De vuurvaste stenen zijn vuurvaste producten met een bepaalde vorm en afmeting, en het soort metselwerk bepaalt de uiteindelijke gevelkwaliteit. Volgens de verstrekte informatie gelden algemene verwerkingsrichtlijnen voor traditioneel gemetselde gevelstenen, terwijl specifieke verwerkingsrichtlijnen per gevelsteenserie beschikbaar zijn onder downloads op de productpagina.
Kiezen, inkopen en voorbereiding
Zodra de keuze voor de baksteen gemaakt is en in de voorbereiding het metselwerk uitgewerkt is, kan de aannemer de bakstenen via een bouwmaterialenhandelaar inkopen. Bij afroep van de bakstenen wordt contact gelegd tussen bouwmaterialenhandelaar en Customer Service voor afstemming van levering op de bouwplaats. Voor grote projecten worden bakstenen uit verschillende productiecharges geleverd, terwijl het verstandig is om bij voorkeur alle benodigde bakstenen uit dezelfde productiecharge te betrekken.
Wienerberger biedt voor grote projecten een opstartgesprek op de bouwplaats, waarbij alle specifieke kenmerken van het metselwerk aan bod komen. Een proefmuur kan soms als referentie dienen en is soms een klant-eis. Betrek daarnaast rekening met de vochtigheid: de bakstenen dienen winddroog te zijn bij verwerking.
Vochtigheid en opslag van bakstenen
Beoordeel de vochtigheid van de metselbakstenen. Bij het lossen van pallets is het advies om verpakkingsfolie open te snijden aan de niet-regenzijde op de lange zijden; snij een omgekeerde V in de folie om verwijderen te beperken. Dek de pallets zoveel mogelijk af om inwatering en vervuiling te voorkomen. De vochtigheid en winddroogte hebben invloed op kleurverschillen en uiteindelijke esthetiek van het metselwerk.
Fysieke belasting en oppering
We geven aanbevelingen voor het opperen van bakstenen. De lichamelijke belasting van de opperman en de metselaar wordt beperkt: opper bakstenen zo min mogelijk met de hand maar mechanisch. Transport gebeurt veelal met hulotangen zodat pakketten naar steigers kunnen worden getild. Het gemengd opperen uit meerdere pakketten (minimaal 3 pallets) bij niet-gemixte producten is noodzakelijk om ongewenste lichte kleurwisselingen tegen te gaan. Kleurnuanceringen zijn inherent aan grofkeramische producten, en pallets dienen diagonaal afgetast te worden.
Voegtechnieken en afwerking
Wanneer het metselwerk met de doorstrijktechniek wordt uitgevoerd, is vol en zat metselen vereist. De afwerking van de voegen gebeurt door de mortel af te werken met een speciale voegroller, die zorgt voor een constante diepte. Bij doorstrijken ontstaat altijd een terugliggende voeg; de kwaliteit van doorgestreken metselwerk is hoger dan traditioneel voegwerk. Houd rekening met kleurverschillen die kunnen ontstaan door wisselende weersomstandigheden. Borstel na uitkrabben het metselwerk uit met een harde bezem. De zichtzijde van een baksteen en eventuele adviezen dienen in acht te worden genomen; bezande zijden dienen naar boven vermetseld te worden.
Dilataties en ventilatievoegen
Voer dilataties altijd zorgvuldig uit. Een verticale dilatatievoeg is een verticale voeg van 5 mm, gevuld met rotbestendig compressieband over de volle muurdikte. Een knipvoeg van 0 mm telt niet als dilatatievoeg. Open stootvoegen voor ventilatie zijn minder noodzakelijk door toegenomen isolatiewaarde, maar ter plaatse van de aansluitingen om de 2 strekken moet een stootvoeg open gelaten worden conform BRL 2826-01.
Vocht en onderhoud tijdens en na het metselen
Let op vochtigheid van metselbaksteen bij verwerking. Houd luchtspouw vrij van gemorste specie en stenen om vochtbruggen te voorkomen. Voorkom metselspeciebaarden aan de luchtspouwzijde en let op uitstekende onderdelen, zoals gehakte bakstenen. Breng spouwankers aan zo dat na het vlijen van de volgende laag ankers in het midden van de lintvoeg zitten. Verwijder smetten op het metselwerk vóór het voegen; op geglazuurde baksteen verwijderen direct.
Bescherming tegen opspattend water van de steiger: klap het eerste steigerdeel bij de gevel om opspattend water te beperken. Voorkom dat het metselwerk overdadig en plaatselijk nat wordt; onregelmatige vochtbelasting kan kleurverschillen veroorzaken. Zorg tijdig voor regenafvoer van de gevel en werk bij voorkeur met een gaasdoek-gedekte steiger of een lichtgewicht afdekprofiel.
Reiniging, voegbreedte en veiligheidsmaatregelen
Vermijd zoutzuur voor uitslag. Afhankelijk van het baksteenType mogen sommige reinigingsmiddelen niet worden gebruikt. Neem beschermende maatregelen bij luchttemperaturen onder 0 ºC. Als prefab metselmortel wordt gebruikt, volg dan de aanwijzingen van de producent. Voorkom dat betonspeciewater in schoonmetselwerk sijpelt. Voor bepaalde sorteringen bestaan aparte verwerkingsadviezen.
Samenhangende verwerking en levering: zodra de keuze voor de baksteen gemaakt is en het metselwerk uitgewerkt is, kunnen aannemers bakstenen inkopen via bouwmaterialenhandelaren. Bij afroep vindt afstemming van levering op de bouwplaats plaats via Customer Service. Deze richtlijnen gelden voor traditioneel gemetselde gevelstenen; voor sommige gevelsteenseries zijn er specifieke verwerkingsrichtlijnen die op de productpagina onder downloads te vinden zijn. Baksteen wordt gemaakt van natuurlijke grondstoffen; enig kleurverschil tussen productiechargen is mogelijk; bij voorkeur alle benodigde bakstenen uit dezelfde productiecharge betrekken. Voor grote projecten kan een proefmuur als referentie worden aanbevolen of vereist door de klant.
Doorstrijk Voegmortel
Overwegingen bij uitbreiding en aansluiting op bestaande muren
Bij het aanbouwen aan een bestaande woning streven naar uniforme uitstraling. Als de oorspronkelijke steen niet meer leverbaar is, kan een alternatief zoals Maaseiker bont VF een nauwe visuele benadering bieden, maar voegbreedte en steen-dikte vereisen zorgvuldige afweging. Voor een bestaande muur variëren stenen vaak in dikte (vaak 40-45 mm); bij 40 mm dikte kan een voeg van 20 mm nodig zijn om aan te sluiten, wat esthetisch storend kan zijn. Een alternatief is een aanbouw met een eigen lagenmaat die beter past bij de nieuwe stenen, of kiezen voor een contrasterende steen voor een moderne insteek.
Maattoleranties, maatspreiding en het modulair systeem
Maattolerantie (Tx) en maatspreiding (Rx) bepalen hoeveel de werkelijke afmetingen kunnen afwijken van de nominale maat. Een veelgebruikte tolerantieklasse is T2 met respectievelijk ~4 mm en afhankelijkheid van lengte. Voor gevelbaksteen berekenen we het aantal stenen per m² op basis van voegdikte en format. Het modulaire systeem streeft naar een eenheid door genormaliseerde afmetingen die afhangen van een basismatrix van 100 mm; voegbreedtes worden vaak 10-12 mm, afhankelijk van praktijk en tolerantie.
- Voegdikte en esthetiek: juiste verbinding en patroon versterken ritme en stijl van de gevel.
- Voegdiktes 5-10 mm doorgaans gangbaar; voor wandel- en mogelijk ventilatievoegen zijn aanbevelingen afhankelijk van weersomstandigheden en steenformaat.
- Voor eenvoudige berekening: aantal stenen per m² afhankelijk van voegbreedte en formaat; rekening houden met hak- en breekverlies circa 3%.
- Bereken koppenmaat en lagenmaat in het ontwerpstadium; houd rekening met minimaal 20 bakstenen voor koppenmaat gebruik.
- Bij muuropeningen: n x koppenmaat + voeg; bij muren of muurdammen: n x koppenmaat - voeg.
- Kies een passend metselverband (halfsteen, Vlaams, Engels, wildverband met dunne voegen, claustra, staand/verticale verwerking) afhankelijk van gewenste uitstraling en karakter van de woning.
De minimumdikte en voegbreedtes hebben invloed op zowel constructie als esthetiek; moderne lijmwerk kan een hogere en homogener sterkte bieden, terwijl traditioneel metselen met voegwerk nog steeds veel toegepast is.