaza, geopend in 1983 en met 770 parkeerplaatsen, een ingrijpende renovatie. De garage, oorspronkelijk ontworpen met de maatvoering van voertuigen uit die tijd, oogde krap en onoverzichtelijk. Na de renovatie, waarbij ledverlichting, een lichte kleurstelling en een nieuw wayfinding-concept werden toegepast, oogt de garage ruimer en overzichtelijker. De vroegere kunstwanden met teksten als 'Vroom! Boom!' en 'Ho!' werden vervangen door een kleurrijke uitstraling die de verschillende garagedelen herkenbaar maakt.
Recente Ontwikkelingen en Toekomstvisie
Centraal in de recente ontwikkelingen staat het Stationsgebied, waar 467 nieuwe huurwoningen zijn gebouwd met parkeergelegenheid eronder. Een nieuw tramstation en een vernieuwde trambaan, samen met een verbeterd fiets- en voetpad, versterken de verbindingen binnen de stad. De appartementen in ivy Apartments zijn klimaatneutraal, voorzien van vloerverwarming en -koeling, en driedubbele beglazing voor een lager energieverbruik.
De ontwikkeling van het Stationsgebied, die serieus vorm kreeg vanaf 2018, betrok bewoners en ondernemers via co-creatiebijeenkomsten. De gemeente Nieuwegein streeft ernaar om de stad een ander imago te geven, weg van het negatieve beeld uit het verleden, en City Plaza draagt bij aan deze positieve transformatie.
[4K] Shopping Mall 'City Plaza' in Nieuwegein 🇳🇱. Full Walk! Worth Visiting? Ye$! The Netherlands 🇳🇱
In de zomer van 2025 wordt melding gemaakt van serieuze scheuren in het gebouw onder het Stadshuis, wat leidt tot de ontruiming van winkels en het afzetten van het gebied. Bouw- en woningtoezicht doet onderzoek naar de oorzaak, terwijl de gemeente voorzorgsmaatregelen neemt.
Dit artikel is eerder verschenen in Vexpansie 2021-4.
tags: #verbouwing #city #plaza #nieuwegein