In het glooiende landschap tussen Margraten en De Plank vormt klooster Hoogcruts sinds kort weer een echte blikvanger. Stichting het Limburgs Landschap gaf de oude kloosterruïne haar oude luister terug en zorgde ervoor dat de magie van het klooster bewaard bleef. Wie het gerenoveerde kloostercomplex met zijn ommuurde tuin binnentreedt, belandt als vanzelf in een andere wereld. Een wereld waar je, weg van de waan van de dag, in alle rust kunt nadenken over de urgentie en essentie van zaken. Waar het verleden tastbaar is, het nu maant tot reflectie en de toekomst vraagt om nieuwe zienswijzen.
Kunst, cultuur, natuur en technologie
Stichting HX Hoogcruts kon die vraag niet weerstaan en nam de uitnodiging tot reflectie met beide handen aan. Met activiteiten op het kruispunt van kunst, cultuur, natuur en technologie wil HX Hoogcruts invulling geven aan het klooster van de 21ste eeuw. Een gastvrije ontmoetingsplek, waar door kruisbestuiving nieuwe inzichten en ideeën kunnen rijpen en creatieve oplossingen worden bedacht. Waar uit het bekende en onbekende, het lokale en globale, nieuwe verhalen en activiteiten ontstaan en samen kunnen worden beleefd. En waar de omringende natuur en de seizoenen het ritme bepalen. HX is een blijvend lerend en evoluerend platform, een dynamisch venster op de wereld. Door zijn centrale Euregionale ligging en historie is HX Hoogcruts bij uitstek geschikt voor samenwerking over grenzen heen.
Nieuwe kloosterorde
Het klooster is de ‘thuishaven’ van een aantal vaste gebruikers. Mensen die actief zijn op het gebied van kunst, cultuur, kunst, natuur of technologie en die het klooster gebruiken als inspiratiebron voor hun eigenzinnige activiteiten. Evenementen, activiteiten en rondleidingen
De geschiedenis van klooster Hoogcruts
Het verhaal gaat dat bijna 600 jaar geleden ‘op de hoogten’ ten noorden van de Noorbeek een kudde schapen plotseling in een wijde boog neerknielde voor een struik. De verbaasde herder volgde het voorbeeld van zijn kudde en ontdekte al biddend, op de wortels van de struik, een kruis. De mare van dit mirakel verspreidde zich snel. Op de plek verrees een kapel, die samen met het omringende buurtschap de naam Hoogcruts kreeg. De kapel werd uitgebouwd tot klooster en ontwikkelde zich in de loop der eeuwen tot pelgrims- en bezinningsoord. Na een reeks verwoestende branden werd het klooster steeds opnieuw opgebouwd. Het voormalige klooster Hoogcruts bij Noorbeek is bijna klaar voor de toekomst, dat wil zeggen een plek voor bezinning en reflectie. Miljoenen euro’s zijn er al geïnvesteerd in dit voormalige klooster. Sinds vorige maand is Hoogcruts gedeeltelijk open en iedere maand komen er nieuwe ruimtes bij. Architect Nicole Cloudt maakt de balans op. "Deze plek is uniek, ontzettend bijzonder. Iedereen die hier komt, wil er iets mee. Het laat je niet meer los." Het monumentale gebouw is van de stichting Limburgs Landschap. Het complex stond sinds 1979 leeg en raakte in verval. De stichting heeft het gebouw opgeknapt.
Het begon allemaal in 1428
De eerste vermelding van de kapel dateert uit 1428. Gilles de la Croix wordt in 1480 benoemd tot rector. Hij zorgt ervoor dat de kapel in 1496 wordt verheven tot klooster. In datzelfde jaar wordt het klooster toevertrouwd aan de Reguliere Kanunniken van het Heilig Graf, ook wel Sepulchrijnen genaamd. Aan het begin van de Tachtigjarige Oorlog, in 1568, plunderen troepen van Willem van Oranje het klooster. In 1579 leggen de Spaanse troepen van Parma het klooster in de as, omdat de Staten van Limburg en Overmaas -die in het klooster vergaderden- niet spaansgezind waren. In 1579 werd het complex door Spaanse troepen verwoest, waarna het in 1603 werd herbouwd en in 1606 aangevuld met een Latijnse school met internaat.
Inhoudelijke toekomstbestendigheid en nieuwsgierige perspectieven
1. De U‑vormige overblijfselen met deels omgevormde kapelmuren creëren grafische lijnen en vormen - perfect voor drone‑video’s. 2. Op 188 m hoogte kun je met je drone uitvliegen over glooiende weilanden, bosranden en Hell’s Gate-achtige landschapsvormen. 3. Het klooster ligt in de provincie Limburg, gemeente Eijsden-Margraten, vlakbij Noorbeek, dicht bij de grens met België. Misschien zul je eerst vanaf de openbare weg vliegen, maar dat levert al intrigerende shots op van de ruïne en nummers die refereren aan restauratie. Bron: www.l1.nl
Investeringen en toekomstplannen
De provincie en de gemeente Eijsden-Margraten steken allebei ruim 250.000 euro in het opknappen van klooster Hoogcruts, in Noorbeek. De rijksoverheid draagt ruim een miljoen bij. Het oude Sepulchrinenklooster werd beschadigd bij een brand in de jaren zeventig, en raakte sindsdien steeds verder in verval. Met het geld moeten de gebouwen in eerste instantie veilig gemaakt worden, en uiteindelijk gerestaureerd. De Stichting Limburgs Landschap maakte het plan voor de restauratie van het klooster dat uit de 15e eeuw stamt. Een nieuwe bestemming moet nog gevonden worden.
- De restauratieadoptie van het klooster en de tuin
- Het opzetten van tentoonstellingen en educatieve programma’s
- Cross‑border samenwerking binnen de Euregio

De herbestemming richt zich op een ruimte waar kunst, cultuur, natuur en technologie elkaar ontmoeten. Nieuwe functies worden bepaald door kruisbestuiving tussen lokale initiatieven en internationale partners, waardoor een relevant platform ontstaat voor 21ste‑eeuwse reflectie.
Nieuwe toekomstvisie vraagt om gedeelde betrokkenheid en voortdurende evaluatie. Het klooster Hoogcruts wordt een ontmoetingsplek waar zowel bewoners als bezoekers in een inspirerende setting kunnen nadenken over de urgentie en essentie van maatschappelijke kwesties. Een dynamisch venster op de wereld dat kansen biedt voor creatie, onderzoek en samenwerking over grenzen heen.
tags: #verbouwing #klooster #hoogcruts