Hoe werkt afvalverwerking en vuilnisafvoer in Nederland

Het meeste afval dat in Nederland wordt verwerkt komt uit de Nederlandse economie. Ongeveer een derde komt uit het buitenland. Het grootste deel van het in Nederland geproduceerde afval komt van bedrijven en komt vrij tijdens productieprocessen. Waar het afval dat in Nederland wordt verwerkt vandaan komt, is de afgelopen jaren bijna niet veranderd. Het grootste deel wordt opnieuw gebruikt. Van gft-afval wordt bijvoorbeeld compost gemaakt, van bouwafval kan granulaat worden gemaakt dat gebruikt kan worden voor de aanleg van wegen, en plasticafval wordt gerecycled tot nieuw plastic. Een deel van het afval wordt verbrand en een heel klein deel dat overblijft wordt uiteindelijk nog gestort of geloosd.

Daarnaast gaat een deel van het afval naar het buitenland. Afvalcijfers zijn belangrijk voor de circulaire economie in Nederland. Het doel van een circulaire economie is om zo min mogelijk nieuwe grondstoffen te gebruiken en deze te vervangen door hergebruikte grondstoffen die eerder vooral als afval werden gezien. Daarnaast wordt geprobeerd de hoeveelheid afval zoveel mogelijk te verminderen. Om beter inzicht te krijgen in waar het afval vandaan komt en naar toe gaat maakt het CBS ‘afvalrekeningen’. Door afvalcijfers te verzamelen en te bekijken wordt duidelijk hoeveel afval al wordt hergebruikt en wat er uiteindelijk nog overblijft aan afval.

In deze afvalcijfers worden ook reststoffen en bijproducten meegeteld die eerder misschien afval waren, maar nu steeds belangrijker worden als grondstof. Een voorbeeld hiervan is plantaardig afval wat nu als veevoer wordt gebruikt. Bij de afvalrekeningen wordt er voor gezorgd dat de cijfers consistent zijn over de tijd. Dit betekent dat voor elk jaar dezelfde materialen worden meegeteld, ongeacht of hun afvalstatus is veranderd. Gegevens voor het maken van deze afvalrekeningen komen uit een database waar informatie in staat afkomstig van, onder meer, het CBS en Rijkswaterstaat (RWS).

Het deel van het CBS bevat gegevens over verschillende soorten afval, zoals bedrijfsafval, gemeentelijk afval, en afval van handel en industrie. RWS beschikt over informatie over afval uit de bouw, landbouw, verkeer en vervoer, en gevaarlijk afval. Afval is geen eindpunt, maar een nieuw begin. Renewi ziet afval als een bron van waardevolle grondstoffen die een nieuw leven verdienen. Jouw bijdrage begint bij de juiste inzameling. Elk stukje bedrijfsafval, van plastic afval tot papier en organisch afval, kan worden omgezet in waardevolle grondstoffen voor nieuwe producten. Plastic bedrijfsafval wordt, bijvoorbeeld, verwerkt tot nieuwe verpakkingen, papier kan tot 25 keer worden gerecycled, en organisch afval krijgt een nieuw leven als compost of energiebron. Wil je weten hoe jouw bedrijfsafval hieraan bijdraagt? Renewi verwerkt jouw bedrijfsafval tot circulaire materialen met een lage CO2-voetafdruk. Die positieve impact op de circulaire economie maken we inzichtelijk en meetbaar via onze gedetailleerde rapportages.

Tekening: scheidingsinstallatie en verbranding

In de scheidingsinstallatie wordt het aangevoerde restafval eerst in deelstromen gescheiden. Met zeeftrommels, magneten, infrarood en sterke luchtstromen worden er materialen uit gehaald die geschikt zijn als vervangende brandstof voor energiecentrales en de cement- en kalkindustrie. Het 'echte' restafval verdwijnt in de verbrandingsoven, gestookt met aardgas. Als de temperatuur hoger is dan 850 graden Celsius gaat het afval in de oven en de gaskraan dicht. De lucht (zuurstof) voor de verbranding wordt aangezogen uit de afvalbunkers en door het rooster geblazen. In de ketelwanden lopen stalen buizen waar water door stroomt, en ook hoog in de ketel hangen bundels met buizen. De hitte in de ketel verandert het water in die buizen in stoom. In dit gesloten systeem ontstaat hoge druk en een hoge temperatuur. De stoom stroomt met grote kracht langs de schoepenraden van de turbine. Deze laten met 3.000 omwentelingen per minuut een as draaien, die is aangesloten op een grote dynamo: de generator. De installatie levert voldoende elektriciteit voor 0,4% van de Nederlandse huishoudens.

Goed gescheiden afval is makkelijker te recyclen dan afval dat niet wordt gescheiden. Ongeveer 60% van al het huishoudelijk afval wordt nu gescheiden. De overheid wil dit verhogen naar 75%. Doelen en resultaten afval scheiden Het doel was om in 2020 75% afvalscheiding en 100 kilo restafval per inwoner te bereiken. Dit is niet gehaald. In de periode 2015 - 2022 daalde de hoeveelheid restafval van 240 kg naar 163 kg per inwoner per jaar. Gemeenten bereiken hun doelstellingen steeds meer. Maar door de enorme toename in huishoudelijk afval en het niet goed scheiden van dit afval, is het afval vaak vervuild. Restafval nog beter scheiden door inwoners nog beter voor te lichten. Tweederde van al het huishoudelijk restafval bestaat namelijk uit waardevol, recyclebaar materiaal. Deze plannen staan in het Uitvoeringsprogramma Huishoudelijk Afval. De Rijksoverheid werkt binnen dit programma samen met gemeenten en publieke afvalinzamelaars.

Afval is grondstof Het moet vanzelfsprekend worden voor mensen om op een goede en duurzame manier met afval om te gaan. Afval is namelijk een grondstof die opnieuw gebruikt kan worden. Daarnaast is goed gescheiden afval beter te recyclen. Daarom is het belangrijk dat mensen afval in de daarvoor bestemde afvalbak doen. Papier dat in aanraking is gekomen met groene-, fruit- en tuinafval kan namelijk niet meer gerecycled worden. Terwijl van droog papier uit de papierbak nieuwe kranten kunnen worden gemaakt.

Afvalinzameling door gemeenten De gemeente moet uw huishoudelijk afval inzamelen. Dat staat in de Wet milieubeheer. Elke gemeente mag zelf bepalen hoe zij dit doet. Zo kunnen gemeenten het huis-aan-huis ophalen. Gemeenten moeten ook een grotere verzamelplaats hebben, waar mensen hun afval naar toe kunnen brengen. Dat zijn de afvalbrengstations of milieustations. Elk huishouden betaalt voor de inzameling en verwerking van afval. Dit gebeurt via gemeentelijke afvalstoffenheffing. Het afvalbeleid in Nederland wordt gemonitord en geanalyseerd op gemeentelijk en op landelijk niveau. Rijkswaterstaat beheert de Nederlandse monitoringsgegevens over afval. Wij analyseren de gegevens en rapporteren over de resultaten. Hoeveel afval wordt er aangeboden, waar bestaat het afval uit, hoe wordt het verwerkt, wat zijn de kosten voor de burger? De Afvalmonitor maakt het mogelijk om in één oogopslag inzicht te krijgen in afvalstromen in Nederland. De afvaldata zijn zo voor iedereen toegankelijk. Op ons dashboard is een voorselectie gemaakt van thema’s en de data worden grafisch gepresenteerd. Een voorbeeld van hoe data weergegeven worden op het nieuwe dashboard van de Afvalmonitor. Toegang tot de volledige database is ook mogelijk. De meeste rapportages die je van ons gewend bent, worden nog steeds gemaakt. Alle rapportages zullen in een verkorte versie nu op de themapagina’s van de Afvalmonitor verschijnen. Enkele rapportages zullen daarnaast nog steeds als uitgeschreven pdf-rapportage gepubliceerd worden. De links hiervoor vind je binnenkort ook op de Afvalmonitor.

Infographic: afvalstromen en verwerkingsprocessen in Nederland

Afval en Recycling

We zamelen afval in en verwerken het tot nieuwe grondstoffen. We optimaliseren recyclingstromen voor bedrijven en gemeenten, verminderen restafval en versterken de circulaire keten met efficiënte en betrouwbare verwerkingsprocessen. Gevaarlijk Afval We verwerken gevaarlijk afval veilig, gecontroleerd en volgens de hoogste normen. We beperken risico’s voor mens en milieu met specialistische technieken en zorgen dat waardevolle materialen zoveel mogelijk worden teruggewonnen. Organisch Afval We verwerken organische reststromen tot hoogwaardige compost en biomassa. We herstellen bodemkwaliteit, winnen herbruikbare grondstoffen terug en leveren duurzame alternatieven voor veen en fossiele materialen. Waterbeheer We beheren en optimaliseren water- en infrastructuurnetwerken. We bieden slimme meet-, inspectie- en onderhoudsoplossingen die continuïteit garanderen, storingen voorkomen en grondstoffen efficiënter benutten.

We recyclen bouw- en sloopafval tot 22 monostromen. In de installatie in Son verwerkt REMONDIS bouw en sloopafval met een capaciteit van circa 70 ton per uur. Door inzet van moderne en nauwkeurige scheidingstechnieken worden gemengde afvalstromen efficiënt gesorteerd en opgewerkt tot maar liefst 22 monostromen. Deze hoogwaardige monostromen worden opnieuw ingezet als grondstof voor diverse toepassingen. Zo levert de installatie in Son een concrete bijdrage aan het sluiten van grondstofkringlopen en aan een toekomstbestendige, circulaire economie. Wij zijn REMONDIS Nederland. 444 duizend huishoudens profiteren dagelijks van onze inzameling. 450.000 ton aan jaarlijkse CO2-besparing via het Lippewerk. Door heel Nederland projecten waarin we afvalstromen, water én infrastructuur slimmer en veiliger maken. >40 locaties die samen een landelijk netwerk vormen voor continuïteit en service.

Diagram: afvalstromen vanuit inzameling tot eindtoepassingen

Laatste nieuws: Advies op maat nodig, of direct aan de slag met een container? Vraag eenvoudig een offerte aan of bestel direct. Offerte aanvragen, Contact.

Waarom scheiden en wat gebeurt er met gescheiden afval?

Uitgangspunt bij gescheiden inzameling is dat er waardevolle materialen in het afval zitten die hergebruikt kunnen worden. Hierdoor zijn er minder nieuwe grondstoffen, energie en geld nodig om nieuwe materialen te maken. Dat is niet alleen beter voor het milieu, maar ook voor jouw portemonnee: de afvalstoffenheffing van de gemeente kan omlaag.

Voordelen van recyclen: Het spaart grondstoffen uit; recyclen kost doorgaans minder energie dan het winnen van nieuwe materialen. Het zink uit oude batterijen wordt bijvoorbeeld gebruikt om zinken dakgoten van te maken. Recyclen zorgt voor minder broeikasgassen dan afval verbranden. Tweederde van al het huishoudelijk restafval bestaat uit waardevol, recyclebaar materiaal.

Wat gebeurt er met het gescheiden afval? Glas, papier en karton, groente, fruit en tuinafval (gft), klein chemisch afval, plastic, blik, drinkpakken, elektrische apparaten, grof tuinafval, bouwafval, textiel en restafval worden allemaal apart verwerkt. Het afval dat erg vervuild is kan noodgedwongen alsnog verbrand worden. Het afval dat niet gerecycled kan worden, gaat bijna allemaal naar de verbrandingsoven (afvalenergiecentrale). De verbranding levert energie op voor stroom of stadsverwarming. De restjes die overblijven na verbranding (bodemas) kunnen voor een deel gebruikt worden voor de aanleg van wegen.

Voorwaarde: zuiver afval. Om gescheiden afval echt opnieuw te kunnen gebruiken, mogen er niet te veel dingen bij zitten die er niet bij horen (vervuiling). Het lukt bijvoorbeeld niet om papier te recyclen als er veel plastic tussen zit, of als het papier vet is. Het recyclebedrijf moet dus eerst de vervuiling uit het gescheiden ingezamelde afval halen, voordat ze het afval kunnen verwerken. Als gescheiden afval te veel vervuild is, kan het niet hergebruikt worden en belandt het alsnog in de verbrandingsoven.

Als u wilt weten wat er met een bepaald soort afval gebeurt, kijk dan bij die afvalsoort op Welk afval waar. Er zijn nogal wat fabels over afval scheiden: het afval zou toch allemaal weer op één hoop komen, maar dat is niet waar. Na sorteren blijft restafval over voor verwerking in moderne afvalenergiecentrales.

Wat gebeurt er met jouw afval?

Er zijn 12 afvalenergiecentrales in Nederland waar restafval wordt verbrand om duurzame energie te produceren. Door verbranding ontstaat warmte die wordt gebruikt om stoom op te wekken. Na verbranding blijven bodemas over, die als bouwstof voor wegen kan dienen. Minder dan 1 procent van het huishoudelijk afval wordt gestort; dat gebeurt op een zo verantwoord mogelijke manier.

Foto van een afvalenergiecentrale

Praktische handleiding voor bedrijven en gemeenten

  1. Let op: afval is een grondstof en moet als zodanig worden behandeld. Een hoge mate van scheiding vergroot de recyclebaarheid en verlaagt de CO2-voetafdruk.
  2. Zorg voor duidelijke inzamelpunt-structuren en informatie voor burgers over welke bak voor welke stroom is.
  3. Maak gebruik van monitoringsystemen zoals de Afvalmonitor om transparant te maken hoe data wordt gepresenteerd en welke vorderingen er zijn.
  4. Werk samen met producenten en inzamelaars om de restafvalvolumes te verminderen en naleving te verbeteren.
OnderwerpVoorgaande praktijkDoel of Verwachting
Aantal afvalstromenBedrijfsafval, gemeentelijk afval, bouw- en sloopafvalUitgebreide scheiding tot monostromen
Restafval per inwoner2015: 240 kg; 2022: 163 kgVermenigvuldigen van voorlichting en scheiding tot 75%
Energie uit verbranding12 AEC’sDuurzame energie en restwarmte

tags: #vuilnis #afvoer #best