Verbouwing en toekomst van de H.H. Petrus en Paulus kerk te Breedenbroek

Op 19 januari 1857 is de parochie HH.Petrus en Paulus ontstaan als zelfstandige Parochie. Door het teruglopend aantal parochianen en het afnemende kerkbezoek heeft het toenmalig parochiebestuur besloten de HH.Petrus en Paulus kerk aan de goddelijke eredienst te onttrekken. De ondergrond van de kerk met pastorie is in 1857 geschonken door de Fürst von Salm Salm, onder de bepaling dat deze, "om niet" weer teruggaat, zodra de kerkelijke bestemming vervalt. Nadat we de Fürst geïnformeerd hebben over de ontwikkelingen is deze bereid om afstand te doen van deze bepaling, mits bij een eventuele verkoop van de opstallen de opbrengst ten goede komt aan de lokale (kerk) gemeenschap van Breedenbroek.

Het Bisdom Utrecht is al een aantal jaren bezig met een reorganisatie. Dit houdt onder meer in dat parochies worden samengevoegd en overtollig geworden onroerend goed waar mogelijk wordt afgestoten. Deze ontwikkeling is terug te zien in onze directe omgeving; de Achterhoek. Dit heeft geleid tot het samenvoegen van de H.H. Petrus en Paulus kerk te Breedenbroek met de parochies van Azewijn, Megchelen, Dinxperlo, Gendringen, Netterden, Silvolde, Ulft, Varsselder en Varsseveld in de Verrijzenisparochie op 1 januari 2010.

De Maria Laetitia parochie wil als gevolg hiervan de katholieke kerk en de bijbehorende pastorie in Breedenbroek afstoten. De Stichting Cultuurkerk de Toekomst van de H.H. Petrus en Paulus kerk te Breedenbroek heeft de intentie uitgesproken deze kerk en de pastorie in eigendom te nemen en te beheren. ANBI. L. H. P. L. De stichting heeft als doel het kerkgebouw als cultureel erfgoed in stand te houden en dienstbaar te stellen aan de bevolking van het dorp Breedenbroek en omstreken.

Hoewel het gebouw op een aantal fronten onderhoud behoeft wordt het overgenomen in de toestand waarin het nu verkeerd. Dit betekent dat spaarzaam met de al verworven en de nog te verwerven inkomsten omgegaan moet worden. Verder willen wij ruimte bieden voor de vieringen van de (geloof) gemeenschap met een kerkelijk en niet kerkelijk karakter. Dit zijn de periodieke gebedsvieringen en de aan Breedenbroek gebonden parochiële vieringen als kermis. De Stichting heeft geen eigen personeel. Voor het beheer en onderhoud van het kerkgebouw en park wordt gebruik gemaakt van een enthousiaste en actieve groep van vrijwilligers. De bestaande tarieven, voor de primaire dienstverlening, blijven, in ieder geval voor 2021, gehandhaafd.

Afbeelding van Breedenbroekse kerktoren en dorpslandschap

Het kerkgebouw en het bijbehorende park wordt, met als streefdatum 1 februari 2021, door de Maria Laetitiaparochie voor een symbolisch bedrag van € 1 overgedragen aan de stichting. Het kerkgebouw zal geschikt en vooral flexibel bruikbaar gemaakt moeten worden voor de voorgestane activiteiten en diensten. De baten bestaan hoofdzakelijk uit bijdragen en giften van de inwoners van Breedenbroek. Bijdrage inwoners d.m.v. U accepteert dit Privacy beleid en gaat ermee akkoord als u een dienst gebruikt.

  1. Teneinde gebruik te kunnen maken van de diensten Stichting Cultuurkerk de Toekomst en het risico op fraude te minimaliseren, moet de Stichting Cultuurkerk de Toekomst het gegevenscontrolemechanisme, u verzoeken gegevens te verstrekken over uzelf. Door akkoord te gaan met de voorwaarden van het Privacy beleid stemt u uitdrukkelijk ermee in dat uw gegevens door ons worden verwerkt op de manier die in het Privacy beleid wordt uiteengezet.
  2. In dit Privacy beleid wordt beschreven welke gegevens we verzamelen en hoe we deze gebruiken. Stichting Cultuurkerk de Toekomst neemt de verwerking van uw gegevens uiterst serieus en gebruikt deze gegevens uitsluitend conform de voorwaarden van dit Privacy beleid. We verkopen of verhuren uw gegevens niet aan derden voor hun marketingdoeleinden zonder uw nadrukkelijke toestemming.
  3. Teneinde Stichting Cultuurkerk de Toekomst diensten te bieden aan onze gebruikers, de kwaliteit van de Stichting Cultuurkerk de Toekomst diensten regelmatig te verbeteren en de belangen van onze gebruikers te beschermen, delen we sommige gegevens van u met vrijwilligers, zoals gedetailleerder wordt beschreven in sectie 3, 5 en 6 van dit Privacy beleid. Kennisgeving van wijzigingen: dit Privacy beleid kan in de loop der tijd worden gewijzigd als er nieuwe functies worden toegevoegd aan Stichting Cultuurkerk de Toekomst diensten of als het beleid wordt gewijzigd op verzoek van klanten.

Adres Stichting Cultuurkerk De Toekomst Terborgseweg 30 7084 AJ Breedenbroek. K.V.K. Stichting Cultuurkerk De Toekomst wil in het nieuwe gebouw een ontmoetingsplek realiseren voor inwoners, maar ook ruimte bieden aan de Rooms-Katholieke geloofsgemeenschap. "De kerk is onttrokken aan de eredienst en gedeeltelijk gesloopt", aldus Leo Roeterink, voorzitter van de stichting, over de huidige staat. "Wij gaan in die kerk een binnendoos plaatsen waar we wederom gebedsvieringen gaan houden." Ook wil de stichting de kerk breed in gaan zetten voor de Breedenbroekse gemeenschap. In overleg met Oude IJsselstreek heeft Cultuurkerk De Toekomst ervoor gezorgd dat een gedeelte van de kerk blijft staan, waardoor verschillende elementen van het gebouw behouden blijven. "Kenmerkend is vooral de toren, het Achterhoekse coulisselandschap kenmerkt zich door die kerktorens. Dat blijft behouden", vertelt Roeterink. "We behouden het oude en daarin bouwen we het nieuwe. Dat is toch wel bijzonder."

Artistieke plattegrond van de hergebruikte kerkruimte en binnendoos

Binnenin de kerk komt een energieneutrale doos, waar ruimte is voor de Rooms-Katholieke geloofsgemeenschap. De kerk blijft in het bezit van het dorp, Roeterink had de inwoners van Breedebroek dan ook graag meer betrokken bij de plannen en het proces: "We hadden voorgenomen om het veel breder aan de mensen te presenteren, middels een informatieavond." De coronapandemie zette volgens de voorzitter een streep door die ambitie: "We konden niet te veel mensen uitnodigen." Op dit moment wordt er hard gewerkt om het gebouw dit jaar nog af te krijgen. "Bouwkundig moet het eind van dit jaar klaar zijn", vertelt de voorzitter. "De omgeving, de tuin, aanpassen zal het voorjaar worden." Toch hoeven Breedebroekers niet zo lang te wachten tot ze de kerk kunnen betreden: "We hopen met kerst klaar te zijn."

A. De waterstaatskerk is in de jaren 1854-1855 gebouwd naar plannen van architect Arnold te Wiel sr. (1790-1871) of jr. (1824-1898), ofwel in samenwerking tussen vader en zoon. De kerk was opgezet als eenbeukige kerk met een vierkante stenen kerktoren, bekroond met een lantaarn met kleine spits. In 1881 is naar ontwerp van Gerard te Riele een priesterkoor aan de kerk toegevoegd. Als gevolg van het teruggelopen kerkbezoek werd het kerkgebouw door het bisdom Utrecht afgestoten. Het werd in 2015 aan de eredienst onttrokken; de laatste viering vond op 14 juni dat jaar plaats. Van 2021 tot 2023 vond een ingrijpende verbouwing plaats, die inhield dat een aanzienlijk deel van het kerkgebouw werd gesloopt en het resterende gedeelte werd omgevormd tot Cultuurkerk De Toekomst. Deze bevat een kleine gebedsruimte met vergaderzaal, toiletgroep en keuken. Binnen de halfopen kerk is het opengewerkte gedeelte overdekt met een glazen overkapping.

Veranderingen en toekomstperspectief

De intentie van de Stichting Cultuurkerk De Toekomst is erop gericht het gebouw als cultureel erfgoed in stand te houden en te dienen als ontmoetingsplek voor zowel de geloofsgemeenschap als de bredere Breedenbroekse bevolking. Het gebouw blijft eigendom van het dorp en krijgt een energieneutrale kern als ruimte voor gebedsvieringen en parochiële vieringen zoals de kermis. De verbouwing heeft geleid tot gedeeltelijke sloop en hergebruik van delen van de kerk als cultuurkerk, met een compacte gebedsruimte en multifunctionele voorzieningen. De toren en het coulisselandschap van de Achterhoek blijven kenmerkend en gerespecteerd in het plan voor behoud en hergebruik.

Situatiefoto van de huidige ingang en de glasoverkapping

Op flankerende wijze wordt gewerkt aan de integratie van moderne voorzieningen, terwijl de historische elementen gerespecteerd blijven. Het project streeft naar een balans tussen cultureel erfgoed en hedendaagse functies, met focus op laagdrempelige betrokkenheid van bewoners door buurtactiviteiten, vieringen en informatiemomenten. De coronapandemie heeft het proces bemoeilijkt, maar de plannen blijven gericht op eind dit jaar oplevering en definitieve ingebruikname voor de gemeenschap.

Belangrijke feiten en tijdlijn

  • 1857: ontstaan van de parochie HH.Petrus en Paulus als zelfstandige parochie.
  • 2010: fusie tot Verrijzenisparochie onder het Bisdom Utrecht.
  • 2021: overdracht van het kerkgebouw en park aan de Stichting Cultuurkerk De Toekomst voor €1.
  • 2021-2023: ingrijpende verbouwing tot Cultuurkerk De Toekomst met kleine gebedsruimte, vergaderzaal, toilet en keuken.
Opmerking: het gebouw blijft in eigendom van de lokale gemeenschap en zal gericht zijn op publieke toegankelijkheid en culturele activiteiten.

tags: #verbouwing #kerk #breedenbroek