Virale hemorragische koorts: isolatie, maatregelen en richtlijnen in de medisch-specialistische zorg

Binnen de medisch-specialistische zorg is infectiepreventie een essentieel onderdeel van veilige en verantwoorde zorg. Tot dit zorgdomein behoren ziekenhuizen, universitair medische centra, zelfstandige behandelklinieken en revalidatieklinieken. Patiënten die hier worden behandeld hebben vaak complexe zorgbehoeften en ondergaan diagnostische of therapeutische interventies die het risico op infecties kunnen vergroten. Uitbraken van ziekteverwekkers kunnen binnen de medisch-specialistische zorg grote gevolgen hebben. Zij kunnen leiden tot ernstige gezondheidsschade bij patiënten, verstoring van zorgprocessen en een verhoogde belasting voor zorgprofessionals. Onderstaande infectiepreventierichtlijnen zijn specifiek ontwikkeld voor de medisch-specialistische zorg.

Het SRI (Samenwerkingsverband Richtlijnen Infectiepreventie) ontwikkelt hoogwaardige richtlijnen voor infectiepreventie binnen twee zorgdomeinen: de langdurige zorg en de medisch-specialistische zorg. Vermijd fysiek contact bij een vermoeden van een infectie door ebola- of marburgvirus. Houd tenminste 1,5 meter afstand. Gebruik dan een volledige set persoonlijke beschermingsmiddelen: beschermende kleding met lange mouwen met daarover heen een halterschort en, indien voorradig, een muts en overschoenen. Zorg dat het lichaam/de huid van de zorgverlener volledig bedekt is.

Virale hemorragische koorts is een meldingsplichtige ziekte groep A en moet reeds bij het vermoeden van de ziekte gemeld worden aan de GGD. Overleg tevens over reiniging en desinfectie van de ruimte en het gebruikte instrumentarium en afvoer van afval. In Nederland zijn de volgende 5 centra aangewezen voor de opvang en fysieke triage van VHK-patiënten: Erasmus MC, LUMC, UMCU, UMCG en Radboudumc.

Als bij een patiënt met vermoeden van virale hemorragische koorts vervoer per ambulance naar een ziekenhuis nodig is, stem dan af wie de ambulance bestelt (internist-infectioloog of huisarts). Meld expliciet aan de meldkamer dat er sprake is van een vermoeden van virale hemorragische koorts door ebola- of marburgvirus. Besmetting met het ebola- of marburgvirus veroorzaakt meestal acuut ontstane koorts, hoofdpijn, spierpijn en malaise. Het ebola- en het marburgvirus zijn filovirussen en veroorzaken bij de mens virale hemorragische koorts. Patiënten zijn besmettelijk vanaf het moment dat zij ziek zijn. Zie daarnaast de aanvullende informatie over virale hemorragische koorts hieronder.

Infographic: Schematisch overzicht van isolatie-afspraken bij verdenking virale hemorragische koorts

Specifieke isolatiemaatregelen bij verdenking van virale hemorragische koorts

Vermijd fysiek contact bij een vermoeden van infectie door ebola- of marburgvirus en houd minimaal 1,5 meter afstand. Gebruik een volledige set persoonlijke beschermingsmiddelen: beschermende kleding met lange mouwen met daarover een halterschort, en indien voorradig, een muts en overschoenen. Zorg dat het lichaam/de huid van de zorgverlener volledig bedekt is en volg lokale protocollen voor omdraaien en verwijderen van PBM’s bij terugtrekking uit besmettingszones.

Werkplekroutine PBM-gebruik bij verdenking VHK

Ruimten en instrumentarium

Overleg over reiniging en desinfectie van de ruimte en het gebruikte instrumentarium en afvoer van afval. Gebruik geschikte desinfectiemiddelen en volg de aanbevelingen voor benodigde contacttijd. Zorg voor aparte afvalverwerking volgens infectiepreventie-richtlijnen en plan exclusieve routes voor menselijk verkeer in besmette zones.

Selectie van opvanglocaties

In Nederland zijn de volgende 5 centra aangewezen voor de opvang en fysieke triage van VHK-patiënten: Erasmus MC, LUMC, UMCU, UMCG en Radboudumc. Deze centra zijn voorbereid op gespecialiseerde diagnostiek, isolatie en vervolgzorg bij verdenking of bevestiging van virale hemorragische koorts.

Kaart met geclassificeerde opvangcentra voor VHK in Nederland

Vervoer en meldplicht

Als bij een patiënt met vermoeden van virale hemorragische koorts vervoer per ambulance naar een ziekenhuis nodig is, stem dan af wie de ambulance bestelt (internist-infectioloog of huisarts). Meld expliciet aan de meldkamer dat er sprake is van een vermoeden van virale hemorragische koorts door ebola- of marburgvirus. Een tijdige meldingsplicht zorgt voor snelle inzet van passende infectiepreventie en beschermende maatregelen.

Standaard- en isolatiemaatregelen Druppel- versus luchtwegmaatregelen Verpleegkunde NCLEX, RN & LPN

Klinische kenmerken en ziekteverloop

Besmetting met het ebola- of marburgvirus veroorzaakt meestal acuut ontstane koorts, hoofdpijn, spierpijn en malaise. Het ebola- en het marburgvirus zijn filovirussen en veroorzaken bij de mens virale hemorragische koorts. Patiënten zijn besmettelijk vanaf het moment dat zij ziek zijn. Zie daarnaast de aanvullende informatie over virale hemorragische koorts hieronder.

AspectBeschrijving
PathogenenEbola- en Marburgvirussen (filovirussen)
SymptomenAcuut koorts, hoofdpijn, spierpijn, malaise; mogelijk bloedingen
ZiekteverloopSnelle progressie; besmettelijkheid vanaf ziektebegind
IsolatiemaatregelMinimum 1,5 m afstand, volledige PBM-set
DiagnostiekSnelle melding aan GGD en gespecialiseerde diagnostiek in aangewezen centra

De meldingsplicht en de specifieke isolatie-procedures zijn bedoeld om uitbraken te voorkomen en patiëntveiligheid te waarborgen in de medisch-specialistische zorg.

tags: #virale #hemorragische #koorts #isolatie