eDNA-onderzoek verplicht bij spouwmuurisolatie? U wilt uw woning of vastgoed isoleren? SeDNA-onderzoek bij spouwmuurisolatie is sinds 7 maart 2025 als erkende maatregel opgenomen in de Omgevingsregeling. Met eDNA (omgevingsDNA) nemen we monsters bij mogelijke invliegopeningen om vleermuissporen vast te stellen zonder verstoring. Is de test negatief, dan kan spouwmuurisolatie het hele jaar door plaatsvinden. Bij een positieve test volgen we de landelijke aanpak natuurvriendelijk isoleren en houden we rekening met de natuurkalender.
De regeling geldt alleen voor spouwmuren, uitsluitend voor vleermuizen en alleen voor grondgebonden woningen. Een eDNA-onderzoek is dus een betrouwbare en door de overheid erkende methode om dit snel en nauwkeurig vast te stellen. Takkenkamp is hiervoor gecertificeerd en voert dit flora en fauna onderzoek zelf uit volgens de richtlijnen uit de omgevingswet en in samenwerking met erkende ecologische adviseurs. Het eDNA-onderzoek biedt een betrouwbare manier om vleermuizen op te sporen zonder hen te verstoren, wat van groot belang is voor het beschermen van de biodiversiteit en het naleven van wetgeving.
Soms lopen isolatieprojecten vertraging op omdat niet tijdig duidelijk is of beschermde diersoorten, zoals vleermuizen, aanwezig zijn. Dit leidt tot uitstel of tot een langere doorlooptijd omdat er rekening wordt gehouden met de natuurkalender. Met een eDNA-onderzoek wordt binnen enkele weken vastgesteld of aanvullende ecologische stappen nodig zijn. Takkenkamp voert ook voor zakelijke projecten het eDNA-onderzoek in eigen beheer, of in samenwerking met een externe partij, uit. Wij begeleiden het hele proces, inclusief rapportage en - indien nodig - natuurvriendelijk isoleren. Zo voorkomt u onnodige stilstand en voldoet u aantoonbaar aan de wet- en regelgeving.
Wilt u vertraging en juridische risico's voorkomen bij het isoleren van spouwmuren? Kies dan voor een eDNA-onderzoek uitgevoerd door Takkenkamp. Onze adviseurs zijn getraind en gecertificeerd in eDNA onderzoek en werken volgens de meest actuele wet- en regelgeving. Wordt er daadwerkelijk eDNA van beschermde soorten gevonden? Dan stopt onze dienstverlening niet. Voor zakelijke projecten is verder ecologisch onderzoek noodzakelijk. Voor particuliere woningen werken wij verder volgens de natuurvriendelijk isoleren methode. We passen onze werkwijze aan, zorgen voor diervriendelijke oplossingen zoals het plaatsen van exclusion flaps en vleermuiskasten en voeren de isolatie pas uit als dit verantwoord en toegestaan is.
Wanneer is vleermuisonderzoek verplicht?
Ja. Als de kans bestaat dat beschermde diersoorten zoals vleermuizen of huismussen zich in de spouwmuur bevinden, is onderzoek verplicht. Dit geldt voor álle woningen, dus niet alleen voor oudere bouw. Gebied met SMP (soortenmanagementplan): Is uw woning of projectlocatie onderdeel van een gemeentelijk SMP? Dan is eDNA-onderzoek niet toegestaan. Verkeerde timing volgens natuurkalender: In bepaalde periodes, zoals de kraamperiode van vleermuizen of tijdens winterrust, kunnen noodzakelijke vervolgstappen na een positief eDNA-resultaat tijdelijk niet uitgevoerd worden.
Vleermuizen zijn moeilijk waarneembaar. Ze verschuilen zich in kieren en holtes en zijn vooral 's nachts actief. Sporen zoals uitwerpselen of krassporen kunnen wijzen op aanwezigheid, maar zekerheid krijgt u alleen via een professioneel onderzoek. De Omgevingswet verbiedt het verstoren of vernietigen van vleermuisverblijfplaatsen. Daarom is een vleermuizenonderzoek verplicht, wanneer in een quickscan flora en fauna verblijfplaatsen niet kunnen worden uitgesloten.
Tak ken Kamp biedt zowel voor particuliere woningen als zakelijke projecten een geïntegreerde aanpak: quickscan, eventueel aanvullend vleermuisonderzoek, ecologisch werkprotocol en begeleiding bij de uitvoering volgens natuurvriendelijk isoleren en de natuurkalender.
Hoe verloopt het eDNA-onderzoek bij spouwmuurisolatie?
Het eDNA-onderzoek biedt een betrouwbare manier om vleermuizen op te sporen zonder verstoring. De monsterafname duurt gemiddeld 2 tot 4 weken totdat het eindrapport gereed is. Dit rapport kan worden gebruikt voor vergunningaanvragen of als onderbouwing in de projectplanning. De kosten hangen af van het type woning en de complexiteit van het onderzoek. In de meeste gevallen is een eDNA-onderzoek goedkoper én sneller dan een volledig veldonderzoek met meerdere bezoeken.
Meestal vindt de monsterafname plaats bij mogelijke invliegopeningen. De analyse gebeurt in een erkend laboratorium, waarna wij u begeleiden bij de interpretatie van het rapport. Voor particuliere woningen betekent dit dat we natuurvriendelijk gaan isoleren, volgens de natuurkalender. Bij zakelijke projecten kan aanvullend ecologisch advies nodig zijn, bijvoorbeeld een mitigatieplan of werken buiten het broedseizoen.
WORKSHOP HIV VL TESTING AND SPECIMEN TRANSPORTATION (Hybrid) PROVINSI JAWA TENGAH
Wat gebeurt er als vleermuizen gevonden worden?
Wordt er daadwerkelijk vleermuizen gevonden? Dan stoppen wij de woningisolatie niet direct. Voor zakelijke projecten is verder ecologisch onderzoek noodzakelijk. Voor particuliere woningen passen wij onze methode aan en bieden diervriendelijke oplossingen zoals vleermuiskasten en openingen in muren of daken voordat met isoleren wordt begonnen. Een positieve test kan leiden tot maatregelen die de leefomgeving van vleermuizen beschermen en de werkzaamheden uitstellen tot een geschikt moment in de natuurkalender.
Een snelle aanpak kan zijn: quickscan natuurwaarden, vervolgens eventueel nader onderzoek naar aanwezigheid van vleermuizen, en daarna een activiteitenplan en omgevingsvergunning via het Omgevingsloket. Bij goedkeuring wordt een ecologisch werkprotocol opgesteld en is ecologische begeleiding nodig tijdens de werkzaamheden. Subsidies zijn mogelijk via de SVVE-regeling, maar voor het eDNA-onderzoek zijn momenteel geen specifieke landelijke subsidies geregistreerd.
Richtlijnen en regelgeving in de praktijk
Vleermuizen zijn beschermd omdat zij een belangrijke rol spelen in het ecosysteem: ze vangen insecten en dragen bij aan de biodiversiteit. De Omgevingswet verbiedt het verstoren of vernietigen van vleermuizen en hun verblijfplaatsen. Gemeenten kunnen via SMP’s en regionaal beleid ecologisch onderzoek op gebiedsniveau organiseren zodat verduurzamingsprojecten sneller kunnen verlopen zonder de natuur te schaden. De recente ontwikkelingen benadrukken het belang van een tijdige quickscan en een zorgvuldige planning om vertragingen te voorkomen.
Om veldwerk efficiënt te laten verlopen combineert Enclio ecologische expertise met AI-technologie voor de analyse van batdetector-opnames en drone-registraties. Onze ecologen werken volgens de laatste richtlijnen en leveren duidelijke rapportages die voldoen aan de gestelde eisen.
Typische soorten vleermuizen en hun verblijfplaatsen
De meest voorkomende soorten die in of aan woningen tegenkomen zijn:
- Gewone dwergvleermuis
- Ruige dwergvleermuis
- Gewone grootoorvleermuis
- Laatvlieger
- Meervleermuis en Grijze grootoorvleermuis (minder vaak bij woningen)
Alle vleermuizen zijn strikt beschermd onder de Omgevingswet en de Europese Habitatrichtlijn. Het onderzoek is afgerond, en dan hangt het af van de uitkomst of werkzaamheden mogen starten of er mitigerende of vergunning-gerelateerde stappen nodig zijn.
Overzicht van stappen bij een vleermuisonderzoek
- Quickscan natuurwaarden: inschatten of beschermde soorten aanwezig zijn; doorlooptijd circa 8 weken.
- Nader onderzoek als uit de quickscan blijkt dat beschermde soorten mogelijk aanwezig zijn; periode afhankelijk van soort (huismus, gierzwaluw, vleermuizen).
- Bij aanwezigheid: opstellen activiteitenplan en aanvragen omgevingsvergunning; doorlooptijd ongeveer een half jaar.
- Ecologisch werkprotocol opstellen: maatregelen voor rust- en voortplantingsgebieden; doorlooptijd ongeveer 8 weken.
Subsidies en kosten
De kosten van een vleermuisonderzoek kunnen variëren afhankelijk van locatie, omvang en tijd van het jaar. Een quickscan kost meestal een paar honderd euro; vervolgonderzoek kan oplopen tot duizenden euro’s. Daarnaast kunnen er kosten zijn voor mitigatie zoals vleermuiskasten of extra engineering aan de spouwmuur.
Subsidie is mogelijk via landelijke regelingen zoals SVVE, afhankelijk van het projecttype, maar specifieke landelijke subsidies voor eDNA-onderzoek bestaan op dit moment niet. Voor grotere projecten kan een SMP als alternatief dienen om gebiedsgericht ecologisch onderzoek uit te voeren en vergunningen te versnellen.
Samenvatting van praktijkervaringen
Brabant Eco specialiseert in ecologisch onderzoek en helpt bij zorgvuldig en efficiënt vleermuisonderzoek. De combinatie van actuele wet- en regelgeving, ecologische kennis en technologische ondersteuning zorgt voor betrouwbare resultaten en naleving van de Omgevingswet. Het doel blijft: minimaliseren van verstoring en maximaliseren van duurzaamheid bij woningbouw, renovatie of isolatie.
Belangrijke waarschuwingen en feiten
Vleermuizen bouwen geen nesten; verblijfplaatsen bevinden zich vaak onder dakpannen, in spouwmuren of achter gevelbekleding. Slopen of isoleren van deze plekken kan verliezen veroorzaken en kolonies beschadigen. Het is cruciaal om voor aanvang van werkzaamheden te onderzoeken of vleermuizen aanwezig zijn en passende maatregelen te treffen.
tags: #vleermuisonderzoek #bij #verbouwing