Ophoping van water, Wateraccumulatie zoals we dit technisch noemen, is een complexe materie. Volgens de gegevens van het ministerie van VROM lopen 100.000 daken in Nederland het risico om in te storten. Zeer verontrustend. Ook sneeuwbelasting op daken zorgt voor een instortingsrisico bij bepaalde daken. Vooral platte of licht hellende daken met een lichte constructie en/of met grote overspanningen zijn kwetsbaar. Wanneer er op deze daken zonnepanelen geplaatst zijn is er een extra groot risico, omdat de sneeuw compact langdurig tussen de panelen blijft liggen. Eigenaren van gebouwen hebben hierin een eigen verantwoordelijkheid om het risico te beoordelen. Het instortingsgevaar ontstaat door een combinatie van factoren. De druk op een dak neemt namelijk snel toe indien regen de dakafvoeren niet kan bereiken door de sneeuw die er al op ligt. In principe zijn alle daken volgens het bouwbesluit berekend op 40 à 45 cm verse sneeuw. In veel gevallen ligt er echter een zeer compacte sneeuwlaag, verzwaard met regenwater, die fors zwaarder is dan verse sneeuw. Daardoor wordt de belasting aanzienlijk hoger dan waar het dak op berekend is. Daarom is het raadzaam om, indien er een dik pak sneeuw is gevallen, deze tijdig te laten ruimen. Zo wordt de dakdoorbuiging en een eventuele instorting voorkomen. Daarbij dienen er veiligheidsvoorzieningen op het dak aanwezig te zijn, anders is het te gevaarlijk om op het dak (en in de onveilige zone) te werken. Daarnaast is het zeer belangrijk dat het tijdig geruimd wordt. Vaak zijn er verschillende oorzaken die meestal gezamenlijk tot wateraccumulatie op het dak leiden. Een wateraccumulatiescan biedt hierbij uitkomst. Met deze scan maken wij voor u inzichtelijk hoeveel risico uw dak loopt om in te storten en met welke aanpassingen u dit risico vermindert. Maar let wel, alleen een bouwkundig constructeur kan voor u d.m.v. Het begint natuurlijk met goede, voldoende en goed gepositioneerde hemelwaterafvoeren. Daarbij behoren juist gepositioneerde vergaarbakken en tegelbladvangers ook tot de basis. Regelmatig komen wij daken tegen waarbij er te weinig en vaak te kleine en slecht vuilwerende afvoeren geplaatst zijn. Een kleine verstopping kan dan al tot ernstige gevolgen leiden. Ook zien wij vaak dat de hemelwaterafvoeren op de verkeerde plaatsen zijn geplaatst. Bij plaatsing is dan geen rekening gehouden met de lichte doorbuiging van het dak en/of is er niet goed gekeken naar de laagste punten op het dak. Verkeerd geplaatste hemelwaterafvoeren en te weinig afvoeren voeren bij flinke buien het water slecht en niet tijdig af. Tegenwoordig moeten bijna alle daken (lichte dakconstructies) verplicht noodoverlopen hebben. Dit zijn een soort grote “brievenbussen” die het water snel en efficiënt afvoeren wanneer de hemelwaterafvoeren en / of de riolering de piekbelasting niet meer aankunnen. Om te voorkomen dat de dakconstructie door kan buigen, moet er voldoende afschot gerealiseerd worden. Door middel van voldoende afschot wordt het water naar de hemelwaterafvoeren geleidt en blijft het niet midden op het dak liggen. Het meest ideaal is natuurlijk dat het afschot gerealiseerd wordt tijdens de bouw van het gebouw. Bij oudere gebouwen wil het nog wel eens voorkomen dat de constructie enigszins is doorgezakt. Hierdoor blijven vaak grote plassen water midden op het dak liggen, waardoor het nog verder door gaat zakken. Bij deze daken is het verstandig om afschot-isolatie toe te passen. Hiermee wordt weer voldoende afschot verkregen en wordt het verder doorbuigen van het dak voorkomen. Een essentieel onderdeel bij het voorkomen van instortingsgevaar is het laten plegen van onderhoud. Daarmee voorkomt u niet alleen lekkages, maar wordt ook het vuil, dat de hemelwaterafvoeren en goten doet verstoppen, verwijderd. Daarnaast wordt ook voorkomen dat beginnende verstoppingen kunnen escaleren. Tot slot heeft onderhoud ook een signalerende functie. U kunt een onderhoudscontract voor uw dak(en) en goten afsluiten bij onze dakbehoud- &-onderhoudsdivisie. Het gaat hier om daken met stalen dakplaten op een stalen draagconstructie. Ongewenste wateraccumulatie ontstaat als regenwater niet snel genoeg afgevoerdkan worden en de dakconstructie daardoor zodanig vervormt (doorbuigt) dat er zich steeds meer water verzamelt op het laagste punt. Voor constructieve veiligheid gaat het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) Klik hier voor uitleg over dit begrip (opent als uitklapper) uit van de belastingcombinaties volgens de Eurocode. NEN-EN 1991-1-3 geeft hiervoor rekenvoorschriften. Uitgangspunt is een belastinggeval waarbij waterafvoer via de reguliere waterafvoeren niet mogelijk is. Daarom is óók een noodafvoersysteem voorgeschreven, naast de reguliere waterafvoeren. De constructie van het dak moet op de belasting door de waterlaag berekend zijn, voor het geval de noodafvoer onvoldoende functioneert. Hierbij moet rekening worden gehouden met wateraccumulatie door doorbuiging van de constructie. Na een flinke regenbui blijft er vaak water staan op platte daken van aanbouwen en garages. Veel huiseigenaren zien dit als normaal. Toch vormt stilstaand water een serieus risico voor de dakconstructie. Een plat dak mag tijdelijk nat zijn. Het probleem ontstaat wanneer water dagen blijft liggen. Dan neemt de belasting toe en krijgt de dakbedekking het zwaar te verduren. Bitumen dakbedekking is sterk maar niet onbeperkt. Een laag water van enkele centimeters betekent al honderden kilo’s extra gewicht. Dat drukt op de constructie en vergroot de kans op verzakking. Water werkt als een vergrootglas voor zonlicht. Water blijft nooit zonder reden liggen. Afschot dakisolatie zorgt dat water richting de afvoer stroomt. Het corrigeert verzakkingen en voorkomt nieuwe plassen. Zelfs een goed dak kan water vasthouden als afvoeren verstopt raken. Water hoort te stromen niet te blijven liggen. Bij hevige regen kan één afvoer onvoldoende zijn. Extra noodoverstorten zorgen dat water veilig weg kan als de hoofafvoer het niet aankan. Dit voorkomt dat het waterpeil gevaarlijk hoog oploopt. Stilstaand water is geen detail maar een waarschuwing. Door tijdig in te grijpen voorkomt u doorbuigen daklekkages en hoge herstelkosten. Hoeveel water mag er op een plat dak staan? Als keuringscriterium geldt dat een hoeveelheid water op het dak (direct na regen) van maximaal 5% van het dakoppervlak toelaatbaar is, mits deze hoeveelheid verdeeld is over meerdere plassen. De plasdiepte is zelf op te meten. Moeilijker uit te rekenen is, hoe groot percentage de plassen water de totale oppervlakte van uw platte dak beslaan. Water dat op een plat dak blijft staan is niet goed voor uw platte dak. Dit is de belangrijkste oorzaak van achterblijvend water op een plat dak: achterstallig onderhoud. Uw dak heeft twee keer per jaar een onderhoudsbeurt nodig. Inspecteer zelf minstens twee keer per jaar uw platte dak op onregelmatigheden, vuil, algen en mos, scheuren in de bitumineuze laag en maak de afvoer weer schoon. Maak het dak schoon en verwijder bladeren en ander vuil. Het is mogelijk dat er water op het dak blijft staan door sneeuw of ijs. De temperatuur stijgt. De sneeuw of het ijs smelt en het dak ligt vol water. Het dak kan bovendien verzakken door het gewicht van de sneeuw of het ijs. Natte sneeuw of smeltende sneeuw heeft een veel groter gewicht dan droge sneeuw. Mocht er veel sneeuw op uw dak zijn gevallen is het belangrijk om de sneeuw zo snel mogelijk van uw dak af te krijgen. Verwijder de sneeuwlaag het liefste met een bezem. Een verzakking van uw dak zorgt ervoor dat er water blijft liggen. Het water stroomt naar het verzakte deel van het dak en kan niet meer wegstromen. Het herstellen van een verzakt dak is specialistisch werk. Eerst moet de oorzaak van de verzakking worden vastgesteld. Daarvoor zijn de juiste berekeningen essentieel. Onze specialisten bij Ben Roos kunnen u daarbij helpen. Een andere veelgenoemde oorzaak van water dat niet van een plat dak wegstroomt, is een verstopte afvoer. Een verstopte afvoer ontstaat meestal doordat de afvoer niet vaak genoeg wordt schoongemaakt. Hoe goed uw afvoer ook is, deze raakt altijd verstopt als u niet regelmatig onderhoud laat plegen aan uw dak. Als de afvoer of de waterkolk verstopt is, kan het water niet van uw dak af stromen. Probeer de afvoer eerst zelf goed te ontstoppen. Een goede oplossing is een extra afvoer aan de goede kant plaatsen. Het plaatsen van meer afvoer is een efficiëntere manier om water van uw platte dak te krijgen dan meer afschot te maken. Één buis lost uw hele probleem soms al op. Nog beter is het om de afvoer iets verdiept in het dakvlak aan te brengen. Zorg eventueel voor een noodafvoersysteem op uw dak, een zg. ‘spuwer’. Een spuwer is een klein pijpje dat signaleert dat er water op uw dak staat. Zodra er water door het pijpje komt, weet u dat er dus water op het dak staat. Een plat dak moet altijd wat afschot hebben voor regenwater. Blijvend oftewel permanent afschot is altijd de beste oplossing. Een dak heeft een minimale hellingsgraad van 2 procent nodig, oftewel 2 cm per meter. Bij onvoldoende afschot zijn er een aantal oplossingen: meer afvoer plaatsen, meer afschot-isolatie installeren en mortel (een fijn soort beton) aanbrengen. Voor dit soort specialistisch werk kunt u de specialisten van Ben Roos inschakelen. Water is de ideale broedplaats voor algen en mossen, die uw dakbedekking vervuilen en aantasten. Inspecteer regelmatig uw dak of laat het inspecteren. Water op een plat dak kan leiden tot structurele problemen en schade als het niet goed wordt afgevoerd. Als water zich ophoopt, kan dit leiden tot lekkages, algenvorming en zelfs instortingsgevaar. Dit artikel bespreekt hoe wateraccumulatie op platte daken ontstaat, welke risico’s dit met zich meebrengt, en welke oplossingen en preventiemaatregelen kunnen worden genomen om dit te voorkomen. De meest voorkomende oorzaken zijn:Onvoldoende afschot: Als het dak niet lichtjes hellend is aangelegd, kan regenwater niet goed wegstromen en ontstaan plassen.Verstopte of te kleine afvoer: Vuil, bladeren of zelfs kleine afvoeropeningen kunnen de afvoer verstopt raken.Verzakking van het dak: Door slijtage of gebrekkige constructie kan het dak in bepaalde delen doorzakken, wat waterophoping vergemakkelijkt.Beschadigde dakbedekking: Scheuren in de dakbedekking, vaak van materialen zoals bitumen of EPDM, laten water binnendringen.Slechte plaatsing van het dak: Dakinstallatie die niet volgens specificaties is uitgevoerd, kan leiden tot waterproblemen.
Hoe herken je deze oorzaken?
Controleer de helling van het dak: Zorg dat er een minimaal afschot van 1-2% aanwezig is. Inspecteer de afvoeren regelmatig en verwijder eventuele blokkades. Zoek naar verzakkingen door te kijken of er aanhoudende plassen water zijn na regen.
Wanneer vormt water op een plat dak een probleem?
Water dat zich ophoopt op een plat dak vormt een probleem als: Water na 24-48 uur nog steeds zichtbaar is: Plassen water moeten normaal gesproken binnen deze tijd verdampen of afgevoerd worden. Meer dan 10% van het dakoppervlak bedekt is met water: Dit kan leiden tot structurele overbelasting. De plassen dieper zijn dan 5 mm: Dieper water verhoogt de kans op lekkage en beschadiging van de dakbedekking.
Welke oplossingen zijn er voor water op een plat dak?
Er zijn diverse oplossingen om waterproblemen op platte daken aan te pakken: Afwatering plat dak verbeteren; Dakhelling aanpassen; Dakbedekking herstellen of vervangen; Dakpomp installeren; Waterdichte coating of folie aanbrengen.
Welke materialen zijn geschikt?
Materialen zoals EPDM, bitumen en PVC zijn waterdicht en duurzaam voor platte daken. Voor specifieke problemen, zoals veelvuldige lekkage, is EPDM aan te bevelen vanwege zijn langdurige waterdichte eigenschappen.
Hoe kun je een plat dak effectief laten afwateren?
- Zorg voor een minimale helling
- Installeer speciale afwateringssystemen
- Wateraccumulatie is opeenhoping van water. Dit kan gebeuren op platte daken waar de waterafvoer onvoldoende is.
Een combinatie van een juiste helling, doeltreffende afwateringssystemen en regelmatig onderhoud helpt om een plat dak droog en duurzaam te houden. Een plat dak moet altijd wat afschot hebben voor regenwater. Blijvend oftewel permanent afschot is altijd de beste oplossing. Een dak heeft een minimale hellingsgraad van 2 procent nodig, oftewel 2 cm per meter. Bij onvoldoende afschot zijn er een aantal oplossingen: meer afvoer plaatsen, meer afschot-isolatie installeren en mortel (een fijn soort beton) aanbrengen. Voor dit soort specialistisch werk kunt u de specialisten van Ben Roos inschakelen.
Welke preventieve maatregelen helpen wateraccumulatie te voorkomen?
Water werkt als de ideale broedplaats voor algen en mossen, die uw dakbedekking vervuilen en aantasten. Inspecteer regelmatig uw dak of laat het inspecteren. Water op een plat dak kan leiden tot structurele problemen en schade als het niet goed wordt afgevoerd. Als water zich ophoopt, kan dit leiden tot lekkages, algenvorming en zelfs instortingsgevaar.
Andere relevante aandachtspunten
De aansluiting van een plat dak op een spouwmuur vormt altijd een risico op waterinfiltratie. Bij zuidwestelijk georiënteerde muren is het risico het grootst, omdat die het vaakst worden blootgesteld aan slagregen. Ook neemt de kans op waterinfiltratie toe als de spouw slecht gedraineerd is of als de dakafdichting hoger werd opgetrokken dan het spouwmembraan en de open stootvoeg. Het spouwmembraan moet de slab bedekken en de slab moet de dakafdichting overlappen. De opstand van de dakafdichting moet minstens 150 mm hoog zijn ten opzichte van het niveau van de afdichting of van de ballastlaag die erop is aangebracht. Ook bij terrassen en balkons moet de aansluiting onder dorpels vakkundig worden uitgevoerd om latere vochtproblemen te vermijden. Indien u de voorgeschreven opstandhoogte van de dakafdichting niet kan bereiken, dan kan u voor de dorpel een rooster voorzien voor de waterafvoer. De waterdichting moet onder de dorpel worden doorgetrokken en omhoog worden gebracht om een correcte afdichting te garanderen. Bij condensatie ontstaan vochtproblemen in de constructie; warme, vochtige lucht stijgt en condenseert onder de dakafdichting. Vermijd koude daken en geef de voorkeur aan warme daken en omkeerdaken. De kwaliteit en de plaatsing van het dampscherm zijn eveneens belangrijk om condensatie te vermijden. Bouwvocht kan schade veroorzaken als het niet uitgedroogd wordt; kies voor het juiste dampscherm en bescherm materialen tegen vocht en regen. De inhoud van dit artikel is gebaseerd op de praktische gids “De meest voorkomende vochtproblemen bij daken” van Buildwise.
tags: #wateraccumulatie #platte #daken