In ons bestaande huis functioneert de riolering prima, maar bij een uitbreiding ontstaat een complex geheel waar beluchting en de juiste diameter van de afvoer cruciaal zijn. Een toilet moet het laatste punt op de pijp zijn en de standleiding moet voldoende beluchting krijgen om borrelen en stank te voorkomen. Beluchting en ontluchting van het rioolsysteem gaan meestal via een centrale standleiding in de woning; bij uitbreiding kan extra beluchting nodig zijn als de afstand vanaf de standleiding meer dan twee meter is.
Belangrijke principes bij beluchting en afvoer
- Een beluchter regelt de luchtdruk in de leidingen en voorkomt een vacuüm wanneer water door de afvoer stroomt, waardoor sifons goed blijven functioneren en rioollucht buiten blijft.
- Kies de juiste diameter per toepassing: 40 mm voor wastafel/fontein, 50 mm voor douche, 75 mm voor bad en 90-110 mm voor toilet. Een te kleine diameter kan leiden tot verstopping; te grote diameter kan zorgen voor onvoldoende vulling en slecht doorspoelen.
- Afbogen dienen gecontroleerd te worden: 45 graden bochten verkiezen boven haakse bochten om de snelheid van het water te behouden.
- Alle sanitaire toestellen moeten mét sifon aangesloten worden; waterslot moet minimaal 5 cm zijn om verdamping en uitdroging van de sifon te voorkomen.
- Bij een standleiding mogen maximaal 90 graden bochten worden toegepast; de ontspanningsleiding (ventilatie) moet dezelfde diameter hebben als de standleiding en naar buiten door het dak lopen.
Volgorde van aansluiting bij een uitbreiding
- Het toilet moet het laatste punt op de horizontale pijp zijn. Als de HWA in een aanbouw wordt aangesloten, wordt een sifon toegepast om terugtrekking te voorkomen.
- Bij een uitbreiding wordt vaak een T-stuk gebruikt op de staande leiding; excentrische verloopstukken zorgen voor een juiste luchtstroom bij overgang van 50 mm naar 90 mm.
- De aansluiting op de standleiding moet zorgvuldig gebeuren: 2 x 45 graden met 25 cm ertussen zodat water vlot kan passeren en ruimte voor lucht blijft.
- Overgangen naar andere diameters dienen excentrische verloopstukken te hebben zodat de bovenkant gelijk ligt en de lucht langs kan blijven stromen.
- Bij het aansluiten van de HWA op de uitbreiding op de riolering komt de sifon extra beluchting en de juiste diameter voorop te staan.
Specifieke vragen rondom aansluiting en beluchting
- Kan een extra toilet in een nieuw aanbouw worden aangesloten op een bestaand rioleringssysteem? Ja, mits de volgorde van aansluiten goed is en er voldoende beluchting aanwezig is. Het toilet moet het laatste punt op de pijp zijn.
- Wat gebeurt er als de doorvoer vanaf een 50 mm aansluiting onbedoeld wordt gebruikt voor de toilet-aansluiting? Dan zuigt dit mogelijk de sifon leeg; zorg voor een juiste T-stuk en houd de 50 mm aansluiting vrij.
- Welke diameterbuis gebruik ik voor de verschillende sanitaire punten? 40 mm wastafel/fontein, 50 mm douche, 75 mm bad, en 90-110 mm toilet. Zorg altijd voor voldoende afschot (ongeveer 0,5 cm per meter tot maximaal 2 cm per meter).
- Is het noodzakelijk om een apart beluchtingspunt te hebben wanneer de uitbreiding meer dan twee meter verwijderd is van de standleiding? Ja, anders loop je risico op stank en borrelen in het systeem.
- Wat als de afdichting van de beluchter versleten is of vervuild? Vervanging is vaak noodzakelijk om correcte werking te garanderen. Een goed functionerende beluchter voorkomt stank, lekkages en terugslag.
Wat te doen bij een uitbreiding met een toilet
Wanneer een nieuwe aanbouw wordt geplaatst waarin een toilet komt, moet je rekening houden met de volgende punten:
- Controleer de afstand tot de centrale standleiding en bepaal of extra beluchting nodig is.
- Plan de afvoerdiameters zodat alle toestellen adequaat kunnen worden belucht en geëvacueerd.
- Implementeer excentrische overgangstukken bij diameterovergangen om luchtstroom niet te belemmeren.
- Bevestig de standleiding zo dat er geen directe onderdruk ontstaat op andere sanitaire toestellen.
Typische problemen en hoe ze te voorkomen
- Onvoldoende beluchting leidt tot stank en lekkage bij sifons; zorg voor voldoende beluchting en volg de normen zoals NEN 3215 en NTR 3216.
- Verkeerde afschot of verkeerde diameter kan leiden tot verstopping of onvoldoende doorspoeling; houd aan de aanbevelingen per toestel en per leidingdiameter.
- Overgangen zonder voldoende ruimte voor lucht leiden tot stagnatie; gebruik excentrische verloopstukken en houd rekening met 1 cm tot 3 cm hoog verschil per meter.
Praktische voorbeelden en ontwerpen
Bij een bestaande woning met uitbreiding is het belangrijk om te zorgen voor een centrale beluchting en een duidelijke volgorde van aansluiting: het toilet moet laatste punt zijn op de pijp, beluchting moet de standleiding optimaal ondersteunen, en overgangen moeten zorgvuldig werkend zijn volgens de geldende normen.
