Een energieplafond is een begrenzing van de hoeveelheid energie die een persoon of huishouden mag gebruiken. Het energieplafond wordt per 1 januari 2023 ingesteld en betekent eigenlijk dat er een maximale prijs bestaat voor gas en stroom voor een bepaald gebruik. Kortgezegd; Het prijsplafond betekent dat iedereen in Nederland met een variabel energiecontract hetzelfde tarief voor stroom en gas betaalt. Dit tarief geldt tot een bepaald verbruik; het verbruiksplafond.
Waarom een energieplafond?
Stroom, gas en warmte zijn de laatste tijd heel duur geworden. Zo duur, dat veel mensen het niet meer kunnen betalen. Met het energieplafond wil de overheid daar verandering in brengen. Als je onder het plafond blijft, betaal je een aangepast bedrag voor je energie. Dit is verplicht voor alle energieleveranciers.
Voor wie geldt het?
Het energieplafond geldt voor alle kleinverbruikers. Dat houdt in: huishoudens, kleine bedrijven, verenigingen en zzpérs die gebruik maken van stroom, gas of warmte. Voor mensen die onder het verbruiksplafond blijven, scheelt het ongeveer €200,- per maand vergeleken met de gemiddelde marktprijzen van dit moment. Het energieplafond geldt alleen voor het basisverbruik. Je hebt voordeel van het energieplafond wanneer je onder het vastgestelde basisverbruik blijft.
Het basisverbruik is voor gas vastgesteld op 1.200 m3 gas per jaar en voor stroom op 2.900 kWh stroom per jaar. Wanneer je onder dit verbruik blijft, dan profiteer je dus van de maximale prijs. Dit betekent 1,45 euro per m3 voor gas en 40 eurocent per kWh voor stroom (De bedragen zijn inclusief 21% BTW, opslag duurzame energie- en klimaattransitie, energiebelasting en BTW, maar exclusief leveringskosten van de leverancier). Voor alles wat je verbruikt tot aan het vastgestelde basisverbruik, betaal je dus in geen geval meer dan het energieplafond.
Kan iedereen gebruik maken van het energieplafond?
Ja, alle Nederlandse huishoudens profiteren automatisch van het energieplafond. Je hoeft dit niet aan te vragen. Dit gaat allemaal vanzelf en iedereen heeft er recht op. Wanneer je meer verbruikt dan het basisverbruik, dan betaal je voor dit extra verbruik wel meer. Deze tarieven kunnen per energieleverancier verschillen. Alle energieleveranciers zorgen voor nieuwe berekeningen voor hun klanten.
Bedrag staat niet vast
Het prijsplafond voor stroom en gas staat niet vast. Als de ontwikkeling van de energieprijzen meevalt, kan het plafond ook naar beneden worden bijgesteld. Het plafond voor gas kan echter maximaal worden verlaagd naar 1,20 euro per kubieke meter.
Voor hoeveel energie geldt het plafond?
Het energieplafond is een combinatie van twee factoren: het prijsplafond en het verbruiksplafond. Het prijsplafond bestaat uit alle tarieven die je betaalt voor gas, stroom en warmte. Kom je boven dit verbruik uit? Dan gelden de marktprijzen voor het deel boven het plafond.
Hoe werkt het energieplafond?
Zoals je ziet staat er: “tot een verbruik van”. Dat is het verbruiksplafond van het energieplafond. De goedkopere tarieven, gelden namelijk maar tot dat maximum verbruik. Verbruik boven het energieplafond
- Voor alles wat je boven de grens van het prijsplafond besteedt, betaal je het variabele tarief van je energieleverancier. De bedragen hangen af van het type woning en het aantal personen in het huishouden.
- Op de volgende pagina vind je de tabel met schattingen. Het Nibud heeft een schatting gemaakt van het gemiddeld verbruik per woningtype en per grootte van huishouden. Op basis van die schatting is berekend wat de maximale maandelijkse kosten voor gas en elektriciteit zijn onder het energieplafond.
- De woningtypes/ Aantal personen die het plafond overschrijden betalen voor het overige verbruik de marktprijzen van de energieleveranciers. Dit kan per situatie verschillen.
Wat zijn de financiële gevolgen ten opzichte van 2022?
Het prijsplafond is bedoeld om de kosten voor stroom en gas zo laag mogelijk te houden. Zonder het prijsplafond zou je erg veel moeten (bij)betalen voor stroom en gas. Voor een zo realistisch mogelijk beeld zijn de tarieven 2022 als referentie genomen en vergeleken met de vastgestelde tarieven van het prijsplafond in 2023. Een gemiddeld huishouden betaalt bij gelijk gebruik ongeveer €310 minder in 2023 dan in 2022, terwijl sommige huishoudens boven het plafond uitkomen en meer moeten betalen voor extra verbruik.
Geldt dit voor iedereen?
Bij bovenstaande berekening is uitgegaan van gemiddelde tarieven en gemiddeld verbruik. De kosten voor stroom en gas hangen vooral af van het type huis en het totaal aantal personen. Bij grotere huishoudens kan het stroomverbruik hoger uitvallen dan het maximum van het prijsplafond. Voor gas geldt dat het voor sommige woningtypes ook boven het plafond kan uitkomen, waardoor het surplus boven het plafond tegen marktprijzen verrekend wordt.
Prijsplafond en zonnepanelen
Een slimme manier om binnen het verbruik te blijven is verduurzamen. Zonnepanelen kunnen helpen binnen het plafond te blijven, omdat teruglevering eerst verrekend wordt tegen het verbruik en daarna pas tegen het prijsplafond. Het nettoverbruik bepaalt wat onder het plafond valt.

Hoe verder vanaf 2024?
Tijdens Prinsjesdag 2023 werd de miljoenennota voor 2024 gepresenteerd. Het prijsplafond voor energie zal na 2023 ophouden, wat betekent dat je zelf de hoge energierekening weer moet betalen. Het noodfonds voor energie blijft wel bestaan en wordt verlengd. Gas- en energiebelasting veranderen ook: de belasting op aardgas stijgt terwijl die op elektriciteit daalt, wat stimuleren moet om te verduurzamen met zonnepanelen en warmtepomp.
Kies voor duurzame alternatieven
Het is nu interessanter dan ooit om te verduurzamen. Solease kan helpen met zonnepanelen en isolatie. De duurzaamheidsspecialisten adviseren over de beste maatregelen voor jou situatie. Vraag een gratis adviesgesprek aan.
Prijsplafonds en -bodems - Micro-onderwerp 2.8
Overstappen en eindafrekening
Het prijsplafond wordt per jaarnota of eindafrekening verrekend, afhankelijk van wanneer jouw contract is ingegaan. Je jaarnota kan in een andere maand vallen dan wanneer iemand anders zijn jaarafrekening ontvangt. Je kunt tussentijds overstappen naar een andere leverancier; de korting wordt dan berekend op basis van de resterende dagen in de maand waarin je overstapt.
Overzichtelijke samenvatting
- Prijsplafond: maximaal tarief tot bepaalde verbruikslimieten (gas: 1.200 m3/j, elektriciteit: 2.900 kWh/j, stadsverwarming: 37 GJ/j).
- Minder verbruik onder het plafond betekent lagere kosten; boven het plafond betaal je marktprijs voor het extra verbruik.
- Automatische werking: alle kleinverbruikers profiteren zonder aanvraag.
- Verduurzaming (zonnepanelen, isolatie, warmtepomp) kan helpen onder het plafond te blijven.