Hyves (spreek uit als Haivz) was een Nederlandse sociale mediasite tussen 2004 en 2013 en bestaat tegenwoordig nog als spelletjessite onder de naam Hyves Games. Hyves was het eerste populaire sociale medianetwerk in Nederland en, hoewel wereldwijd beschikbaar, trok het vooral Nederlandse gebruikers aan. Het woord "Hyves" is afgeleid van beehive, wat bijenkorf in het Engels betekent. De site werd opgericht in 2004 door Raymond Spanjar, Koen Kam en Floris Rost van Tongeringen. Tussen 2006 en 2008 groeide de site enorm en veel bekende Nederlanders maakten profielen aan. Hyves werd door gewone mensen gebruikt om contact te leggen met (oude) vrienden, kennissen en familieleden.
Tot 2010 had de site zo'n 10 miljoen gebruikers. In dat jaar werd Hyves door Telegraaf Media Group gekocht. Vrij snel hierna ging het bergafwaarts met Hyves. Op 2 december 2013 stopte Hyves als sociale mediasite; alleen de spelletjes bleven bestaan. Hyves had tijdens zijn bestaan een grote invloed op de internetcultuur en was bekend vanwege de "dansende banaan"-emoji, de "krabbel", de "wie wat waar" en de "buddy poke". Het gebruik van Hyves werd hyven genoemd en werd zelfs in het woordenboek opgenomen.
Oorsprong en vroege groei
Hyves heette oorspronkelijk Startphone en werd bedacht door Raymond Spanjar, Koen Kim en Floris Rost van Tongeren. De site werd op 8 juni 2004 online gezet en was goedkoper dan sms'en; met dit geld werd Startphone ontwikkeld. Ondertussen ontstonden in de Verenigde Staten de eerste sociale medianetwerken. De vriendengroep besloot daarom door te pakken en Startphone werd hierdoor veranderd naar Hyves op 22 september. Oorspronkelijk werd de Engelse spelling hives aangehouden, maar uiteindelijk is de "i" vervangen door een "y".
Eerst werd de site enkel gebruikt door vrienden en familie van de oprichters. Later ging men Hyves onder studentenorganisaties in Amsterdam aanbevelen, waardoor het aantal gebruikers enorm groeide. Vanaf het begin van 2005 verdubbelde het aantal gebruikers wekelijks. Vanaf 2006 begon Hyves pas echt stevig te groeien. In maart 2007 waren er 3 miljoen accounts en tegen december was dit gestegen tot 5 miljoen, wat betekende dat Hyves zelfs populairder was dan Google. De groei zette door in 2008, toen elke maand nieuwe records werden gevestigd.
Functies en cultuur
Vanaf 2006 was het ook mogelijk om "goldmember" te worden. Goldmembers kregen een hogere vriendenlimiet, meer emoji's en extra's. Veel bekende Nederlanders hadden een profiel op Hyves; politici boden profielen aan en artiesten gebruikten Hyves om zichzelf te promoten. Zo gebruikte Mgr. Dr. de Jong, hulpbisschop van Limburg, Hyves om vragen van Nederlandse jongeren te beantwoorden. In aanloop naar gemeenteraadsverkiezingen van 7 maart 2006 maakten politici zoals André Rouvoet, Wouter Bos, Bert Bakker, Femke Halsema, Laetitia Griffith en Boris van der Ham een eigen Hyves-profiel aan. Premier Jan Peter Balkenende en later premier Mark Rutte hadden ook profielen, terwijl er ook nepprofielen en "fan-hyves" waren voor politici zoals Geert Wilders, Rita Verdonk en Jan Marijnissen. Hyves werd zo ook een politiek platform.
Hyves stond bekend om een aantal kenmerkende elementen: de "krabbel" (berichten op iemands profiel) en de bijbehorende krabbelplaatjes, de "Wie wat waar" (status-updates die bovenaan het profiel stonden), en het privé-bericht. Daarnaast was er een rijk assortiment emoji's, waaronder unieke bewegende vrolijkheid zoals de beroemde "dansende banaan". Het platform kende ook een uitgebreid spelgedeelte met ruim 100 spellen, variërend van online bordspellen en kaarten tot simulatie-games zoals Happy Harvest, waarin spelers elkaars wereld konden bezoeken en cadeaus konden geven.
Profielen en interactie
Iedere gebruiker had een eigen profiel met rubrieken zoals een profielfoto, een fotoboek, een vriendenlijst en een publieke lijst metHyves-accounts (nieuwssites, bekende personen, etc.). In het kopje Gadgets kon men video's toevoegen en "Buddy Poke" gebruiken. De Krabbels kwamen in een speciaal gastenboek op het profiel te staan en konden door de eigenaar worden verwijderd of weer als eigen Krabbel geplaatst. De Wie wat waar bood status-updates, terwijl de privé-berichten privéberichten tussen twee gebruikers waren.
Impact en uiteindelijke transitie
Hyves bleef in 2009 steeds populairder worden, maar advertenties brachten minder geld op door de kredietcrisis. Een update gaf de site een rustiger uiterlijk en in 2010 passeerde Hyves de grens van 10 miljoen gebruikers, met circa 3 miljoen dagelijkse bezoekers. Ook kwam er een mobiele app. Op 1 november 2010 werd Hyves gekocht door de Telegraaf Media Groep voor €43,7 miljoen. Het aantal bezoekers en inkomsten daalde in de daaropvolgende jaren, waardoor Hyves in toenemende mate gefocust raakte op content in plaats van sociaal netwerken.
In 2012 liep dit verlies op en werd geld bezuinigd. In april 2013 werd het Hyves-kantoor te huur gezet en in augustus 2013 werd bekend dat Hyves eind 2013 zou stoppen als sociaal netwerk. In oktober 2013 werd bekend dat alleen het spelgedeelte verder zou gaan; de rest van de site werd verwijderd op 2 december 2013. De site is sindsdien volledig verwijderd van het sociale netwerk, al zijn openbare profielen nog wel geschaald beschikbaar in Internet Archive.
Hyves na het sociale netwerk: gaming en heroplevingen
Tegenwoordig bestaat Hyves als spelletjesportal onder de naam Hyves Games. In 2015 ontstonden plannen voor een nieuwe versie onder de naam "Myves", maar deze kwamen niet van de grond. In 2018 werd de actie "Tijd voor Hyves" opgezet en een hernieuwde versie onder de naam "Hyven" werd gelanceerd. Een gebruiker van Hyves werd een Hyver genoemd. Vanaf het begin was het gratis, met betaalopties voor een Goldmember die meer vrienden mogelijk maakte en 100 extra emoji's bood.
Hyves was oorspronkelijk bedoeld voor jongeren en studenten, maar tegen het einde waren de meeste gebruikers volwassen met een gemiddelde leeftijd van circa 29 jaar. Het profiel bestond uit vaste rubrieken zoals een profielfoto, fotoboek, vriendenlijst, een lijst met publieke Hyves en Krabbels, plus Gadgets en een video. De Krabbel was een interactief gastenboek, terwijl de Wie wat waar statusupdates bood en de privé-berichten privéberichten tussen gebruikers waren.
Hyves in de hedendaagse context
In 2018 werd Hyves Games verkocht aan Azerion. Ergens op de server zullen nog wel profielen staan, maar de traditionele sociale functies zijn verdwenen. Het project illustreert hoe Nederlandse digitale cultuur verouderende platforms kunnen transformeren en toch een blijvende nostalgische waarde hebben.
Als herinnering aan een voormalige bres in de Nederlandse internetcultuur blijft Hyves bij velen bestaan als een venster op een periode waarin sociale netwerken net begonnen waren en communities nog warm en lokaal aanvoelden. Ook nu nog wordt er teruggekeken naar de tijd waarin het begrip “hyven” gemeengoed was en het platform een centrale rol speelde in het dagelijks leven van miljoenen Nederlanders.
| Belangrijkste data | Toelichting |
|---|---|
| Oprichting | 8 juni 2004 |
| Opname populariteit | 2006-2008, tot 5 miljoen accounts |
| Koop door Telegraaf Media Group | 1 november 2010 |
| Beëindiging sociaal netwerk | 2 december 2013 |
| Nieuwe focus | Hyves Games, later verkocht aan Azerion |
Voetnoot: Hyves had een grote impact op online culture en de Nederlandse mediawereld, en sommige van de zelfscepingen zoals de emoji's en de “Wie wat waar” zijn nog steeds bekend onder mensen die Hyves hebben meegemaakt.