Uit je vagina verlies je soms wat slijm/vocht, dit noemen we afscheiding. Het is normaal dat er afscheiding uit de vagina komt, dit is hoe je vagina schoon en gezond blijft. Normale afscheiding is meestal helder of wit van kleur.
Vocht en slijm uit de vagina worden geproduceerd door cellen in het slijmvlies van de vagina en de baarmoederhals. De afscheiding kan veranderen van kleur, geur of consistentie als er een infectie in de vagina ontstaat. De afscheiding kan om verschillende redenen veranderen gedurende de maand doordat hormoonspiegels schommelen en de eisprong nadert.
Wat is normale vaginale afscheiding?
Normale afscheiding is doorgaans helder, wit of melkachtig van kleur en kan verschillende texturen hebben, van waterig tot dik en romig. De hoeveelheid verschilt per vrouw; gemiddeld produceert de vagina 1 tot 3 ml afscheiding per dag. De hoeveelheid en textuur kunnen door de menstruatiecyclus beïnvloed worden, vooral rondom de eisprong en vlak daarvoor.
Verschillende soorten en wat ze kunnen betekenen
- Melkwitte, plakkerige afscheiding: vaak een teken dat de ovulatie nadert of dat je zwanger kunt worden. Dit type afscheiding kan dicht bij de eisprong voorkomen.
- Dikke witte afscheiding: kan wijzen op ovulatie of op een gezonde cyclus. Als je zwanger wilt zijn, kan dit normaal gedrag zijn; als je geen kinderwens hebt, beschouw dit als een teken om veilig te blijven.
- Witte, klonterige ( Cottage cheese) afscheiding: kan duiden op een schimmelinfectie ( Candida). Bij klachten zoals jeuk, roodheid of een branderig gevoel, raadpleeg een arts.
- Waterige of witte afscheiding: meestal normaal, maar kan bij afwijkende geur of kleur duiden op een bacteriële vaginose of andere infecties.
- Groene, geelgroene of geurende afscheiding: kan een teken zijn van een ontsteking of een SOA en vereist medische aandacht.
Andere veel voorkomende oorzaken van verandering in afscheiding zijn hormonale veranderingen, hormonale medicijnen (zoals oestrogenen), zwangerschap, de overgang, diabetes, en het gebruik van antibiotica die de vaginale flora verstoren.
Wanneer moet ik naar de dokter?
Ga altijd naar de huisarts als de afscheiding verandert van kleur of geur, of als je andere verschijnselen hebt zoals pijn bij het plassen, branderig gevoel in de vagina, zwellingen of pijn bij seks. Raadpleeg ook een arts als je zwanger bent, diabetes hebt, of als je gedurende een jaar meerdere vaginale infecties hebt gehad.
Signalen die onmiddellijke medische aandacht vereisen
- Groene, geurende afscheiding met pijn bij plassen
- Rodige, pijnlijke vulva of ernstige jeuk
- Pijn in onderbuik, koorts of koude rillingen
- Snelle veranderingen in afscheiding met roodheid of zwellingen
Hoe wordt de diagnose gesteld?
Een arts kan de afscheiding beoordelen en een kweek van de afscheiding naar het laboratorium sturen om te achterhalen of er een infectie is. Vertel ook of je seksueel actief bent, zodat eventuele SOA-tests uitgevoerd kunnen worden. Soms volgt aanvullende diagnostiek zoals microscopisch onderzoek of beeldvorming, afhankelijk van de klachten.
Welke behandelingen zijn mogelijk?
De behandeling hangt af van de oorzaak van de afscheiding. Algemene richtlijnen zijn:
- Normale afscheiding: doorgaans geen behandeling nodig.
- SOA's zoals chlamydia of gonorroe: antibiotica; behandel beide partners tegelijk indien mogelijk en vermijd seks tijdens de behandeling.
- Schimmelinfectie (candida): vaak antischimmelmiddelen zoals vaginale tabletten of crèmes.
- Bacteriële vaginose: meestal antibiotica. Voltooi de kuur en volg medisch advies op.
- Trichomonas-infectie: antibiotica; zwangeren dienen soms met specifieke medicijnen behandeld te worden.
- PID (infectie in het kleine bekken): meestal langdurige antibiotica; volledig kuur afmaken en rust nemen tot klachten afnemen.
Belangrijke preventieve maatregelen: gebruik condoom bij seks, was de buitenkant van de vagina met lauw water (niet de binnenkant), vermijd aggressive zeep of parfums, draag katoenen ondergoed en vermijd inlegkruisjes als ze irritatie veroorzaken.
Wat is wittespoeling en hoe verhoudt het zich tot vaginale gezondheid?
Witte vloed wordt meestal veroorzaakt door vaginale schimmelinfectie, vaak door Candida albicans. Een gezonde vaginale flora bevat Lactobacillus-bacteriën die melkzuur produceren en de vagina enigszins zuur houden. Verstoringen in dit evenwicht kunnen leiden tot schimmelinfecties of bacteriële vaginose. Ook hormonen, diabetes, zwangerschap, antibiotica en overmatige hygiëne kunnen het evenwicht verstoren.
Symptomen van schimmelinfectie kunnen jeuk, witte geurloze afscheiding en roodheid of irritatie van de vulva omvatten. Behandeling is meestal effectief met antischimmelmiddelen en kan zelfstandig thuis worden gestart bij milde klachten, maar bij herhaalde of sterke klachten is artsenconsult aan te raden.
Praktische tips ter ondersteuning van vaginale gezondheid
- Spaarzaam gebruik van zeep en vermijd geparfumeerde producten rondom de V-zone.
- Spoel de vulva met lauw water, niet de binnenkant van de vagina:
- Droog je na het wassen voorzichtig af en vermijd wrijven.
- Gebruik katoenen ondergoed en vermijd strakke of synthetische kleding die vocht vasthoudt.
- Vrijen als de vagina nog droog is kan irritatie veroorzaken; gebruik eventueel een neutrale glijmiddel.
- Als je zwanger bent of borstvoeding geeft, volg dan specifieke medische adviezen bij een infectie.
Samenvatting voor begrip
Witte vloed is een normaal verschijnsel dat door de vaginale flora en de menstruatiecyclus wordt beïnvloed. Verandert de afscheiding in kleur, geur of consistentie of gaat het gepaard met pijn of branderig gevoel, is het verstandig een huisarts te raadplegen. Met de juiste diagnose en behandeling is vaginale afscheiding meestal goed te beheren, en de balans in de vaginale flora herstelt zich vaak vanzelf of met gerichte behandeling.
Vaginale afscheiding - Wat is het?
Bronnen: uitgebreide toelichtingen over vaginale afscheiding, schimmelinfecties, bacteriële vaginose en SOA’s. Raadpleeg bij twijfels altijd een huisarts of medisch specialist voor persoonlijk advies.