Geluidsisolatie is de vorm of mate waarin het geluid wordt tegengehouden. Geluidsisolatie wordt onderverdeeld in:Bestrijden van luchtgeluid en contactgeluid.Luchtgeluid kan het beste "bestreden" worden door:- geluidsabsorberende materialen (schuim, vlokkenschuim)- dichten van kieren en gaten (denk ook aan contactdozen die ver de muur in steken)- bij de bron (het gebruik van koptelefoons bij het spelen of luisteren naar muziek).
Belangrijke bouwkundig factoren bij directe overdracht van luchtgeluid
Bij directe overdracht van luchtgeluid zijn de volgende eigenschappen van scheidingsconstructies van invloed: - de massa per m2- de stijfheid- de dempingsfactor van het materiaal- enkelbladige of meerbladige constructie (massa-veer-massa, zie verderop).
De geluidisolatie van ramen wordt in hoofdzaak bepaald door: soort beglazing (enkel, dubbel, gelaagd), beglazingssysteem, de afmetingen, de kozijnconstructie, de aansluitingen en de kierdichtingen.
Contactgeluid bestrijden en demping
Contactgeluid kan het beste bestreden worden:- bij de bron (bron isoleren, vermijden of blokkeren opwekken geluid en doorgeven geluid, ontkoppelen bouwdelen, dichte massa)- geluidsabsorberende materialen (schuim, vlokkenschuim)- door trillingsisolatie toe te passen.
Denk aan het ophangen van luidsprekerboxen m.b.v. touw (of desnoods dempers eronder), zwevende vloeren of desnoods zachte afwerkvloeren, het dragen van zachte schoenen e.d. Een zwevende vloer werkt als een massa-veer-systeem. Let op: als er al een zwevende dekvloer is, dan kan er alleen een andere "verende" vloer gelegd worden als die vastgelijmd wordt op de zwevende vloer. Bij meer zwevende of verende vloeren op elkaar ontstaan er ongewenste resonantie-frequenties.
Door de akoestische ontkoppeling van wanden en vloeren worden de flankerende geluidswegen gedempt. Dit heeft een positief effect op de luchtgeluidisolatie. Loopgeluiden van bovenburen worden deels vermeden door zwevende vloeren (bij de bovenburen).
Praktijkmetingen en verstaanbare praktijksignalering
Praktijkmetingen- luchtgeluid door een meting van het geluidsniveau tussen twee aansluitende ruimten- contactgeluid door een hamerapparaat dat op de vloer tikt in de ene ruimte en meten van het geluidsniveau in de aansluitende ruimte.
Geluidsisolatie door absorptie, omleiding en blokkade
Geluid kan "geïsoleerd" worden door:- geluidsabsorptie (geluidsgolven dempen, door mee te veren vangt het materiaal trillingen op)- geluidsomleiding (denk aan een geluidsscherm langs de snelweg)- geluidsblokkade (geluidsisolatie, geluid blokkeren, tegenhouden van geluid door een zware massa).
De combinatie van een zware massa en geluidsabsorptie wordt het massa-veer-systeem genoemd: - massa = zwaar materiaal = isolerend (dichte structuur, grote massa)- veer = licht materiaal = absorberend (open structuur, poreus, schuim).
Denk aan dik hard rubber (massa) + geluidsabsorptiemateriaal (veer) in een wand die geluid moet isoleren.Denk aan beton + geluidsabsorptiemateriaal + beton als geluid isolerend + absorberend + isolerend in een massa-veer-massa-constructie van een bouwmuur (muur tussen twee huizen).
Geluidsisolatie en warmte-isolatie
Geluidsisolerende eigenschappen van materialen zijn vaak beduidend verschillend van de thermische eigenschappen (warmte-isolerend). Een materiaal dat zowel thermisch als akoestisch zeer goed isoleert bestaat eigenlijk niet: "thermische isolatie is van nature licht (stilstaande lucht) en akoestische isolatie werkt volgens het massa-veer-massaprincipe". (Livios)
Zie eventueel het Excel-sheet met akoestische en thermische isolatiematerialen van Gerard Voskuil. Dubbel glas is naast het primaire doel van warmte-isolatie ook redelijk effectief voor geluidsisolatie, zeker als er een grote spouw wordt aangebracht tussen de glasvlakken.
De geluidisolatie van dubbel glas is afhankelijk van:- de dikte van de glasbladen [en verschillende dikte (red.)]- de spouw tussen de glasbladen- de koppeling tussen de glasbladen- de spouwvulling- de randabsorptie en randdemping- de evenwijdigheid van de glasbladen.
De spouwbreedte is de belangrijkste invloedsgrootheid. Hoe groter de spouw, hoe hoger de geluidisolatie. De geluidisolatie wordt beter bij een spouw groter dan 60 mm, gerealiseerd met een voorzetraam of dubbele ramen."
Laag- en hoogwater van wanden en systemen
Wanden kunnen geïsoleerd worden door bijvoorbeeld Multisonic toe te passen: een lichtgolvend zelfdovend polyurethaanschuim (schuimrubber), een zware massaplaat (zoals een sandwichpaneel van multiplex en zwaar rubber) en een viltlaag of de speciale akoestische baksteen. Ook bij systeemwanden is geluidsisolatie mogelijk.
Verder zijn er bijvoorbeeld plafondplaten met een laag polystyreen en houtwolcement en platen met een laag steenwol en houtwolcement (beide soorten verkrijgbaar via Stertekt).
Vloeren. Wanneer flats voorzien zijn van een akoestisch dempende vloer, dan is ook daar in vele gevallen een vloer van natuursteen of keramische tegels mogelijk. Akoestisch isolerend is bijvoorbeeld SoundFelt, een natuurlijke isolerende ondervloer van Isovlas, waarbij de absorptie voor contactgeluid minimaal 10 dB is. (Let bij ondervloeren op de eisen die gesteld worden: isolerende ondervloeren zijn vaak niet vochtwerend; bij een begane grondvloer dient daarom meestal een vochtwerende laag onder een niet-vochtwerende akoestische ondervloer geplaatst te worden.)
Als een woning tegen geluid geïsoleerd is, is het beter om de ramen tegen het geluid gesloten te houden. Om dan toch te kunnen ventileren worden suskasten toegepast. Pleisterwerk. Er zijn speciale akoestische pleisters (stucwerk), bijvoorbeeld Brander Acoustuc, "een verspuitbaar akoestisch pleistersysteem, dat geschikt is voor het afwerken van plafonds en wanden in ruimten waar nagalm ontstaat".
Geluidshinder binnen gebouwen
Soorten Vormen van geluidshinder binnen gebouwen zijn o.m.:- ventilatiesystemen- cv-installaties, warmtepompen e.d.- waterleidingen en afvoerleidingen- hydroforen- de genoemde luchtgeluid en contactgeluiden- liften, trappenhuis e.d.- deuren van appartementen, parkeergarages e.d.
De warmtepomp en geluid
De warmtepomp Door de overgang van cv-ketel naar warmtepomp hebben meer mensen hinder van het geluid van de warmtepomp, soms het binnendeel ervan (bewoners), soms het buitendeel (buren en bewoners). Het geluid dat een apparaat voortbrengt, wordt gegeven in geluidsvermogen, in dB(A). Sinds 2012 is dat in de EU voor warmtepompen tot 6kW max. 65 dB(A), voor grotere warmtepompen tot 12kW max. 70 dB(A). De geluidsdruk is vaak belangrijker (met dank aan o.m. Warmtepompvergelijker).- Een warmtepomp met een geluidsvermogen van 65 dB(A) heeft een berekende geluidsdruk van 44 dB(A) op 5 meter afstand. Op 10 meter is de geluidsdruk afgenomen tot 37 dB(A).- Voor de buitenunit geldt (i.v.m. geluidshinder bij vooral de buren, Bouwbesluit art 3.8): Het meetpunt voor geluidsdruk wordt de erfgrens, de scheiding tussen jouw terrein en dat van de buren. De geluidsdruk mag op de erfgrens overdag niet hoger zijn dan 45dB(A), gemeten bij maximaal vermogen van de warmtepomp. In de nacht moet de geluidsdruk lager zijn, maximaal 40 dB(A). In de nacht wordt de geluidsdruk gemeten als de warmtepomp draait in de 'stille modus'.- Voor de binnenunit geldt 30 dB.- Ook voor bestaande bouw waar een dergelijk apparaat wordt geplaatst, gelden deze eisen.
Niet alleen het voortgebrachte geluid van het apparaat zelf kan hinderlijk zijn, ook trillingen van de leidingen of de muur waar de warmtepomp aan hangt, kunnen voor bewoners en buren veel hinder geven.
Tips om geluidsoverlast van de warmtepomp te vermijden:- Aan de kant van de werking van de warmtepomp: ventilator toerental verlagen, stille modus overdag instellen, pompstand lager instellen,- Aan de kant van de installatie van de warmtepomp: plaats de warmtepomp op geluidsabsorberende buffers, trillingsdempende veren, bevestiging aan de muur is af te raden, gebruik een muurbeugel met geluidsontkoppelende pluggen, plaats buffers op de muurbeugel, plaats metalen veren tussen de warmtepomp en de buffers, vermijd contactgeluid via de leidingen en dichten van kieren met glaswol of steenwol, monteer leidingen buiten en binnen met rubberen inleg.
Regelgeving en normen
Regelgeving Ruimtelijke ordening: onderzoek naar geluidsbelasting, MER, geluidsmetingen door geluidBuro en maatregelen.
Normen en waarden: Bouwbesluit vereist dat een uitwendige scheidingsconstructie in gesloten toestand minimaal 20 dB(A) geluidwering levert. Bij hogere belasting vereist door gemeenten via Wet geluidhinder hogere waarden in bestemmingsplan.
Samenvatting praktijktoepassingen en materialen
Geluidsisolatie kan op muren, plafonds en vloeren worden toegepast. Muren: voorzetwand met glaswol of steenwol en gipsplaten; plafonds: houten plafonds met glaswol, minerale wol of steenwol; vloeren: houten verdiepingsvloeren of zoldervloeren isoleren met steenwol, glaswol of houtwolcementplaten. Fermacell vloerplaten tegen contactgeluid; groene en biobased materialen zoals katoenisolatie, houtvezelisolatie en vlasvezelisolatie voor geluidsabsorptie en duurzaamheid. Biobased isolatiematerialen dragen bij aan een gezonder binnenklimaat.
Galm verminderen: zachte spullen zoals gordijnen, tapijten en meubels absorberen geluid; Fermacell gipsvezelplaten verbeteren akoestiek en bieden brandwerendheid; gipsplaten dubbel aanbrengen voor optimaal effect. Kosten variëren afhankelijk van projectgrootte en type materiaal.
Praktische levering en leveranciersinformatie
In ons assortiment vindt u een verscheidenheid aan materialen zoals glaswol, steenwol en houtwol; biobased isolatiematerialen zoals houtvezel, vlas en katoen; en speciale systemen zoals gipsvezel- en Fermacell platen. Knauf Insulation biedt oplossingen voor verschillende toepassingen, waaronder Heraklith voor houtwol en gebalanceerde akoestiek.
Animatie: Hoe geluidsisolatie werkt in scheidingswanden - geluid botst tegen glaswol vezels en wordt omgezet in warmte. Video beschikbaar via animatie link.
Geluidsisolatie in scheidingswand plaatsen? Doe het zelf in 5 stappen | GAMMA België
Geluidsisolatie is essentieel voor rust en comfort in elke ruimte. Geluidsisolatie voorkomt dat geluid via een constructie verspreidt en verbetert de akoestiek door absorptie en massa.