Verbouwing Cultura Ede: voortdurende vernieuwing en toekomstplannen voor een bruisend cultuurcentrum

Cultura is het cultuurcentrum van Ede. Het is gesitueerd op de hoek van de Telefoonweg en de Molenstraat. In het oorspronkelijke ontwerp zou de ingang aan de kant van de Brouwerstraat zijn, maar daar is vanaf gezien. Gevolg is dat het gebouw zich heeft afgekeerd van het wandel- en horecagebied van Ede. Je gaat nu alleen naar Cultura als je er ook echt moet zijn. Door de drukke straat ervoor is het moeilijk bereikbaar per auto. Je kunt niet even iemand afzetten die slecht ter been is. Parkeren kan alleen onder de markt en op het Kuiperplein. Er is weinig ruimte voor het stallen van een fiets voor het gebouw. Architect van het interieur van het gebouw is 'Aat Vos Interieur Architect'.

Historische context en conclusie over de huidige positie. Conclusie: zit op de verkeerde plek, zit te ver van het hart van Ede, is slecht toegankelijk en het ergste: het is veel te klein. Een beetje artiest treedt wel op in Veenendaal (Lampegiet) en Wageningen (Junushof), maar niet in Ede. Bovenin zit het vroegere museum Oud Ede weggemoffeld in een studiezaal. Ede ontbeert hierdoor een echt museum, wat een groot gemis is. Luchtfoto uit 2006. Met (1) is de gerealiseerde ingang aangegeven en met (2) het voorstel voor de ingang van de architect. (3) is de Brouwerstraat, een drukke wandel-, winkel- en horecastraat. Het complex waar nu de Action in zit (4) en het opvulcomplex (5), hadden nooit gebouwd moeten worden, waardoor een open toegang tot Cultura had kunnen ontstaan. Nu zit het gevangen in zijn eigen omgeving. Wie het pand bezoekt zal snel denken: 'zit op de verkeerde plek, is van Ede afgekeerd en is te klein'.

Ontwikkelingen en onderzoeksperiodes. In 2017 is er een onderzoek gedaan rond een mogelijke verhuizing van Cultura naar het leegstaande V&D-gebouw aan de Achterdoelen. Verhuizen bleek te duur. In 2018 is een onderzoek gestart om te kijken of er aan het Kuiperplein een ingang van Cultura zou komen. Daarmee was men terug bij het oorspronkelijke plan van Cultura, dat helaas niet is gerealiseerd. In 2023 is er alsnog een plan voor een verbouwing opgesteld en deels ook al uitgevoerd. Hierbij werd de theaterzaal vergroot. Mogelijk komt er ook ruimte voor het Centrum voor Popcultuur Astrant, die zelf ook ruimtetekort heeft (Kuiperplein). Maar die kijken ook naar de locatie van De Fietsers (ENKA), die op termijn vrij komt. Ook de horeca krijgt een boost. Er wordt gesproken om alsnog een toegang tot Cultura te maken vanaf de Kuiperpleinkant.

Historische mijlpalen en huidige ontwikkelingen. 1994 | de bouwgrond ligt klaar voor de bouw. 1995 | het fundament wordt gestort. 1997 | (rechts) de grote zaal krijgt vorm. In 1991, toen Cultura nog gebouwd moest worden. In 2001 was het complex gereed. In 2001 werd Cultura geopend door koningen Beatrix en ontvangen door burgemeester Blanken. De voorkant en ingang in 2021. 2026 | op weg naar een juiste ingang? In 2025 kwam aan de Brouwerstraat het pand van Grandcafé De Verleiding beschikbaar. De gemeente kijkt nu of dit café nu gebruikt kan gaan worden voor de nieuwe hoofdingang van Cultura.

Toekomstvisie en huidige communicatie naar bezoekers. Heb je het al gehoord? We staan aan de vooravond van een fantastisch jaar vol vernieuwing. Ondertussen blijft Cultura gewoon jouw vertrouwde plek voor inspiratie en creativiteit: de bibliotheek, het (pop-up) theater, het Kunstencentrum en nog veel meer zijn er gewoon voor jou. Ben je nieuwsgierig naar wat er allemaal gebeurt achter de schermen? Neem dan zeker een kijkje op deze pagina. Het is nu wel erg kaal en leeg, maar wat wordt het mooi: onze theaterzaal. Wij kunnen niet wachten tot de bouwvakkers beginnen met opbouwen, de nieuwe stoelen op hun plek staan en de zaal weer intiem aanvoelt. De grootste verandering straks in onze theaterzaal? Er komen honderd stoelen bij en het balkon komt verder naar voren. Wil je graag zelf bepalen wanneer en waarmee je aan de slag gaat? Dan is ons Open Atelier straks de perfecte oplossing. Op de tweede verdieping zijn we hard aan het bouwen aan dit atelier. Muren worden opgebroken, zodat er een grote ruimte ontstaat waarin je straks volop, en met elkaar, kan creëren.

Veranderingen in de theater- en filmfaciliteiten. Hoe het er nu uitziet? Van kleinschalig Filmhuis naar volwaardig Filmtheater. Op de eerste verdieping krijgen we er een compleet nieuwe zaal bij waar op meerdere dagen per week films gedraaid gaan worden. Er is plek voor honderd mensen. Naast het Filmtheater zal de zaal ook gebruikt worden voor andere doeleinden, denk aan lezingen van bekende schrijvers en verhuringen. Iedereen die nieuwsgierig is naar het vernieuwde theater is van harte welkom om dit bijzondere moment mee te vieren. Tijdens de feestelijke avond kun je de zaal bewonderen en je laten verrassen door een speciaal programma met een spectaculaire openingsact en een sprankelende voorstelling. “We zijn ongelooflijk trots op het resultaat,” zegt Gerry Poelert, directeur/bestuurder van Cultura Ede. “De nieuwe zaal voelt fris, warm en uitnodigend - precies zoals we het voor ogen hadden. De heropening van de theaterzaal maakt deel uit van een grotere vernieuwing binnen Cultura. Zo is er een volledig nieuwe filmzaal gebouwd, die ruimte biedt aan intieme filmvertoningen en bijzondere programma’s. Daarnaast openen we binnenkort het Open Atelier: een gloednieuwe creatieve werkplek. De heropening vormt het feestelijke startpunt van een nieuw seizoen vol theater, muziek, film en cursussen.

Evenementen en publieksactiviteiten tijdens de verbouwing. EDE Binnenkort start de verbouwing van het theater van Cultura. In het komende halfjaar wordt de theaterzaal volledig vernieuwd en voorzien van nieuwe stoelen. VEILING THEATERSTOELEN: onder leiding van een echte veilingmeester worden de setjes theaterstoelen op zaterdagmiddag 3 mei geveild in het Atrium van Cultura aan de Molenstraat in Ede. Vanaf 15.30 uur is iedereen van harte welkom om alvast enkele demonstratiesetjes van de stoelen te bekijken en een lekker hapje en drankje te bestellen in het café. Er zijn tal van setjes van twee, drie of vier stoelen waarop geboden kan worden. En misschien komen er ook nog andere interessante en unieke veilingobjecten uit het theater voorbij... De opbrengst van de veiling wordt besteed aan een goed cultureel-maatschappelijk doel!

Open Atelier, pop-up theater en seizoenspreiding. POP-UP THEATER: Tijdens de verbouwing kan de theaterzaal niet worden gebruikt voor voorstellingen. Daarom komt er een tijdelijk theater in de galerie van Cultura. Dit pop-up theater wordt vanaf mei gebruikt voor presentaties en uitvoeringen van o.a. theatergroepen van Cultura en biedt in de zomervakantie en het najaar een aantrekkelijk en gevarieerd programma voor jong en oud. VOORVERKOOP NIEUW THEATERSEIZOEN: Op zaterdag 24 mei wordt het programma voor het nieuwe theaterseizoen van Cultura gepresenteerd. Bezoekers van CulturaFest kunnen die dag ter plekke al toegangskaartjes voor de voorstellingen kopen. Voor slechts 25 euro per jaar word je Vriend van het Theater en steun je Cultura. Vrienden zijn bovendien welkom op de exclusieve Vriendenavond en mogen bij niet-uitverkochte voorstellingen twee dagen voor aanvang gratis een gast meenemen. VEEL ACTIVITEITEN TIJDENS DE MEIVAKANTIE: Op dit moment is het meivakantie en in Cultura worden allerlei toffe workshops georganiseerd voor kinderen van alle leeftijden. Wat dacht je bijvoorbeeld van workshops graffiti, breakdancen, DJ-ing of je eigen rap schrijven? Of speel je liever een potje Mausritter, ook wel bekend als “Dungeons & Dragons voor kinderen”? En bouw op woensdag 30 april je eigen locomotief of doe mee aan andere gave activiteiten!

Infographic: route en ingangssituatie Cultura Ede (198e2.png)
  • Huidige ligging en bereikbaarheid
  • Historische bouwfasen en openingsmomenten
  • Toekomstige ingangspositie vanaf Kuiperplein
  • Opknap- en uitbreidingsplannen voor theater, Open Atelier en filmzalen
  • Evenementen en publieksactiviteiten tijdens de verbouwing

Samenvatting van geplande vernieuwingen en strategische pressies. De theaterzaal wordt grondig vernieuwd met honderd extra zitplaatsen en een naar voren komende balkon, waardoor de intieme sfeer terugkeert. Het Open Atelier krijgt een ruime, open opzet op de tweede verdieping met verbouwde muren en verwijderde kabelgoten om een dynamische creatieve ruimte te creëren. Een volwaardige Filmzaal op de eerste verdieping biedt ruimte voor meerdere filmvertoningen en aanvullende programma’s zoals lezingen en verhuur. Mogelijk wordt de ingang aan de Kuiperplein-kant gerealiseerd, zodat de verbinding met het wandel- en horecagebied van Ede versterkt wordt en de toegankelijkheid toeneemt. Daarnaast blijft de horeca een boost krijgen, en worden er speciale evenementen en tentoonstellingen georganiseerd om de cultuurbeleving te verrijken.

Hoofdpunten per tijdlijn:

  1. 1994: bouwgrond gereed
  2. 1995: fundament gestort
  3. 1997: grote zaal vormgegeven
  4. 2001: complex gereed en Cultura geopend door Beatrix
  5. 2021: zichtbare voorkant en ingang
  6. 2023: plan voor verbouwing en vergroting theaterzaal
  7. 2025: mogelijkheid tot opening ingang vanaf Brouwerstraat door nieuw Grandcafé-deal
  8. 2026: op weg naar een juiste ingang

tags: #verbouwing #cultura #ede