Asbest in remmen van vrachtwagens: gevaren, regelgeving en industriële gevolgen

De afgelopen weken zijn er veiligheidswaarschuwingen uitgegeven over asbest in remblokken van centrifugaalremmen. Het gaat om de NOOD remsystemen van bepaalde typen service liften in windturbines van in ieder geval de merken Avanti en Hailo. An independent expert review has concluded that, based on current knowledge, there is no possibility of respirable asbestos fibers being released in a manner that could pose a health risk, either during operation or maintenance work. Therefore, we expressly point out that there is no related health risk associated with the use, transport, pre-installation, installation and commissioning of our service lifts as well as the use of the emergency manual release.

Op 1 december 2025 publiceerde Vestas een Safety Alert waarin wordt bevestigd dat de centrifugaalrem in Avantiservice liften met M508hijsmotoren asbest bevat. Avanti bevestigt dat hun elektromagnetische remmen asbestvrij zijn, maar laboratoriumtests tonen aan dat de centrifugaalrem van de M508hoist asbest bevat. Ook Hailo Wind Systems meldt dat chrysotiel (asbest) is aangetroffen in remblokken van bepaalde centrifugaalremmen (HW608 CE18 en HW608 Z18). Onderhoud en vervanging van remblokken zijn voorlopig verboden, en motor en tandwielkast mogen niet worden gescheiden. Op 27 november 2025 kondigde Hailo een tijdelijke verlenging van onderhoudsintervallen aan. Daarnaast wordt een uitbreiding van dagelijkse controles overwogen. Hoewel het risico op blootstelling minimaal is, is het cruciaal om de richtlijnen van de fabrikanten strikt op te volgen.

Historische context en waarom asbest ooit in remblokken werd gebruikt

In het verleden is gebleken dat er in heel veel onderdelen van een auto asbest is verwerkt. Vooral in koppelplaten, pakkingen en remonderdelen is asbest verwerkt. Dit is sinds de jaren 90 verboden in de meeste Westerse landen, maar toch wordt er nog regelmatig asbest aangetroffen in verschillende onderdelen. Dit is deels te wijten aan de erfenis uit het verleden, het jarenlange asbestgebruik in de autoindustrie is niet zomaar verleden tijd. Daarnaast is het ook het gevolg de industrie in Aziatische landen, waar asbest nog steeds wordt gebruikt.

Waarom werd asbest in eerste instantie dan heel veel toegepast in de auto industrie? Dat komt met name omdat men ontdekte dat asbestvezels slijtvast zijn, en daardoor heel geschikt om te gebruiken in rem onderdelen en frictiematerialen. Daarnaast hebben asbestvezels een grote treksterkte en zijn ze bestand tegen hoge temperaturen, wat vooral bij de motor en remmen natuurlijk heel handig is. Ook is asbest bijvoorbeeld gebruikt als isolatiemateriaal onderaan de motorkap of als brandwerende bekleding aan de binnenzijde hiervan.

Gezondheidsrisico’s en blootstelling

Het is algemeen bekend dat asbest niet goed is voor de mens en gezondheidsrisico's met zich mee kan brengen. Dit probleem speelde ook op in de auto industrie, voornamelijk bij monteurs die onderhoudswerkzaamheden verrichten aan remblokken. Bij het schoonmaken en/of vervangen van remblokken werd de asbest in de lucht geblazen, met alle risico's van dien voor de monteur. In Nederland zijn meerdere rechtszaken geweest die dit probleem aan de kaak hebben gesteld. Deze rechtszaken zijn met name begonnen door oud-werknemers van garagebedrijven. Mensen die zelf hun remblokken vervangen lopen natuurlijk hetzelfde risico.

Risico's zijn verder ontoereikend verdwenen doordat veel onderdelen uit oudere voorraden stammen. Als dit in een periode was waarin asbest nog steeds gebruikt mochten worden kan hier asbest in zitten. Bij asbestgebruik in remblokken kan er ook nog verspreiding in de omgevingslucht voorkomen, wat met name in gebouwen als parkeergarages gevaarlijk kan zijn. Al met al zitten er aan asbestgebruik in remblokken en andere onderdelen behoorlijk wat risico's.

Regelgeving, testen en certificering

Hoe weet je zeker dat remblokken asbestvrij zijn? Het is niet mogelijk om met het blote oog te bepalen of remblokken asbest bevatten. De enige betrouwbare manier om te bevestigen dat remblokken asbestvrij zijn, is via laboratoriumtests. Bij Kavo Parts testen we al onze remblokken jaarlijks op de aanwezigheid van asbest. Veel leveranciers laten fabrikanten een Non Asbestos Declaration ondertekenen. Wij vinden echter dat documentatie alleen niet voldoende is. Regelmatige producttests zijn essentieel. Daarom voeren wij minimaal één keer per jaar steekproeven uit en telkens wanneer we met een nieuwe leverancier starten. Een andere manier om te controleren of remblokken asbestvrij zijn, is door te kijken naar ECE R90 certificering. Deze regelgeving stelt strenge eisen aan vervangende remonderdelen om veiligheid en prestaties te waarborgen. Een belangrijke eis van de R90-norm is dat remblokmaterialen geen asbest mogen bevatten.

  1. ECE R90 regelgeving vereist dat asbesthoudend materiaal niet wordt gemengd met andere afvalstoffen; deze regels gaan over de tussenopslag van asbesthoudend materiaal totdat het naar een definitieve stortplaats gaat.
  2. Asbesthoudend afval is gevaarlijk afval; de Wet vervoer gevaarlijke stoffen is hierop van toepassing.
  3. Voor installatiebedrijven en schildersbedrijven die asbesthoudend materiaal vervoeren in een bestelwagen is een begeleidingsbrief niet nodig.

Prijs en publieke perceptie van remstof en regelgeving

De vieze deeltjes die vrijkomen bij het remmen zorgen voor meer vieze stofjes dan de uitstoot van een grote dieselmotor in een vrachtwagen. Er komt remregelgeving; wanneer volgend jaar de Euro 7-emissienormen in gaan, worden ook de remstofemissies van nieuwe auto's gemeten. De uitstoot van de remmen moet onder een maximum blijven. Vroeger was asbest een veelgebruikt ingrediënt in remblokken. Het bood uitstekende hittebestendigheid, duurzaamheid en wrijvingseigenschappen. Toen echter de gezondheidsrisico’s van asbest duidelijk werden, moest de industrie op zoek naar veiligere alternatieven.

Wat vervangen asbest in remblokken nu?

Tegenwoordig worden remblokken gemaakt van veiligere materialen die vergelijkbare remprestaties leveren. Elk materiaal heeft zijn eigen eigenschappen. Niet-asbesthoudend klinkt als een stap in de groenere richting, maar het tegendeel blijkt waar te zijn: organische remblokken zonder asbest zorgen voor de meeste fijnstof, en die fijnstof kan nog schadelijker zijn voor longen dan dieseluitstoot. Dit onderzoek onderstreept dat milieu- en gezondheidsoverwegingen complex zijn en dat elektrische voertuigen niet automatisch groener zijn in alle opzichten.

Veiligheidsadviezen en praktische aandachtspunten voor onderhoud

Welke maatregelen kunnen onderhouds- en vervoersbedrijven nu nemen?

  • Volg de fabrikantenrichtlijnen strikt op van Avanti en Hailo, vooral met betrekking tot onderhoud en vervanging van remonderdelen.
  • Vermijd het scheiden van motor en tandwielkast tijdens onderhoud totdat expliciet toegestaan door de fabrikant.
  • Voer laboratoriumtesten uit op remblokken om asbestvrijheid te bevestigen; laat bij twijfel certificaten en testen controleren.
  • Let op mogelijk resterende asbesthoudende voorraden uit oudere voorraden en evalueer vervanging waar mogelijk.
Infographic: geschiedenis en gevaren van asbest in remblokken

Removing Asbestos Tape and Pipe Insulation ​⁠

Specifieke casestudy en actuele meldingen

Op 1 december 2025 publiceerde Vestas een Safety Alert waarin wordt bevestigd dat de centrifugaalrem in Avantiservice liften met M508hijsmotoren asbest bevat. Avanti bevestigt dat hun elektromagnetische remmen asbestvrij zijn, maar laboratoriumtests tonen aan dat de centrifugaalrem van de M508hoist asbest bevat. Ook Hailo Wind Systems meldt dat chrysotiel is aangetroffen in remblokken van bepaalde centrifugaalremmen (HW608 CE18 en HW608 Z18). Onderhoud en vervanging van remblokken zijn voorlopig verboden, en motor en tandwielkast mogen niet worden gescheiden. Op 27 november 2025 kondigde Hailo een tijdelijke verlenging van onderhoudsintervallen aan en er wordt gekeken naar uitbreiding van dagelijkse controles.

In de praktijk blijft het risico op blootstelling minimaal, maar realistische voorzorgsmaatregelen blijven cruciaal. De komende jaren zullen regels, controles en testen waarschijnlijk verder aangescherpt worden om zowel gebruikersveiligheid als arbeidsgezondheid te beschermen.

tags: #vrachtwagen #remmen #asbest