Terug Blogs 10 min Kom erachter welke plaat het beste werkt voor jouw project. Wanneer je een nieuw project begint in je gevelbekleding is het verstandig om het juiste plaatmateriaal te kiezen. Dat is op zich al een heel project: er is een scala aan keuze en iedere plaat heeft zijn eigen voor- en nadelen. Bovendien lijkt alles ook nog eens op elkaar. Wat is bijvoorbeeld precies het verschil tussen spaanplaat, triplex, multiplex en MDF-platen? En welke plaat is het meest geschikt voor jouw project? Hieronder leggen we jou uit wat het verschil is tussen deze platen en waar jij ze het beste voor kunt gebruiken.
Spaanplaat
Spaanplaat is het goedkoopste plaatmateriaal van de vier. Spaanplaten, ook wel vezelplaten genoemd, zijn opgebouwd uit kleine stukjes hout, zaagsel en houtvezels, die samen met een bindmiddel zijn samengeperst tot een geheel. Het wordt geregeld gemaakt van stukken hout die bij het afval worden gegooid. Het hergebruiken van dit houtafval is in wezen heel duurzaam. De structuur van de plaat is grof en geeft snel splinters, maar is ten opzichte van andere platen licht van gewicht. Desalniettemin zijn dit soort platen niet vochtbestendig waardoor ze alleen voor projecten binnenshuis te gebruiken zijn. Vaak worden spaanplaten toegepast bij bijvoorbeeld ondervloeren, simpele meubelen, gereedschapskasten of een werkblad in de garage. Het materiaal moet goed worden behandeld, voordat je het kunt schilderen. Kortom: spaanplaat is goedkoop, goed voor interieurtoepassingen en het materiaal is gemakkelijk te bewerken. Doordat er houtafval wordt gebruikt voor het maken van deze plaat, heeft de plaat een duurzaam karakter.
MDF
MDF staat voor ‘medium density fiberboard’. Dit plaatmateriaal bestaat uit zeer fijne houtvezels en houtstof, welke worden samengeperst met een lijmmiddel. Naast MDF heb je ook HDF-platen, wat staat voor ‘high density fiberboard’. Bij dit materiaal worden de houtvezels nog harder in elkaar gedrukt, waardoor er een hogere dichtheid ontstaat en de plaat sterker wordt. MDF wordt ook van afvalhout gemaakt is net als spaanplaat makkelijk te zagen en te lijmen. Ook is dit plaatmateriaal goed te buigen, kunnen er gemakkelijk spijkers en schroeven in en geeft het bijna geen splinters. Helaas is MDF minder geschikt om te schilderen. Dit komt omdat de vezels van de plaat snel de verf opnemen, waardoor er meerdere lagen moeten worden geschilderd voordat de verf goed blijft liggen. Dit zorgt ervoor dat je meer verf nodig hebt en dus hogere kosten krijgt. Tevens kan MDF snel doorzakken wanneer het te erg wordt belast. MDF-platen worden voornamelijk gebruikt voor interieurtoepassingen zoals keukendeuren, ladekastjes, dressoirs en bureau’s.
Triplex
Triplex is een veel steviger plaat dan spaanplaat en MDF-platen. De naam zegt het al een beetje: triplex platen zijn opgebouwd uit drie lagen (hard)houtfineer. Deze lagen hout worden kruislings op elkaar gelijmd. Dit zorgt ervoor dat de lagen de elkaars druk opvangen en zo de plaat in totaal veel steviger wordt. Soms wordt triplex WBP-verlijmd. WBP staat voor ‘Water Boiled Proof’ en zegt dus dat de plaat dermate goed is verlijmd met een speciale lijm, zodat de plaat een kookproef van minimaal 72 uur kan doorbrengen, zonder dat de lagen van elkaar losraken. Triplex kan in diverse diktematen worden gemaakt en wordt voornamelijk gebruikt voor interne toepassingen die wat meer stevigheid nodig hebben. Dit kunnen zowel decoratieve als constructieve toepassingen zijn. Het plaatmateriaal is met houtverf goed te schilderen. Geregeld moet er wel een primerlaag worden aangebracht, om de verf optimaal te laten hechten aan de plaat.
Multiplex en verschil met triplex
Multiplex Waar triplex-platen bestaan uit drie lagen houtfineer, hebben multiplex-platen altijd meer dan drie lagen; pas dán mag je dit plaatmateriaal multiplex noemen. Deze opbouw van lagen is altijd oneven: drie, vijf, zeven, negen etc. Dit komt omdat een oneven aantal meer stevigheid biedt dan een even aantal. In feite zijn multiplex-platen en triplex-platen hetzelfde, maar zit het verschil in de laagaantal. Multiplex heeft dus in feite dezelfde kwaliteiten als triplex, maar is door het aantal lagen nog steviger en stabieler. Door een waterafstotende coating aan te brengen kun je met multiplex ook grotere buitentoepassingen verrichten. Bij UniPrime platen is deze coating al geplaatst, waardoor je direct aan de slag kan! Denk bijvoorbeeld aan het maken van een tuinhuis of een kast die veel gewicht moet dragen. Hierdoor wordt de plaat wel wat zwaarder dan de andere platen. Conclusie: Elke plaat heeft zo zijn eigen voor- en nadelen, waardoor je goed moet nadenken over wat je precies met de plaat wilt gaan maken. Voor kleine binnentoepassingen die weinig kracht hoeven te hebben zijn spaanplaten en MDF-platen een prima keuze. Moet je bouwproject meer kracht hebben en stabieler zijn? Kies dan voor triplex of multiplex, afhankelijk van hoe groot het eindresultaat moet worden. Valt je keuze op multiplex-platen? De multiplex platen van UniPrime worden, in tegenstelling tot andere standaard multiplex-platen, geheel schilderklaar geleverd, waardoor schilderen minder tijd en geld kost. Ook is deze plaat lichter van gewicht ten opzichte van standaard multiplex en is het zeer makkelijk verwerkbaar. Hierdoor is UniPrime de beste plaat voor ieder eindresultaat. Bekijk de verkooppunten waar jij een UniPrime schilderklaar multiplex paintplaat kunt bestellen. Terug 3x sneller verwerkt Omdat het schilderen van de achterkant bij UniPrime niet nodig is, ben je twee keer zo snel klaar en bespaar je minimaal 50% verf. UniPrime wordt daardoor tot 3 keer sneller verwerkt dan andere multiplex paintplaten. Dit scheelt jou tijd, energie en geld. Multiplex exterieur is plaatmateriaal dat ontworpen is voor gebruik buitenshuis. De Multiplex exterieur platen zijn verkrijgbaar in verschillende kleuren, afwerkingen en maten en uitermate geschikt voor diverse buitentoepassingen. Het plaatmateriaal is makkelijk te verwerken en bijzonder sterk, waardoor het een veel gebruikt bouwmateriaal is. Multiplex exterieur wordt ook wel aangeduid als triplex. Wat is Multiplex? Multiplex is een plaat die bestaat uit minimaal vijf houtfineerlagen, die kruiselings op elkaar gelijmd worden. Voor de plaat is het van groot belang dat deze bestaat uit een oneven aantal lagen. Het verschil met triplex is dat deze uit slechts drie lagen bestaat, alhoewel de benaming multiplex en triplex vaak verwisseld wordt. Multiplex is verkrijgbaar in verschillende afwerkingen, waarbij de multiplex exterieur ontworpen is voor gebruik buitenshuis. De plaat wordt tijdens het productieproces bestand gemaakt tegen temperatuurverschillen en vocht, waardoor de multiplex exterieur niet zal krimpen of rotten. Geschiedenis van multiplexAl eeuwen voor Christus werd fineer door Romeinen en Chinezen gebruikt, dat verwerkt werd tot het bij ons bekende triplex (3-laags plaatmateriaal). Pas vanaf de 17e eeuw werden dikkere platen samengesteld en gebruikt in de meubelindustrie, het zou echter nog tot de 19e eeuw duren voordat multiplex daadwerkelijk door zou breken. Het was de meubelmaker Michal Thonet die in 1813 hout probeerde te vervormen door middel van stoom, wat uiteindelijk in 1830 leidde tot de productie van stoelen gemaakt van verschillende lagen fineer, die op elkaar gelijmd en geperst werden. Het was echter Immanuel Nobel, de vader van de bekende Alfred Nobel, die in 1830 de eerste fineersnijmachine uitvond. Vanaf 1890 werden de fineersnijmachines door meubelmakers ingezet.De grote doorbraak kwam echter pas na 1905 toen multiplex in de Verenigde Staten op de markt kwam en voor het grote publiek beschikbaar gesteld werd. In Nederland begon het gebruik van multiplex platen na 1911 populair te worden, nadat de losse platen niet alleen voor de scheeps- en vliegtuigbouw en meubelindustrie beschikbaar waren, maar voor elk gewenst doel ingezet konden worden en als zodanig in de handel aangeboden werden.
< tagimg>Infographic: Structuur van spaanplaat, MDF, triplex en multiplex met oneven aantal lagenProductieproces multiplex
Productie van multiplex vereist een goede 'schiller' die dunne plakken van de boomstam zaagt. De meest gebruikte houtsoorten voor het vervaardigen van multiplex zijn: berken, eiken, mahonie en okoumé. De dunne fineerlagen worden op de gewenste dikte 'gesneden' en vervolgens gedroogd, waarbij rekening gehouden wordt met het terugbrengen naar het juiste vochtgehalte. De platen worden vervolgens hersteld, gesorteerd, verlijmd en vervolgens gebakken in een pers bij een temperatuur van ten minste 140°C en bij een druk tot 1,9 MPa (280 psi, meestal wordt 200 psi aangehouden). Indien nodig kunnen er kleine reparaties uitgevoerd worden aan de multiplex platen als er sprake is van een scheur, een oneffenheid of een gaatje. Het herstellen is geheel afhankelijk van de markt waarvoor de multiplex plaat bestemd is. Voor het verlijmen van multiplex exterieur wordt gebruik gemaakt van waterbestendige fenol - formaldehyde lijm om delaminatie te voorkomen en om de plaat in model te houden, onder alle weersomstandigheden. De kleefstoffen voor multiplex zijn uitgegroeid tot een punt van zorg. Zowel ureum formaldehyde als fenol formaldehyde kunnen in zeer hoge concentraties kankerverwekkend zijn. Hierdoor zijn veel fabrikanten overgestapt op het gebruik van lijmsystemen met een laag gehalte formaldehyde lijm. De zorg voor het milieu is een aandachtspunt voor veel fabrikanten en steeds vaker wordt overgestapt op het gebruik van duurzame productieprocessen en milieuvriendelijke lijmsoorten. Er zijn diverse certificeringen voor multiplex zoals Komo, FSC en CE2+. Laatstgenoemde geeft aan dat de multiplex exterieur plaat voldoet aan alle Europese voorschriften.

Toepassing en verwerking multiplex exterieur
De multiplex exterieur platen zijn ontworpen voor buitentoepassingen en zijn onder andere geschikt voor het afwerken van: boeiborden, dakranden, windveren, borstweringen, luifels, gevelbekledingen, reclameborden, daken en bekisting van een betonfundering. Doordat multiplex exterieur platen nagenoeg niet krimpen zijn deze sterker dan MDF. Bovendien kunnen de platen gebruikt worden voor belaste beplating. Een speciale laag zorgt ervoor dat de multiplex platen niet rotten. De platen kunnen in alle gewensten vormen en maten gezaagd worden. De mutliplex exterieur platen zijn glad en zullen niet versplinteren tijdens het zagen, schuren, frezen of boren, waardoor er veilig gewerkt kan worden met de multiplex. Voorbehandelde platen kunnen zonder verdere afwerking gebruikt worden, terwijl gewone multiplex exterieur platen naar behoefte geschilderd en afgewerkt kunnen worden. De multiplex exterieur platen zijn verkrijgbaar in diverse lengtes en diktes. Afhankelijk van de verwerking dient de keuze hierop afgestemd te worden. De platen kunnen zowel geschroefd als gespijkerd worden, zonder daarbij te gaan splinteren. Voor de afwerking van de kanten dienen de geldende voorschriften gevolgd te worden.
< tagimg>Foto: multipel exterieur toepassing in gevelbekledingAls je meer wilt weten over multiplex exterieur platen, is er een videofragment beschikbaar: “Videofragment: hoe wordt multiplex gemaakt”. Een groot deel van onze meubels maken we van multiplex. En we houden van dit veelzijdige materiaal. Hoog tijd dus voor een serie meer technische blogberichten. Zodat jij de beste keuze kunt maken en sowieso de show steelt met je kennis op verjaardagen en partijen.
Multiplex bestaat uit dunne laagjes hout. Deze laagjes hout worden uit de lengterichting van de ronde stam geschild. Eerst verwennen en dan schillen. De dunne laagjes hout worden kruislings op elkaar gelijmd en vervolgens geperst. Altijd een oneven aantal. In den beginne werden er drie laagjes op elkaar gelijmd. Dat noem je triplex. Multiplex bestaat uit vijf lagen of meer. Bij de vervaardiging van multiplex gaat weinig hout verloren: de minder mooie lagen gaan in het midden en de mooiste lagen aan de buitenkant. Wat belangrijk is bij multiplex, is de hoeveelheid laagjes. Hoe meer laagjes, hoe stabieler de plaat. Met stabiel wordt bedoeld in hoeverre de plaat gevoelig is voor kromtrekken. Een plaat van 5 laagjes per 18 mm zal sneller kromtrekken dan een plaat met 21 laagjes per 18 mm. Het materiaal/de houtsoort waarvan het multiplex is gemaakt, is natuurlijk ook belangrijk. Vooral de toplaag of dekfineer bepaald de uitstraling. Het kan zijn dat de deklaag van een luxe houtsoort is, bijvoorbeeld mahonie, en de lagen daartussen van een inferieure houtsoort. Wij maken het liefst gebruik van ‘door en door’ multiplex. De hele plaat is op opgebouwd uit dezelfde houtsoort. Een multiplex plaat heeft meestal een mooie zijde en een wat minder mooie zijde. Dat heeft te maken met de kwaliteit van de dekfineer. Deze kwaliteit wordt uitgedrukt in de letters A, B en C. De A kun je eigenlijk vergeten, die komt bijna niet voor. B staat voor een kwastloos, niet verkleurd oppervlak. Bij BB mag er wel een klein gesloten kwastje in zetten en verkleuring komt ook voor. En zo verder. Als een multiplex watervast verlijmd is, wil dat zeggen dat het in zeker mate bestand is tegen vocht. Dit wordt uitgedrukt met de afkorting WBP (water boiled proof). Het kan in ieder geval gebuikt worden in een vochtige ruimte. Buitengebruik is weer een ander verhaal, dan moet met name de kopse kant intensief behandeld worden. De meeste multiplex platen hebben een standaard afmeting van 244 cm x 122 cm of 250 cm x 125 cm. Qua dikte gebruiken wij meestal 18 mm, maar dunner en dikker is ook mogelijk (vaak van 9 tot 40 mm). Je bent nu op de hoogte van de basics, maar multiplex is een verzamelnaam. Er bestaan veel soorten met elk hun eigen toepassing en eigenschappen. De soorten multiplex waar wij veel mee werken zijn: Pools grenen, Chiliplex, Russisch Berken en Populieren multiplex. Triplex/multiplex is een plaatmateriaal dat bestaat uit drie of meer lagen fineer. De lagen zijn kruislings op elkaar gelijmd (5% lijm). Het haaks op elkaar verlijmen van de lagen geeft de plaat stabiliteit en vermijdt kromtrekken. De plaat bestaat uit één of twee houtsoorten. Triplex bestaat altijd uit een aantal oneven lagen zodat de bovenste en de onderste laag in dezelfde lengterichting lopen. Triplex wordt voor veel verschillende toepassingen gebruikt. Welke triplexsoort geschikt is voor een bepaalde toepassing wordt voornamelijk bepaald door de houtsoort en de gebruikte lijmsoort. Zoals je kunt zien in een structuurfoto van een houten brandwerende deur, is er een binnenlaag genaamd crossband die aan de brandwerende kern vastzit. Normaal gesproken is het multiplex of MDF.En vandaag gaan we kijken naar multiplex, een stuk plank dat gemakkelijk te begrijpen lijkt, maar eigenlijk niet.Multiplex is een samengesteld houtproduct dat bestaat uit lagen dunne platen houtfineer die aan elkaar zijn gelijmd. Het wordt gezien als een lid van de familie van vervaardigde platen.Als echt hout is het ook een natuurlijke isolator en biedt het daarom een goede bescherming tegen warmteverlies. Ook met zijn goede brandwerendheidseigenschappen is het een uitstekende keuze voor brandwerende houten deuren.Kijk eens goed naar een stuk triplex, je zult misschien ontdekken wat een creatieve en interessante structuur het heeft.Ten eerste, kleiner en lMultiplex van hoge kwaliteit kan de lagen alleen loodrecht op elkaar scheiden. Multiplexproducten van hogere kwaliteit worden verdeeld in 5 lagen in stappen van 45 graden (0, 45, 90, 135 en 180 graden) om sterkte te bieden. Dit helpt om de hele deurbladstructuur van de houtbrandwerende deur te versterken.Ten tweede heeft triplex altijd een oneven aantal lagen, zoals 3, 5, 7. Dus hier komt de vraag: waarom zijn ze allemaal enkellaags? Het doel van het gebruik van een enkele laag multiplex is om het triplex een middelste kernlaag te geven, waardoor de dunne platen aan beide zijden kunnen worden tegengehouden door de kernlaag, zodat de middelste laag ook wordt vast gehouden door de buitenste laag. Multiplex platen worden gemaakt van meerdere fineren, ook wel fineerlagen genoemd. Deze lagen zijn kruislings op elkaar bevestigd met lijm. Deze lagen worden gemaakt uit grote boomstammen. Met een heel dun mesje worden lagen van deze stammen geschild. Deze lagen worden haaks op elkaar gelijmd. Dit geeft multiplex haar stevigheid. Dit maakt het een ideaal materiaal voor zwaar belaste constructies of binnen afwerking. Een van de grootste voordelen is misschien wel dat multiplex zeer voordelig aangeschaft kan worden. Zo kun je gemakkelijk online bij webwinkels als Pontmeyer.nl het juiste multiplex vinden voor een specifiek project. Je kunt hier verschillende typen multiplex vinden die gebruikt kunnen worden voor verschillende functies. Zo is naaldhoud triplex een veelvoorkomend type multiplex dat veel gebruikt wordt voor constructie doeleinden. Zowel de prijs als de stevigheid zorgt dat je met multiplex op een efficiënte manier gebruik maakt van hout. Ook de minderwaardige stukken van de boom worden namelijk gebruikt in de productie van multiplex. Deze stukken hout worden bijvoorbeeld gebruikt voor de binnenlagen van multiplex. De verschillende lagen triplex zijn opzettelijk onder wisselende rechte hoeken aan elkaar gelijmd. Dit is juist hetgene dat multiplex zo ongelooflijk krachtig en duurzaam maakt. Het zorgt ervoor dat het hout minder snel splijt bij bijvoorbeeld spijkers, en dat het bestand is tegen scheuren of kromtrekken. Ieder voordeel heeft zo zijn nadeel. De gelaagde eigenschap van multiplex is dus naast een voordeel, ook direct een nadeel. Het zorgt er namelijk voor dat het hout sneller vatbaar is voor waterschade als het wordt blootgesteld aan lekken. Dit maakt het hout dus minder geschikt voor vochtige ruimten zoals bijvoorbeeld de badkamer. Het multiplex wordt zwaar als het nat is en als het buiten gebruikt wordt moet het direct afgedekt worden in het geval van regen. De absorberende eigenschap van de gelaagdheid van multiplex zorgt er dus voor dat het niet geschikt is voor iedere constructie.