Verbouw Verzamelgebouw Zuid: Concepten en Regelgeving in de Ontwikkeling van Hart van Zuid

WIJ ZIJN OP ZUID. In het jaar 1961 wordt gestart met de bouw van het metrostation Zuidplein. De bouw duurde 7 jaar. In 1968 wordt het metrostation geopend door prinses Beatrix en haar toenmalige echtgenoot prins Claus. De eerste plannen voor Rotterdam Ahoy (toen nog sportpaleis Ahoy) ontstonden al in de jaren ’50. In 1961 werd hieraan pas uitvoering gegeven. Toen is het initiatief geboren om een groot sportpaleis in Rotterdam op te richten. In 1968 begon men met de bouw van het huidige Ahoy en in 1970 waren drie tentoonstellingshallen en het Sportpaleis gereed. In september van dat jaar werd Rotterdam Ahoy in gebruik genomen met de Rotterdamse familiebeurs Femina. Uiteindelijk werd Ahoy op 15 januari 1971 officieel geopend door Z.K.H. Het winkelcentrum Zuidplein werd in 1972 geopend door Mies Bouwman. Mies was toen een bekende en beminde televisiepresentatrice. Het winkelcentrum was voor die tijd heel modern, nu oogt het inmiddels al vaker gerenoveerde pand een tikje gedateerd.

In 1962 startte de bouw van het Winkelcentrum. Het is een van de belangrijkste werken van de Rotterdamse architect Hermanus Dirk Bakker (28 augustus 1915 - 12 oktober 1988) en was voor die tijd een zeer modern concept. In 1980 wordt Rotterdam Ahoy uitgebreid met twee hallen. Rotterdam Ahoy breidt uit met een zesde evenementenhal en een ontvangsthal. In de periode van 2013 tot en met 2015 werken bouwcombinatie Ballast Nedam en Heijmans aan de uitwerking van de plannen voor Hart van Zuid Rotterdam. In 2015 worden de plannen voor Hart van Zuid concreter. Er wordt een structuurvisie vastgesteld en een milieueffectstudie uitgevoerd. De gemeenteraad stemt in met het bestemmingsplan Hart van Zuid. In 2016 start de bouw van Zwemcentrum Rotterdam. De bouw duurt tot eind 2017 en in januari 2018 wordt het nieuwe zwembad officieel geopend. Het zwembad, het enige 50-meterbad van Rotterdam, is gerealiseerd binnen de contouren van voormalig deelgemeentekantoor Charlois. Met het ontwerp van Kraaijvanger Architects zijn de originele gevels behouden. Het Rotterdam Ahoy Convention Centre (RACC) is een uitbreiding van het bestaande Ahoy. De uitbreiding bestaat uit een nieuw entreegebouw, 35 break out rooms en een nieuwe unieke zaal, RTM stage. Het Kunstenpand wordt het nieuwe onderkomen van Theater Zuidplein met twee theaterzalen, een café-restaurant en een vestiging van Bibliotheek Rotterdam. Het Kunstenpand ligt aan het Annie M.G. Schmidtplein en is ontworpen door De Zwarte Hond. In het voorjaar van 2020 wordt het Kunstenpand opgeleverd. De opening van het nieuwe Theater Zuidplein en van de bibliotheek is in september 2020. Eind 2020 worden ook het Rotterdam Ahoy Convention Centre en RTM Stage opgeleverd. In de tweede helft van 2020 starten we met de eerste fase van de woningen In ’t Zuiderpark. In 2021 wordt de eerste fase opgeleverd en start de bouw van fase 2 en 3. Begin 2021 start de uitbreiding van het winkelcentrum en de renovatie van het bestaande Winkelcentrum Zuidplein. Verder starten we in 2021 met de aanpassingen aan de Gooilandsingel. De Gooilandsingel wordt een groene, autoluwe boulevard speciaal voor fietsers en voetgangers. In het nieuwe ontwerp van de Gooilandsingel is veel ruimte voor groen, zitplaatsen en terrassen. De nieuwe busterminal wordt in het najaar van 2021 opgeleverd. De busterminal telt straks 26 instaphaltes en 34 bufferplaatsen. De instaphaltes liggen buiten aan een centrale wachtruimte en sluiten logisch aan op looproutes in de buurt.

Infographic: Tijdlijn Hart van Zuid en Verzamelgebouw Rotterdam-Zuid

2022 was een belangrijk jaar voor Hart van Zuid. Met de uitbreiding van het winkelcentrum krijgt Zuidplein er meer winkels, horeca en parkeerplaatsen bij. De uitbreiding komt deels op de plek van het oude theater Zuidplein, met een ingang aan de nieuwe busterminal. Met supermarkten en verszaken kun je straks nog beter terecht voor dagelijkse boodschappen. In drie jaar tijds is in de buurt van het Zuidplein een imposant bedrijfspand verrezen dat domineert op het knooppunt van in- en uitvalswegen waarin binnen afzienbare tijd meer orde zal worden geschapen. Ten noord-oosten van het nog aan te leggen grote verkeersplein, in de nog door te trekken afbuiging van de Strevelsweg, heeft de Bouw- en Exploitatiebedrijf v.h. C. Gestel daar naar een ontwerp van de Rotterdamse architect H. A. Maaskant het verzamelgebouw Rotterdam-Zuid neergezet. Maquette met locatie van het toekomstige verzamelgebouw. Het Groothandelsgebouw krijgt ook Rotterdam-Zuid een verzamelgebouw. Een ontwerp van architect Hugh Maaskant. Dordtsestraatweg, met garages, bedrijfsgebouwen en scholen. Havengebieden en ook voor het openbaar vervoer. Kamer van Koophandel. en Exploitatiebedrijf v.h. C. Gestel, een grote particuliere bouwer. Een gezamenlijke kantine en centraal door het gebouw een expeditiestraat. Steeds waren er de voordelen van het gezamenlijk delen van faciliteiten. Betonelementen; de gevels bestaan grotendeels uit glas. Bij de opzet van dit verzamelgebouw is met alle eisen van het moderne bedrijfsleven rekening gehouden. Vleugels. Hiertussen loopt de expeditiestraat. Galerijen uitgebouwd tot complete bordessen. Dienstliften. Voorzien van smalle balkons. Grote centrale entreehal. Dat nog steeds gerund wordt door de eerste eigenaar, familie Veelenturf. Verdieping. Zijn kleedkamers en er is een groot toneel opgesteld. Bereikbaar via de hoofdingang. Zowel als kantoor, showroom of als werkplaats kunnen worden ingericht. Hoogste verdieping van het langgerekte bouwblok liggen 15 woningen. 'Een risico? Ja, dat was het. Maar we geloofden in dit gebouw en we hebben er met plezier aan gewerkte Bij alle spanningen die het gaf, hebben we er onze vreugde aan beleefd. Het klink als een getuigenis, deze uitspraak van de heer. C. van Gelderen, directeur van de N.V. Bouw- en Exploitatiemaatschappij v/h C. Gestel en zo is het kennelijk ook bedoeld. Het getuigt van de zekerheid met het Verzamelgebouw Rotterdam-Zuid een goed stuk werk te hebben geleverd. cargo-consultants.

Foto: Verzamelgebouw Rotterdam-Zuid (Maaskant ontwerp) vanuit de Kop van Zuid

In de zomer van 1995 trekken de eerste nieuwe bewoners in het appartementencomplex Statendam. De omgeving is dan nog één grote bouwput. Vanuit de hal van hun gebouw stappen ze zo in de zompige modder. De vooruitzichten zijn gunstig. Het nieuwe Luxortheater komt naar de Kop van Zuid, de pyloon voor de nieuwe stadsbrug is inmiddels geïnstalleerd in de Nieuwe Maas en Hotel New York pioniert op de Wilhelminapier. Bij de entrepothaven wordt het Entrepotgebouw ‘De Vijf Werelddelen’, een pakhuis uit 1876, verbouwd tot luxe appartementen. Ervoor komt een jachthaven met terrassen langs de kade en op de begane grond van het pakhuis een overdekte exotische markt. In het Informatiecentrum Kop van Zuid (huidige Villa Zebra) aan de Stieltjesstraat is het eindresultaat van de plannen in de vorm van een film en een grote maquette te bewonderen. Vanaf 1995 wordt er op alle fronten tegelijk gewerkt op Zuid. Riek Bakker looft in interviews de mentaliteit in de stad: “Rotterdammers houden van bouwen. Ze staan allemaal bij de bouwputten door schuttingen te loeren en ze zijn er trots op. Op de Wilhelminapier worden de oorspronkelijke structuur en de beeldbepalende gebouwen zoveel mogelijk gehandhaafd. De eerste bewoners van de pier zijn studenten en starters die in 2001 in het gerenoveerde pakhuis voor tabak het Leidsche Veem zijn getrokken. In deze periode presenteert architect Rem Koolhaas ook zijn plannen voor het complex ‘De Rotterdam’.

Visualisatie: De Rotterdam-gebouw (OMA) op de Wilhelminapier

Voor de ontwikkeling van de voormalige pier van de Holland Amerika Lijn vormt de gemeente in 1992 een consortium met internationale projectontwikkelaars. Het bureau van de Britse architect Sir Norman Foster ontwerpt het basisplan. Op de pier komen kantoorruimten, woontorens en andere voorzieningen. Pas na de millenniumwisseling komt de Wilhelminapier goed op stoom. Steeds meer culturele instellingen komen over de brug. Het begint met de keuze voor een nieuwe vestiging van het Rotterdamse Luxor Theater aan de voet van de Erasmusbrug. Het Nieuwe Luxor opent in 2001. In 2007 verhuist het Nederlands Fotomuseum naar de voormalige werkplaats Las Palmas en drie jaar later volgt het filmtheater LantarenVenster. Van de woontorens op de pier trekken Montevideo (2005, 139 meter) en New Orleans (2010, 158 meter) de meeste aandacht vanwege hun afmetingen. De Rotterdam (2013, 149 meter) ontworpen door het Office for Metropolitan Architecture (OMA) van Rem Koolhaas bestaat uit drie onderling verbonden torens en biedt ruimte aan kantoren, appartementen, sport en horeca en wordt omschreven als verticale stad. PioniersHotel New York vervult een voortrekkersrol op de Wilhelminapier.

Plan en foto: Wilhelminapier en 'De Rotterdam' (OMA)

Na het definitieve vertrek van de Holland Amerika Lijn uit de stad in 1984 staan het directiekantoor aan de oostpunt van de Wilhelminapier en de aankomst- en vertrekhal een aantal jaren leeg. Een groep kunstenaars kraakt in 1988 het zwaar verwaarloosde kantoorgebouw. Zij organiseren er feesten en exposities. Ook de cruiseterminal wordt in gebruik genomen door kunstenaars. Hotel New York. De opening van Hotel New York in 1993 in het voormalige directiekantoor van de HAL heeft in belangrijke mate bijgedragen aan de sfeer en het succes van de Wilhelminapier. Lang voordat de bouwactiviteiten op de landtong enige vorm kregen, was Hotel New York al een hippe plek. Het hotel-restaurant is het initiatief van twee succesvolle Rotterdamse horecaondernemers en een beeldend kunstenares. Ondanks het desolate karakter van de pier hebben zij oog voor de magie van de locatie. Het HAL-kantoor, dat op de nominatie staat om gesloopt te worden, weten zij dankzij een lening en een subsidie van de gemeente te succesvol te verbouwen. Dit gebeurt met veel oog voor (historische) details. De Kracht van Rotterdam. Feijenoord, 20.00-22.00. Man wacht bij metrostation Rijnhaven. Op de achtergrond hoogbouw op de Kop van Zuid. De foto is gemaakt in opdracht van De Kracht van Rotterdam (DKVR).

Hotel New York en Wilhelminapier: historisch en hedendaags gebruik

Hart van Zuid is het nieuwe centrum, het hart van Rotterdam Zuid. Door nieuwbouw en renovatie is het stadsdeel getransformeerd tot een vitaal stadsdeel waar mensen graag naartoe komen en verblijven. Vanaf 2016 ondergaat het gebied rond Winkelcentrum Zuidplein en Ahoy een totale metamorfose. De eerste grote mijlpaal van de gebiedsontwikkeling Hart van Zuid was de oplevering van Zwemcentrum Rotterdam, gevolgd door de opening van het nieuwe Theater Zuidplein met vestiging van de Bibliotheek Rotterdam en uitbreiding van het Rotterdam Ahoy Convention Centre (RACC). In 2022 zijn daar het nieuwe busstation en het Winkelcentrum Zuidplein bijgekomen. In 2023 is de buitenruimte volledig nieuw ingericht en opende het Ibis Hotel tegenover Ahoy haar deuren. Momenteel wordt er gewerkt aan de ontwikkeling van een nieuwe stationshal, woningen en een bioscoop. Kraaijvanger mag als supervisor en architect dit bijzondere stuk stad (ver)bouwen. Samen met Ballast Nedam en Heijmans zijn we verantwoordelijk voor deze complexe gebiedsontwikkeling.

Masterplan Hart van Zuid: verbindend en toekomstgericht

Het Masterplan gaat uit van verbinden, vertragen en ontmoeten. De verschillende stadsdelen worden met elkaar verbonden door radicale ingrepen. Er komt een einde aan een tijdperk waarin verkeer, beton en onderdoorgangen het gebied domineren. We hanteren het principe van stedenbouw met gebouwen die met de voeten op de grond staan. De nieuwe en vernieuwde gebouwen staan altijd ten dienste van de publieke ruimte en vormen levendige wanden voor straten en pleinen. In de plinten worden winkels en horeca gerealiseerd. De Gooilandsingel verbindt in Noord-Zuidrichting het Zuiderpark met de Tarwewijk. Deze as is een boulevard voor voetgangers en fietsers. Aan het nieuwe centraal gelegen Annie M.G. Schmidtplein liggen een bibliotheek, een kunstenpand met theater, een zwembad, een stadswinkel en diverse horeca. De Gooilandsingel maakt via het nieuwe Ahoyplein de verbinding met het Zuiderpark. We blijven betrokken bij de transformatie tot na 2040. Voor het ontwerp heeft Ballast Nedam samen met bouw- en ontwikkelingspartner Heijmans aanvullende expertise ingeschakeld. Zo is Kraaijvanger verantwoordelijk voor de supervisie, verdere uitwerking van het Masterplan en voor de architectonische uitwerking van Ahoy, Plein op Zuid, het Zwemcentrum Rotterdam en het OV-knooppunt. Karres en Brands landschapsarchitecten ontwerpen de openbare ruimte en De Zwarte Hond is de architect van het kunstenpand. Kraaijvanger en het consortium zullen nog ook het onderhoud en de exploitatie van een aantal panden op zich nemen. Hiermee blijven wij betrokken bij de transformatie tot ná 2040.

Illustratie: Masterplan Hart van Zuid en openbare ruimte

Duurzame groei en verbetering tot trendy en upcoming stadsdeel. De verandering in het gebied is nu al voelbaar. Als tastend voorbeeld hiervoor dient de plint van het Zwemcentrum, waar inmiddels gezellige horeca en bijzondere winkeltjes gevestigd zijn. Aan hetzelfde Annie MG Schmidtplein is inmiddels ook het theater opgeleverd. Met het vernieuwde Ahoy en het terrein eromheen krijgt Rotterdam Zuid een geweldige boost met een internationaal centrum op het gebied van Business en Entertainment. Bewoners, bezoekers en ondernemers hebben een actieve rol in het invullen van de plannen, die de komende jaren worden uitgewerkt. Een geleidelijke transformatie van Hart van Zuid is leidend waardoor de visie toekomstbestendig en voldoende flexibel is om in te spelen op veranderende omstandigheden en marktontwikkelingen in de komende decennia. Het meegroeiende Masterplan bevat een ‘kansenkaart’ met mogelijkheden om samen met stakeholders nieuwe locaties te ontwikkelen. Dit is een bewuste strategie om duurzame groei en verbetering van Rotterdam Zuid te faciliteren. Zo zullen binnen het plangebied meer woningbouwprojecten gerealiseerd gaan worden om jonge potentials aan het gebied te binden. Door te verdichten rond de Gooilandsingel en plintfuncties te introduceren die bijdragen aan verrijking van het stedelijk leven in het gebied rond Zuidplein, ontwikkelt Hart van Zuid zich tot een trendy en upcoming stadsdeel.

Ruggedised: Hart van Zuid als duurzaam, leefbaar centrum

Hart van Zuid is onderdeel van het project RUGGEDISED. Het doel van dit project is: de stad klaarmaken voor een duurzame toekomst. Elke stad ontwikkelt en test nieuwe technieken op een vooraf aangewezen plek in hun eigen stad. Hart van Zuid is de gebiedsontwikkeling rondom Ahoy en Zuidplein. Het gebied maakt een ware transformatie door en is één van de grootstedelijke projecten van de gemeente Rotterdam. Op het plan en de besluitvorming erover is de Crisis- en herstelwet van toepassing. Voor het bestemmingsplan en de structuurvisie heeft Tauw een Notitie Reikwijdte en Detailniveau en een milieueffectrapport (MER) opgesteld, bedoeld om de keuzes in de besluitvorming van een goede milieuafweging te voorzien. Het MER is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met de projectontwikkelaar (Ballast Nedam), gemeente Rotterdam en de verschillende uitvoerende diensten. Uit het MER blijkt dat per saldo de ruimtelijke kwaliteit in het gebied sterk verbetert en de plannen op verschillende manieren bijdragen aan de gestelde doelstellingen op het vlak van duurzaamheid. In het MER is ook beschreven welke maatregelen getroffen (kunnen) worden om de negatieve effecten te verminderen.

1. stelsel van de Omgevingswet, die op 1 januari 2024 in werking is getreden. Het Omgevingsprogramma en de Omgevingsverordening. Leefomgeving in Zuid-Holland. De toekomst, zoals de provincie die voor zich ziet, beschreven. Ambities, beleidsdoelen en beleidskeuzes geformuleerd. Bepalen hoe de ambities bereikt dienen te worden. Alle activiteiten die ze uitvoert om haar visie waar te maken. Goede omgevingskwaliteit. Naartoe wil. Het overgrote deel van de Omgevingsvisie landt in hoofdstuk 4. De ambities, beleidsdoelen en beleidskeuzes beschreven. Met een korte schets van de Ruimtelijke koers voor Zuid-Holland. Beleidskeuzes die in dit hoofdstuk zijn opgesteld. En alleen wanneer daartoe concrete aanleiding is. 0. Het voornemen voor een beleidsaanpassing begint met een signaal. Kans, probleem of opgave waaraan de provincie mogelijk een bijdrage kan leveren. 1. In deze stap worden signalen verkent en onderzocht. 2. Een startnotitie wordt opgesteld als beleidsaanpassingen gewenst zijn. 3. In een beleidsaanpassing wordt beschreven welk beleid wijzigt. 4. Kunnen worden. 5. Beleid wordt gemonitord en op gezette tijden geëvalueerd.

tags: #verzamelgebouw #zuid #verbouwen