Door radiatoren waterzijdig in te regelen stroomt precies de juiste hoeveelheid warm water door alle radiatoren die nodig is om een ruimte optimaal te verwarmen. Hierdoor hoeft de cv minder hard te werken en het gasverbruik kan dalen met 5% tot wel 10%. Het comfort van de woning verbetert doordat de warmte beter wordt verdeeld tussen alle radiatoren, waardoor de woning gelijkmatiger opwarmt.
Waarom waterzijdig inregelen essentieel is
Radiatoren die dichtbij de cv-installatie geplaatst zijn krijgen het snelst en het meeste warm water, terwijl radiatoren verderaf juist te weinig warm water ontvangen. Dit veroorzaakt een onprettig binnenklimaat en kan leiden tot hogere gasrekeningen als installateurs kiezen voor oplossingen zoals grotere radiatoren of een hogere aanvoertemperatuur. Inregelen richt zich op de juiste verdeling van water door elke radiator, zodat iedere radiator de juiste hoeveelheid water krijgt. Een temperatuurverschil tussen aanvoer- en retourwater geeft aan of de waterdoorstroom klopt.
Techniek achter het inregelen
In de meest ideale situatie is de verhouding tussen de temperatuur van het retour- en het aanvoerwater 0,8. Bij alle radiatoren in een woning kan deze temperatuurverhouding worden afgesteld met de radiatorkraan. Het dopje van de radiatordop verwijderd en het binnenwerk wordt toegankelijk. Via het voetventiel, een klein onderdeel onderaan de radiator in de afvoerleiding, kan waterstroom verder worden aangepast. Het ventiel bevat meestal een knijpfunctie waarmee het water naar verder gelegen radiatoren kan worden teruggedrongen. De waterstroom kan ook via de radiatorknop worden geregeld, maar dit werkt minder effectief doordat het de aanvoer van warm water kan blokkeren.
Drie methoden om juiste instellingen te bepalen
- Temperatuurmethode
- Vóórinstelmethode
- Ultrasoonmethode
De temperatuurmethode is de eenvoudigste en wordt aanbevolen voor doe-het-zelvers. Draai alle radiatoren helemaal open, laat de ketel doorstoken, en meet vervolgens aanvoer- en retourtemperaturen met een infraroodthermometer. Plak eventueel een ondoorzichtig stukje tape op een radiator om metingen te voorkomen. Als het temperatuurverschil te groot is, sluit het voetventiel iets, en bij een te klein verschil draai je het voetventiel iets verder opendraaien. Na elke aanpassing wacht je ongeveer 10 minuten voordat je opnieuw meet en kleine veranderingen aanbrengt. Herhaal totdat de juiste verhouding is bereikt. De andere twee methoden (voordoestelling en ultrasoon) zijn nauwkeurig maar tijdrovender en vaak zwaarder afhankelijk van installaties en apparatuur.
Stappenplan voor de simpele temperatuurmethode
- Zet alle radiatoren volledig open en laat de ketel een tijd lang stoken.
- Meet de temperatuur van aanvoer en retour bij alle radiatoren met een infraroodthermometer.
- Controleer het verschil en pas het voetventiel aan: linksom openen, rechtsom sluiten.
- Na elke aanpassing wacht je 10 minuten en meet opnieuw. Pas kleine veranderingen toe totdat alle radiatoren dezelfde soort retourtemperatuur hebben.
- Controleer of alle radiatoren warm worden, vooral de radiatoren dicht bij de ketel; als sommige radiatoren koud blijven, controleer op plekken waar lucht kan zitten of andere problemen.
- Wanneer de gewenste verhouding is bereikt, kan de ketel mogelijk op een lagere aanvoer komen, wat extra gasbesparing oplevert.
Gebruik van voetventielen en knijpen
Het voetventiel - het onderblok van de radiator - regelt de doorstroom naar radiatoren verder van de ketel. Hoe korter de afstand tot de cv-ketel, hoe verder je het voetventiel moet dichtdraaien om dezelfde warmteverdeling te krijgen. Het voetventiel kan vaak met een speciale sleutel of draaiende beweging worden bediend. Let op: forceer het voetventiel nooit als het lang niet is geweest; het kan vastzitten en lekkage veroorzaken. Als het ventiel lekt of niet draait, raadpleeg een vakman of gebruik kruipolie op een milde manier.
Voetventiel dichtdraaien bij onderhoud
Wanneer je een radiator wilt demonteren, kun je het voetventiel dichtdraaien. Het voetventiel bevindt zich onderaan de radiator en is meestal afgedekt met een plastic kapje; verwijder dit kapje om bij het ventiel te komen. Het dichtdraaien van het voetventiel helpt bij het balanceren van warmteverdeling tussen radiatoren en voorkomt ongewenste lekkages of schade. Bij verouderde radiatoren kan het nodig zijn om het ventiel of kniekoppeling te vervangen, waarbij het hele systeem eventueel moet worden afgetapt.
Oscillerende knoppen en pompvermogen
Als bij het inregelen het voetventiel erg ver dicht moet draaien of als er veel ruis uit de pomp komt, kan de pomp van de cv-ketel te hard draaien. Raadpleeg de handleiding van de ketel om de pompsnelheid te verlagen of vast te zetten op een lager toerental. Sommige ketels hebben meerdere standen; experimenteer met de standen totdat de ruis afneemt. Dynamische radiatorkranen worden in moderne woningen vaak niet meer gebruikt en zijn meestal niet nodig.
Veelvoorkomende problemen en tips
- Kleine of geen verschil tussen aanvoer en retour bij sommige radiatoren: controleer of de radiatoren goed functioneren en of de ketel de juiste temperaturen levert.
- Als radiatoren in bepaalde verdiepingen niet warm worden terwijl andere wel warm zijn, kan lucht in het systeem of een ongelijkmatig verdeler zijn.
- Gebruik van stickers of magneten op radiatoren kan helpen bij het identificeren van aanvoer en retour en het volgen van temperaturen tijdens het inregelen.
Kosten en subsidie
Het waterzijdig inregelen neemt enkele uren in beslag. Bedrijven hanteren vaak een vast bedrag tot 10 radiatoren van circa €275. Voor huiseigenaren die meerdere isolatiemaatregelen laten uitvoeren, kan er vanaf 2 september 2019 aanspraak worden gemaakt op de Subsidie Energiebesparing Eigen Huis. Het budget voor particulieren was in mei 2017 reeds opgemaakt.
Veelgestelde vragen en aanvullende tips
- Hoe meet ik de retourtemp? Eenonitoring kan met een contactthermometer, maar een infraroodthermometer is vaak sneller en handig; beide methoden zijn geschikt.
- Welke rol spelen voetventielen bij temperatuurgelijkheid? Het voetventiel regelt de waterdoorstroom. De juiste afstelling hangt af van de afstand tot de ketel; korter dichterbij, verder gedwongen dichter te draaien.
- Is het nodig om dynamische radiatorkranen te gebruiken? Vaak niet; de meeste installateurs bieden dit niet aan omdat het tijd en geld kost.
Waterzijdig inregelen
tags: #voetventiel #radiator #sleutel #gamma