Het RTL-ventiel kan een waardevol onderdeel van uw vloerverwarmingssysteem zijn als u de temperatuur beter wilt kunnen regelen in kleinere ruimtes. Het RTL-ventiel, ook wel bekend als "retour-terug-loop"-ventiel of "retour-temperatuur-begrenzing", is een praktische oplossing voor temperatuurregeling in kleinere ruimtes met een vloeroppervlakte van maximaal 5 m², zoals bijvoorbeeld een badkamer of (bij-) keuken. Dit ventiel wordt gemonteerd in de retour van een CV-installatie, waarbij vervolgens een buis van ongeveer 25 meter wordt aangesloten.
Vloerverwarming is een systeem om een ruimte te verwarmen door gematigd warm water via een omvangrijk en gelijkmatig verdeeld buizenstelsel te leiden dat zich in de vloer bevindt. De kamertemperatuur wordt op deze manier mede bepaald door de warmteafgifte van de vloer. Omdat de warmte vanuit de vloer omhoog gaat, zijn er meestal geen radiatoren meer nodig. Omdat de buizen in de vloer liggen en vrij dicht onder de vloerbedekking/vloerafwerking (plavuizen, natuursteen, laminaat, parket o.d.) wordt het water op een gematigde temperatuur gebracht (max. ca. 30 graden C, zie Toptimaal in de tabel hieronder). Hierdoor blijven zowel vloer als vloerbedekking in goede conditie en is de uiteindelijke temperatuur in de ruimte niet te hoog (23-25 graden op de vloer lijkt goed); ideaal is geen extreme krimp of uitzetting, geen scheuren, geen condensatie, geen delaminatie.
Door de vrij lage temperatuur moet de afstand tussen de buizen vrij gering zijn, circa 10 cm (bij hoofdverwarming). Daardoor wordt de vloer gelijkmatig verwarmd en voldoende warm om de temperatuur in de ruimte als gerieflijk te ervaren. Meestal wordt vloerverwarming in slechts een deel van het huis toegepast en op basis van een hoge-temperatuur warmtebron waarbij het water in de vloerverwarmingsbuizen omgezet wordt in lage temperatuur. Dit wordt een secundair LTV-systeem genoemd: LTV staat voor Lage-Temperatuur-Verwarming en secundair wil zeggen dat het water met hoge temperatuur wordt "omgezet" naar lage temperatuur (lage temperatuur verwarming).
Omdat het water in de huizen van de vloerverwarming een relatief lage temperatuur heeft, kan er niet met één zeer lange buis worden volstaan (het water zou al snel al zijn warmte aan het eerste deel van de vloer geven). Daarom is voor elke circa 10 m2 vloer een apart circuit nodig. Het warme water van de circuits is afkomstig van de zogenoemde verdeler (groepenverdeler) die het warme water op de gewenste temperatuur naar de diverse circuits (zones) stuurt en het afgekoelde water weer naar de warmtebron leidt. De aanvoer van het warme water is afkomstig van de cv-ketel, warmtepomp, zonneboiler of, onder voorwaarden, stadsverwarming (dit wordt soms opwekkingstoestel genoemd, we zullen hier steeds over warmtebron spreken).
Eventuele verschillen in lengte van het circuit kunnen voor ongelijke vloertemperaturen zorgen. Daarom zijn inregelafsluiters nodig waardoor de verschillende groepen onder gelijke druk staan. Ook als een ruimte minder warmte nodig heeft, kan dit met de inregelafsluiter worden geregeld. Kortom: in de vloer ligt een aantal gelijkmatig over de vloer verdeelde, lange buizen waarin het warme water (vanuit de verdeler) door de vloer weer naar de verdeler wordt geleid. Vanuit de verdeler wordt dit afgekoelde water naar de warmtebron geleid waar het weer verhit wordt.
Let op: een nieuwe constructie- of dekvloer van beton, zandcement e.d. met vloerverwarming kan thermische spanningsscheuren gaan vertonen door het in- en uitschakelen van de vloerverwarming. Zorg daarom in de beginfase altijd voor een vrij lage temperatuur van de vloerverwarming, zodat het verschil tussen vloerverwarming "aan" en "uit" niet te groot is. (Scheurvorming van een constructie- of dekvloer kan het scheuren of opbollen van bijvoorbeeld een gelijmde PVC-vloer tot gevolg hebben.)
Overigens, naast vloerverwarming zijn er ook wandverwarming en plafondverwarming. Vloerverwarming is onzichtbaar: geen radiatoren nodig, want de verwarmingsbuizen zijn in de vloer ingebouwd. Er is meer ruimte, omdat er geen radiatoren nodig zijn. Vloerverwarming kan energiebesparend zijn: ca. 15%, waarschijnlijk door de lagere temperatuur van het water in de leidingen, door langzame warmte-afgifte (de vloer blijft meestal vrij lang warm) en door de gelijkmatige verwarming van de ruimte vanaf de vloer. Daardoor kan de thermostaat wellicht 1 of 2 graden lager voor hetzelfde gevoel als bij verwarming via radiatoren.
Sommige systemen kunnen ook koelen (bijvoorbeeld als een warmtepomp de warmtebron is), dus dan heb je 's zomers ook wat aan je vloerverwarming ("vloerkoeling", maar koel het water bij bijvoorbeeld houten en laminaat gebruikersvloer niet al te veel en te snel af i.v.m. krimp en mogelijke condensatie). Als er geen condens-bewaking is, en dat zal meestal zo zijn, houd de temperatuur van het koelwater dan boven de 18 graden C. Een ander voordeel in dit verband: "Verkoelen met vloerverwarming wordt ervaren als aangenamer dan een airco" omdat de airco een luchtstroom produceert.
Vloerverwarming heeft geen onderhoud nodig, wordt wel beweerd. Dat is gedeeltelijk waar. Een verwarmingssysteem dat gebruik maakt van water, andere vloeistoffen of stoom om het huis te verwarmen, wordt een hydronisch systeem genoemd. Bij gebruik van vloerverwarming als hoofdverwarming moet de woning goed geïsoleerd zijn, anders duurt het te lang voor het wat warmer is in de ruimte. Een slecht geïsoleerde woning vraagt om hogere temperaturen en kost daardoor meer energie.
Bij het in gebruik nemen van de vloerverwarming (en ook het weer in gebruik nemen na een zomer): (a) De aller- eerste keer, na aanleg vloerverwarming bij cementachtige of andere natte dekvloeren: doe dit pas na volledig drogen van de vloeren. (b) De eerste keer dat je de vloerverwarming aanzet, begin je met een zo laag mogelijke temperatuur. Na een aantal uren, als de vloer een tijdje enigszins verwarmd is, stop je het verwarmen. (c) Stapsgewijs mag de vloerverwarming een paar graden hoger. Laat tussen het verhogen van de temperatuur de vloerverwarming een dag rusten.
Een lek in een verwarmingsbuis wordt vaak pas laat ontdekt, de exacte plaats wordt moeilijk te traceren en het geheel geeft veel narigheid. De vloer is meestal grotendeels nat. Vloerbedekking moet weg, vloer openbreken, herstelwerk vloerverwarming, nieuwe vloerbedekking uitzoeken, wachten op droge vloer. intelligente thermostaten moeten selectief gebruikt worden.
Elektrische vloerverwarming (IR-vloerverwarming) heeft verschillende kenmerken. Elektrische vloerverwarming heeft als voordeel dat de opbouwhoogte zeer gering is en de vloer snel opwarmt. Nadelen zijn onder meer dat het niet kan koelen en relatief duur kan zijn in gebruik. Dit kan minder relevant zijn voor kleine ruimtes of wanneer zelf opgewekte energie beschikbaar is. Elektrische vloerverwarming is beschikbaar in capaciteit van 50 tot 500 W/m2, vaak 160 W/m2, en bestaat uit meerdere lagen zoals reflecterende folie, isolerende laag en verwarmingsfolie.
Bij vloerverwarming is waterzijdig inregelen essentieel om de doorstroming te optimaliseren en een gelijke temperatuur te realiseren. Waterzijdig inregelen van vloerverwarming is een proces waarbij de doorstroming van water in de verschillende delen van het systeem wordt aangepast zodat elke ruimte de juiste hoeveelheid warmte ontvangt. Het vereist expertise en ervaring; laat dit daarom doen door een vakman of specialist.
Een mengventiel voor CV is een essentieel onderdeel van centrale verwarmingssystemen dat de watertemperatuur reguleert door warm en koud water te mengen. Het doel ervan is om een constante, optimale watertemperatuur te handhaven voor radiatoren of vloerverwarming en om de installatie te beschermen tegen schade door te hoge watertemperaturen. Mengventielen voor CV hebben meestal drie aansluitingen: warm water, koud water en gemengd water.
Voor vloerverwarming zijn driewegmengventielen vaak het meest geschikt. Deze ventielen mengen twee waterstromen en verdelen ze nauwkeurig over de installatie. Een driewegmengventiel voor vloerverwarming kan een thermostatisch ventiel zijn dat automatisch de verhouding tussen warm en koud water regelt om een constante temperatuur te behouden. Het ventil regelt de temperatuur van het water dat naar de vloerverwarmingsinstallatie gaat nauwkeurig.
Welke mengventiel voor vloerverwarming kiezen? Kies ventielen met actuator voor precieze regeling, let op maximale bedrijfstemperatuur, doorstromingscapaciteit en aansluitdiameter. Aansluiten gebeurt op de aanvoer, retour en uitvoer van gemengd water. Let op afmetingen en afdichting om lekkage te voorkomen.
Een accurate installatie van de aandrijving op een mengventiel en de aansluiting op het regelsysteem is cruciaal voor automatische regeling. Een mengventiel draagt bij aan energiebesparing doordat de waterstroom en temperatuur constant worden gehouden, waardoor warmteverlies wordt geminimaliseerd. Een defect mengventiel kan instabiele temperaturen geven of geluiden veroorzaken, wat een teken is van problemen met het mechanisme of afdichtingen.
Waterzijdig inregelen biedt een oplossing bij ongelijke verwarming door hele huis of kamers met verschillende warmtebehoeften. Het proces vereist vakkennis en ervaring; schakelt daarom een professionele vloerverwarmingsspecialist in voor afstelling van verdeler, retourventielen, voetventielen en pompstanden. De gewenste balans zorgt ervoor dat de retourtemperatuur lager ligt dan de aanvoertemperatuur en dat water langer in alle delen van het systeem blijft.
Bij de instelling van de vloerverwarming is overleg met een vakman aan te raden. De verdeler en de pompinstellingen spelen hierbij een grote rol. Flowmeters kunnen gebruikt worden om de waterdoorstroom te meten en aan te passen; bij afwezigheid van flowmeters bestaan er andere methoden om de stroming te berekenen en in te regelen. Een goed afgesteld systeem verlaagt energiekosten en verhoogt comfort aanzienlijk.
In ons voorbeeld in de badkamer ligt vloerverwarming en men overweegt nu om dit te regelen met een RTL ventiel. De lengte van de buis overstijgt echter de aanbevolen maximum van 35 meter. De meest zekere oplossing is een 1-groep verdeler met pomp te plaatsen. De CV-ketel staat op 50 graden ingesteld; de aanvoertemperatuur kan hiermee niet te hoog worden. Om de vloer te beschermen tegen een onbedoeld hoge aanvoertemperatuur, wordt voorgesteld een tweede RTL ventiel op 50 graden te plaatsen in de aanvoerleiding. Het systeem blijft echter afhankelijk van de verdeler en verdampt of verplaatst de temperatuurregeling niet effectief.
Om de vloer te beschermen en de regeling te verbeteren, kan ook gekozen worden voor een lagere initiële opwarming en geleidelijke opbouw. Een vloer fungeert in feite als één grote radiator. Schade aan de vloer voorkomen is cruciaal; houd de watertemperatuur doorgaans onder 60 graden en in de vloer onder circa 55 graden. Een thermostaat kan helpen de temperatuur te begrenzen. Naast watergedragen systemen is ook elektrische vloerverwarming mogelijk; deze is sneller op te warmen maar heeft hogere operationele kosten en kan niet koelen.
Bij de keuze tussen hoofdverwarming of bijverwarming met vloerverwarming moet rekening gehouden worden met isolatie en warmteverlies. Een goed geïsoleerde woning laat de opwarming sneller verlopen en beperkt warmteverlies via de vloer. Waterzijdig inregelen blijft echter essentieel ongeacht de gekozen oplossing, om een optimale doorstroming en een evenwichtige warmteverdeling te garanderen. De installatie van een verdeler met pomp, eventueel met flowmeters, zorgt voor betrouwbare en efficiënte bediening van vloerverwarming in diverse ruimtes.
tags: #water #temperatuur #begrenzer #voor #vloerverwarming