Een asbestinventarisatie is een onderzoek naar asbest in een pand of object en wordt uitgevoerd door een gespecialiseerd bedrijf. Het asbestonderzoek geeft duidelijkheid over hoeveel asbest er aanwezig is in het gebouw of object en op welke locaties asbest zich bevindt. Het onderzoek wordt vastgelegd in een rapport.
Tijdens een asbestinventarisatie onderzoekt een inspecteur het hele gebouw of object op de aanwezigheid van asbest en worden materiaalmonsters genomen, die in een geaccrediteerd laboratorium worden onderzocht. De inhoud van een asbestinventarisatierapport moet voldoen aan bepaalde eisen en het rapport is 3 jaar geldig. Het rapport is bovendien een verplichte bijlage bij een sloopmelding.
In vrijwel alle gevallen is het verplicht om een asbestinventarisatie rapport op te laten stellen voordat er asbest verwijderd mag worden. Sinds het verbod op asbest in 1994 heeft de overheid regels opgesteld omtrent het asbestvrij maken van Nederland, waaronder de verplichting om asbest te inventariseren door gecertificeerde bedrijven.
Wanneer is een asbestinventarisatie verplicht?
Bij verbouwing, renovatie of sloop van panden of objecten van vóór 1 januari 1994 is een asbestinventarisatie verplicht. Voorheen werd certificering SC-540 genoemd; tegenwoordig valt de certificering onder een gewijzigd schema en artikel 4.27 van de Arbeidsomstandighedenregeling (arbo-regeling).
Wanneer een pand gebouwd vóór 1994 is en gesloopt of gerenoveerd wordt, verplicht de overheid om voorafgaand aan de werkzaamheden een asbestrapport te overleggen. Dit geldt ook als bekend is dat een pand asbest bevat en dit verwijderd moet worden. Een asbestinventarisatie is dan de eerste stap en bepaalt waar asbest aanwezig kan zijn en welke maatregelen nodig zijn.
Soorten asbestinventarisaties en ontwikkelingen
Tot 1 maart 2017 bestonden er drie typen asbestinventarisaties: Type 0, Type A en Type B. Sinds die datum zijn Type A en Type B komen te vervallen, en ligt de focus meer op het doel en de vraag vanuit de opdrachtgever. Een inventarisatieplan is nu een normeis geworden en een verplicht onderdeel voor een inventarisatiebedrijf; daarnaast ligt er meer nadruk op deskresearch en een duidelijke afbakening van het gebied voor asbestverwijdering.
Type 0 is een visuele beoordeling (quick visual scan) om vast te stellen of er asbestverdachte materialen aanwezig zijn. Type A had als doel de aanwezigheid visueel waar te nemen met licht destructief onderzoek en eventueel materiaalmonsters te nemen. Type B werd toegepast wanneer destructieve werkzaamheden nodig zijn om vast te stellen of er asbest aanwezig is, of in verborgen delen van het gebouw.
Wat staat er in het asbestinventarisatierapport?
Het rapport beschrijft welke asbestbronnen er zijn, waar deze zich bevinden en met welke technieken ze verwijderd moeten worden. Het eindrapport bevat een overzicht van alle onderzochte materialen, de laboratoriumresultaten en aanbevelingen voor vervolgstappen. De SMA-rt-tool (Stoffen Manager Asbest Risico Techniek) helpt bij het bepalen van de risicoklasse voor verwijdering en de bijbehorende kosten en procedures.
Het rapport blijft geldig zolang er geen wijzigingen aan het gebouw zijn aangebracht. Bij verbouwingen, renovaties of schade aan onderzochte materialen moet het rapport worden geactualiseerd. Voor vastgoedbeheer wordt geadviseerd om de inventarisatie elke 5-10 jaar te herzien, vooral bij oudere gebouwen.
Kosten en tijdsinvestering
De kosten van een asbestinventarisatie hangen af van het type inventarisatie (bijv. Type 0, Type A, Type B) en de omvang/complexiteit van het pand. Een eenvoudige informele inventarisatie start vaak rond de € 175, terwijl de totaalkosten kunnen variëren afhankelijk van oppervlakte, aantal verdiepingen, bouwjaar en moeilijk bereikbare locaties. Laboratoriumkosten bedragen meestal € 25 tot € 50 per monster.
In veel gevallen bestaan de kosten voor de inventarisatie uit circa 70% voor de inventarisatie zelf en de overige kosten uit forerijkosten, afhankelijk van de afstand en beschikbaarheid van gecertificeerde bedrijven. Het wordt aangeraden inventarisaties te combineren met geplande bouwkundige inspecties of onderhoudswerkzaamheden om kosten te beheersen.
Procedure en toezicht
Een asbestinventarisatie wordt uitgevoerd door een gecertificeerd asbestinventarisatiebedrijf. Een Deskundig Inventariseerder Asbest (DIA) neemt monsters en laat deze onderzoeken in een daarvoor geaccrediteerd laboratorium. De resultaten worden opgenomen in het asbestinventarisatierapport en aan het LAVS (Landelijk Asbest Volgsysteem) gemeld.
Tijdens een inventarisatie kijkt de inspecteur naar plafonds, wanden, vloeren, leidingwerk, dakbedekking en isolatiematerialen, en plaatst hij een beschrijving van de af te bakenen ruimte voor de asbestverwijdering. Een sloopmelding is verplicht wanneer er meer dan 10 kuub sloopafval vrijkomt of wanneer er asbest wordt verwijderd.
Bescherming en sancties
Er gelden hoge boetes bij overtreding van de regels omtrent asbestinventarisatie en asbestsanering, oplopend tot duizenden euro’s. Verzekeraars kunnen claims afwijzen en werkzaamheden kunnen stilgelegd worden door de Arbeidsinspectie. Een sloopmelding moet bij de gemeente worden gedaan.
Veilig verwijderen van asbest
Pas wanneer een inventarisatierapport aanwezig is, is het toegestaan om asbesthoudende materialen te verwijderen. Voor het verwijderen van asbest is het essentieel om een erkend asbestverwijderingsbedrijf in te schakelen. In sommige gevallen kunnen objecten en gebouwen volledig gesloopt worden op basis van de inventarisatie en het plan van aanpak.
Prijzen voor verplicht asbestattest variëren sterk
Praktische tips en veelgestelde vragen
- Twijfel je of een asbestinventarisatie verplicht is? Vul vrijblijvend een offerteformulier in.
- Plan de inventarisatie ruim op tijd om vertragingen bij verbouwing te voorkomen.
- Vraag bij gecertificeerde bedrijven naar hun registratienummer en certificering volgens de ACBN-regeling.
- Informeer bewoners of gebruikers vooraf over het onderzoek; dit kan verplicht zijn in kantoorgebouwen en zorginstellingen.
- Als er asbest gevonden wordt, volgt sanering volgens het plan van aanpak en mogelijk aanvullende meldingen.
Samenvatting van stappen
- Laat een asbestinventarisatie uitvoeren door een gecertificeerd bedrijf.
- Ontvang het asbestinventarisatierapport met locaties, materialen en risicoklassen.
- Voor sloop/renovatie vóór 1994: zorg voor toestemming en meldingen bij de gemeente.
- Plan en voer sanering uit door een erkend asbestverwijderingsbedrijf.
- Respecteer de geldigheidsduur van het rapport en actualiseer bij veranderingen aan het gebouw.
Overzicht van de belangrijkste feiten
Een asbestinventarisatie is een wettelijk verplicht onderzoek bij veel sloop- of renovatiewerkzaamheden. Het helpt om gezondheidsrisico’s te kwantificeren en te bepalen welke maatregelen nodig zijn voor veilige sanering. De certificering en werkwijze zijn in belangrijke mate gewijzigd sinds 2017, met meer nadruk op deskresearch en duidelijke afbakening van het te onderzoeken gebied.