Waterdak als isolatie: voordelen en nadelen

Bijna elk plat dak past een waterdak. Dit is een dak dat regenwater tijdelijk vasthoudt.

Een waterdak vangt gemiddeld 60 milliliter water op.

Ter vergelijking: bij 50 milliliter neerslag in één dag spreken we van een dag met zware neerslag.

Waterdaken worden ook wel blauwe daken genoemd.

Via een versmalde afvoer stroomt het regenwater geleidelijk weg.

Zolang het water op het dak staat, verkoelt het de ruimtes eronder.

Maar op warme dagen zal het water opwarmen en uiteindelijk verdampen.

Een dynamisch waterdak is voorzien van besturingssysteem dat reageert op weersvoorspellingen.

Bij droogte blijft het water staan. Bij regen wordt het water geloosd.

Op een permanent waterdak staat altijd water.

Een teveel aan water loopt via een verhoogde afvoer.

Voordeel van dit type dak is dat het de ruimtes eronder verkoelt en bijdraagt aan de biodiversiteit.

Nadeel is dat muggen in stilstaand water eitjes leggen.

De vraag is: wil je eens per week je dak schoonmaken?

Bijna alle platte daken zijn geschikt.

Belangrijk is het draagvermogen, de constructie en de afwerking van het dak.

Wil je een dak met meer effect dan een waterdak? Misschien is een polderdak of een groendak een optie.

Polderdaken combineren water vasthouden met begroeiing.

Schematische doorsnede van een waterdak bij een normale en een extreme regenbui.

Het zal je niet ontgaan zijn. De Nederlandse zomers worden steeds warmer en de strenge winters blijven uit.

Dit zijn allemaal directe gevolgen van klimaatverandering.

Als er geen verandering wordt doorgevoerd kunnen de temperaturen 's zomers in de steden in 2050 oplopen tot wel 42 graden Celcius, zo verwacht men.

Ook zullen de stormen extremer worden en gaan we vaker ondergelopen straten zien, doordat het riool overbelast is.

Nu klinkt dit als een scenario voor De dag des oordeels. Zo duister zal het niet zijn.

Er is echter wel een geleidelijke transitie gaande die ons frequenter met natuurrampen in aanraking laat komen en een aangenaam leven op aarde steeds moeilijker zal maken.

Klimaatverandering is dus wel iets om bij stil te staan en te kijken of we dit kunnen tegengaan.

Of ten minste onze huidige vernietigende manieren kunnen aanpassen.

Als individu ga je dit niet alleen kunnen tegenhouden. Maar je kan wel je steentje bijdragen.

Door een groen dak aan te leggen kan je meehelpen deze negatieve gevolgen een beetje verminderen. Een goed begin.

Een groen dak is een dak dat bedekt is met begroeiing zoals mossen, bloemen, bomen en grassen.

Hiermee bescherm je je dak tegen erosie, breng je een extra isolatielaag toe en zorg je voor een betere afvoering van regenwater.

Daarnaast biedt een groen dak een prachtig groen uitzicht, heeft de beplanting een luchtzuiverende werking en bevordert het de biodiversiteit.

Met een groen dak werk je dus ook automatisch mee aan een groene toekomst voor mens en klimaat.

Maar is jouw dak geschikt? Hoe kan je een groen dak installeren? En bestaan er naast voordelen ook nadelen? Dat gaan we bekijken in dit artikel.

In dit artikel wordt ingegaan op de volgende onderwerpen: Wat is een groen dak? Groendak-systemen Voorwaarden voor een groen dak Kosten van een groen dak Voordelen van een groen dak Nadelen van een groen dak.

Wat is een groen dak?

De uitvoeringen van een groen dak zijn uiteenlopend en de toepasbaarheid is per gebouw verschillend.

Het grootste onderscheid kan worden gemaakt tussen een extensief- en intensief groen dak.

Voordat we de verschillende typen uiteenzetten is het van belang te weten hoe een groen dak is opgebouwd.

Een groendak-systeem bestaat uit verschillende lagen.

Een standaard groen dak bestaat meestal uit een waterdichte anti-wortellaag, ook wel beschermlaag genoemd.

In de praktijk is dit vaak de reeds bestaande dakbedekking.

Hier bovenop ligt vervolgens een drainagelaag. Dit kunnen kleikorrels zijn of bijvoorbeeld een kunststof raster.

Daarop wordt vervolgens een filterdoek gelegd. Deze voorkomt verstopping van de drainagelaag.

Filterdoek kan ook geïntegreerd zijn met de drainagelaag.

De substraatlaag is de laag die de groei van de vegetatie bevordert en daarmee de basis van het groen dak.

In deze laag verankeren de wortels en worden water en voedingsstoffen opgeslagen.

Deze "voedingsbodem" kan in dikte variëren en bepaalt daarmee welke planten er zullen gedijen.

De substraatlaag vormt voor 80% het waterbergend vermogen van het groendak en daarmee het gewicht.

De bovenste laag is de vegetatielaag, de zichtbare laag van het dak.

De vegetatielaag bestaat uit diverse beplanting.

Iedereen kan een sedumdak aanleggen! Je eigen groene dak aanleggen is heel een­voudig met onze doe-het-zelf pakketten.

Complete pakketten voorzien van sterke, mooie sedum­planten inclusief alle beno­digde materi­alen en een duide­lijke handleiding.

Vraag een gratis en vrijblijvende offerte aan en ontdak wat een groedak voor jou doet!

Extensief en intensief groen dak.

Er bestaan in grote lijnen twee typen groen dak: een extensief- en intensief dak.

Voorbeeld van een extensief groen dak (Foto Lamiot/Wikimedia Commons).

Een extensief groen dak heeft een dunne substraatlaag (tot 15 cm) en wordt afgewerkt met sedumvegetatie.

Sedum zijn vetplantjes die goed tegen droogte en vocht kunnen, maar zich niet diep wortelen.

Een extensief dak wordt vaak aangelegd op carports, schuurtjes of een uitbouw aan een woning.

Een groen dak met een dikkere substraatlaag (vanaf 15 cm) wordt een intensief groen dak genoemd.

Dit type dak is vaak zwaarder belegd met diverse planten en struiken en kan tevens worden gebruikt als dakterras/-tuin.

Omdat een intensief dak een dikkere substraatlaag heeft is hij zwaarder in gewicht dan een extensief dak.

Het aanleggen van een extensief dak is een minder zware klus vanwege de dunne substraatlaag en het gewicht van de matten.

Tevens is het aanleggen per m2 goedkoper dan een intensief dak.

Door de dunne substraatlaag op een extensief dak wordt je dak minder belast, maar heb je ook minder keuze in het soort beplanting.

Een intensief groen dak heeft het grootste effect op de omgeving door de grotere absorptie laag en de meer gevarieerde beplanting.

Hoe dikker het groen dak des te meer positieve effecten op milieu en klimaat.

Een intensief groen dak vraagt echter wel meer onderhoud, vergelijkbaar met een 'normale' tuin.

Groendak-systemen

Groene daken zijn er in allerlei variaties. Het type dak waar je voor kiest heeft een directe invloed op het soort vegetatie dat kan worden geplant.

Het loont dus de moeite goed te kijken welk systeem het meest geschikt is.

Below zetten we enkel veelvoorkomende groendak-systemen op een rijtje.

Sedumdak

Sedum - ook wel vetkruid genoemd - is een vetplantensoort die weinig onderhoud vraagt en niet veel last van plagen heeft.

Tijdens natte periodes zal het sedum het water vasthouden als een soort spons en geleidelijk afvoeren.

Sedum is ook zeer geschikt voor langdurige droge periodes, aangezien het een plantensoort is die niet veel water nodig heeft om te kunnen overleven.

Een sedumdak hoeft niet heel zwaar te zijn en is daardoor in veel gevallen een geschikte optie.

Deze voordelen maken een sedumdak tot een van de populairste groendak-systemen.

Sedum (vetkruid) bestaat uit een vetplantenfamilie van meer dan 400 soorten.

Voor een sedumdak worden er speciale kant-en-klare matten verkocht.

Deze matten bestaan uit verschillende samenstellingen van vetplanten, vaak in combinatie met mossoorten.

Deze sedummatten kunnen eenvoudig worden geplaatst.

De gemiddelde sedummat bestaat uit uit 8-12 verschillende sedumplanten.

Maar er zijn ook matten verkrijgbaar met wel 16 verschillende sedumsoorten.

Voor het klimaat in Nederland lenen zich zo’n 35 soorten sedum.

Welke sedumplanten precies geschikt zijn hangt af van een aantal factoren, zoals: hoeveelheid zon en schaduw, de dikte van de substraatlaag, de omgevingstemperatuur, en de hellingshoek van het dak.

Een sedumdak kun je in veel gevallen zelf aanleggen.

In onze webshop vind je hiervoor een aantal doe-het-zelf sedumpakketten.

In deze pakketten zitten alle benodigde materialen en ook een uitgebreide handleiding.

Kom je er toch niet uit? Dan staan onze medewerkers klaar om je vragen te beantwoorden.

Kruidendak

Een kruidendak bestaat vaak uit een combinatie van grassen en kruiden en een basis van sedum.

Ook dit type dak is doorgaans relatief licht in gewicht.

Bij het aanleggen van een kruidendak kun je natuurlijk je favoriete kruiden kiezen, maar het is ook belangrijk dat je denkt aan de omstandigheden op je dak.

Sommige kruiden doen het beter in de zon, andere kruiden kunnen ook met Schaduw goed groeien.

Kies in ieder geval planten die goed gedijen in het Nederlandse klimaat.

Geschikte kruiden zijn o.a. zeepkruid, stekelnootje, scheefkelk en het Mexicaans madeliefje.

Groene gevels

Wanneer je dak niet geschikt is voor het aanleggen van een groen dak bestaat er de mogelijkheid van het groener maken van je gevel (ook wel muurtuin of verticale tuin genoemd).

Hierbij kan worden gedacht aan het bevestigen van klimplanten of het ophangen van plantenbakken.

Ook zijn er speciale systemen verkrijgbaar voor het aanleggen van groene wanden.

Net als bij groene daken zorgt een groene gevel voor betere waterafvoer, waardoor je wateroverlast na een hevige regenbui kunt aanpakken.

Een andere overeenkomst met een groen dak is het feit dat al dat groen aan de muur goed is voor vogels en insecten.

Een mooie groene indruk is natuurlijk ook mooi meegenomen.

Tot slot helpt een groene gevel ook bij het isoleren van je woning: planten houden de gevel koel in de zomer en in de winter kunnen bladhoudende klimplanten helpen je huis te isoleren.

Voorwaarden voor een groen dak

Niet elk dak is geschikt voor een groene bedekking. Of je dak geschikt is voor het aanleggen van een groen dak heeft met meerdere factoren te maken.

Ook op een schuin dak (t/m 45°) kun je een groen dak laten aanleggen.

Plat of schuin dak

Een plat dak is het meest geschikte dak voor een groen dak.

Op een schuin dak kun je ook planten aanbrengen, maar dan ontstaat al snel het probleem dat planten teveel kunnen uitdrogen omdat het water te snel wegloopt.

Een schuin dak heeft bij een helling van meer dan 15 graden in veel gevallen ook een anti-afschuifsysteem nodig.

In de praktijk vind je vooral groendak-systemen die werken op hellende daken tot 45°. Schuiner kan ook, maar dan zijn er uitgebreidere verankeringen nodig. Dit moet dan worden aangelegd door een specialist.

Gewicht

Wanneer je het aanleggen van een groen dak overweegt is het van belang de draagkracht van je dak te weten.

De sedummatten voor een extensief groen dak wegen in de praktijk tussen de 45 kg/m2 tot 150 kg/m2.

Bij een intensief groendak (daktuin) loopt het gewicht op tot boven de 500 kg/m2.

Een goede dakconstructie is dus vereist wanneer je een groen dak wilt aanleggen.

Kun je op je dak lopen of ligt er op dit moment grind op je dak? Dan kun je in de meeste gevallen een volwaardig sedumdak aanleggen door te werken met lichtgewicht sedumsystemen.

Met een maximaal (waterverzadigd)gewicht van ongeveer 70 kg/m2 kan vrijwel ieder (recent gebouwd) dak dit type groendak dragen.

Wanneer je twijfelt over de draagkracht is het verstandig je dak eerst te laten beoordelen door een specialist, zoals een bouwkundige of constructeur.

Type en materiaal dakbedekking

Ook het materiaal waarmee je dak is bekleed is van belang. Zo kun je geen groen dak aanleggen op de bestaande dakpannen.

En ook daken bedekt met zinken dakbedekking zijn meestal niet geschikt.

In de meeste gevallen zijn daken met golfplaten niet geschikt vanwege het gewicht.

Omdat golfplaten tegenwoordig van verschillende materialen (zoals bijvoorbeeld vezelcement) worden gemaakt, kan er in sommige gevallen een sedumlaag op worden gelegd.

Belangrijk is dan dat het dak eerst door een deskundige is geïnspecteerd en goedgekeurd.

Veel daken zijn belegd met een bitumen laag. Een dak met een oudere bitumen dakbedekking is doorgaans niet geschikt voor een groen dak, omdat deze laag niet wortelbestendig is.

In de praktijk wordt deze laag dan vervangen met het recyclebare EPDM. Dit kost rond de 50 euro per m2.

Als alternatief kun je een huidige bitumenlaag voorzien van een extra laag wortelwerende folie.

Moderne bitumineuze dakbedekking is tegenwoordig wel steeds vaker wortelbestendig.

Mocht je je pannendak willen vervangen dan kun je ook eens kijken naar een "groendakpan" te kiezen. Hierbij is de sedumvegetatie aangebracht op een hiervoor speciaal ontworpen dakpan die in een raster op je dak worden gelegd. Hierdoor kunnen de plantjes niet gaan schuiven.

Leeftijd van je dak

Doe onderzoek naar de leeftijd van je dak en inspecteer deze goed voordat je begint met een groen dak.

Naarmate de dakbedekking langer ligt wordt de kans op lekkages en beschadigingen door o.a. weersinvloeden ook groter.

Wanneer je een groen dak laat aanleggen door een specialist helpt hij je bij deze inspectie.

Een lekkage als je net een mooie groene laag op je dak hebt liggen wil je natuurlijk voorkomen.

Afwatering

Met een groen dak wordt regenwater deels opgeslagen in de beplanting en de substraatlaag van het groendak.

Toch is goede afwatering bij zware regenval alsnog belangrijk.

Breng daarom het afwateringssysteem van je dak in kaart bij het maken van een groendak ontwerp.

Denk ook aan boldraadroosters, bladvangers of tegelbladvangers aan om na aanleg verstoppingen van de afvoeren te voorkomen.

Hiermee ga je vervelende verrassingen in de toekomst tegen.

Randafwerking

Om te voorkomen dat de bovenste laag van je groendak gaat verschuiven is een opstaande dakrand van minimaal 6 à 7 cm aan te raden.

Bij veel groendaken wordt er tegen de dakrand een grindrand van rond de 15-20 cm gelegd.

De dakrand is vaak het laagste punt van het dak, hierdoor kan het water makkelijker doorstromen.

Een grindlaag beschermt de dakrand en de loodslab tegen beschadiging en zorgt dat het waterafvoersysteem niet verstopt raakt.

Kosten en subsidies

De kosten voor het aanleggen van een groen dak variëren van 40-70 euro per m2 bij een extensief dak wanneer je dit zelf aanlegt.

En rond de 120 euro per m2 voor intensief dak. Een groen dak is dus niet goedkoop.

De vele voordelen kunnen de investering alsnog interessant maken.

Het installeren van een groendak beschermt je dak bijvoorbeeld tegen UV en invloed van de zon, waardoor je dakbedekkingsmateriaal twee tot drie keer zolang meegaat.

Omdat je dak dus langer mee gaat en een groen dak mooier oogt, heeft het aanleggen van een groen dak ook een positieve invloed op de woningwaarde.

Subsidies

Omdat je met een groen dak meewerkt aan het verduurzamen van jouw omgeving is het in veel gemeenten mogelijk om subsidie te ontvangen.

De hoogte van dit bedrag verschilt per gemeente, maar kan soms oplopen tot wel 30 euro per m2.

Wanneer je wil investeren in een groendak is het in sommige gevallen ook mogelijk een "groene lening" af te sluiten.

Dit is een lening met een lage rente omdat het geleende geld duurzaam wordt geïnvesteerd.

Via de Energiesubsidiewijzer van Milieu Centraal kan je per gemeente zien of je aanspraak kan maken op subsidie, welke groene leningen er zijn en wat de voorwaarden zijn.

Voordelen van een groen dak

1. Absorbeert regenwater Een van de belangrijkste voordelen van een groen dak is de bufferfunctie bij hevige regenval.

Klimaatverandering zorgt niet alleen voor hittegolven maar ook voor toename van neerslag en hoosbuien.

Uit onderzoek van het KNMI blijkt dat de de hoeveelheid neerslag de afgelopen 60 jaar met 20 procent is gestegen.

Groene daken werken als een buffer bij hevige regenval, waardoor je het rioolsysteem minder belast.

De vegetatielagen op een groen dak houden een deel van het water vast zoals een spons dat doet en geven het langzaam weer af.

Het wegstromen van water kan tot wel 45% worden beperkt ten opzichte van een niet-groen dak.

Platte daken zijn populair in Nederland, ook in de Noordoostpolder.

Infographic: Waterretentie dak vs. standaard dak

Platte daken worden vaak gebruikt op commerciële gebouwen en in de woningbouw voor aanbouwen, garagages en bergingen.

Één van de grootste nadelen van platte daken is het gebrek aan natuurlijke helling voor waterafvoer en lekkages door stilstaand water.

Waterretentie daksystemen

Waterretentie daksystemen kunnen ontworpen worden op zowel nieuwbouw als renovatie. De ondergrond bestaat uit beton. Een constructeur zal moeten onderzoeken of de onderconstructie geschikt is.

Bij retentiedaken wordt het dakbedekkingssysteem extra op waterdruk belast.

Methoden voor het opvangen van regenwater

Het gewicht van een waterdak, en daarmee de druk op de constructie, is aanzienlijk. Open waterdak of gesloten waterdak zijn mogelijke varianten.

Een open waterdak kan esthetisch gewenst zijn, een gesloten waterdak kan hoger ingezet worden voor multifunctionele toepassingen zoals bestrating of beplanting.

tags: #waterdak #als #isolatie