Hoe en waar je de sanitaire aansluitpunten (keukenkraan, lavabo, douche, bad ...) voorziet, bepaal je bij het opstellen van je sanitair plan. In de praktijk moet je ervoor zorgen dat je die niet te hoog of te laag voorziet, zodat je achteraf geen vervelende aanpassingen moet doen. Voor je leidingen gaat leggen voor je badkamer, bepaal je eerst waar de aansluitpunten moeten komen. Hiervoor bestaan er richtlijnen. Dit zijn geen vaste normen, want uiteraard is alles afhankelijk van de ruimte, het type badkamermeubel, de gebruiker, ...
Bij de keuken beperken de sanitaire aansluitingen zich hoofdzakelijk tot de vaatwasser en de spoelbak. De watertoevoer wordt meestal voorzien in het kastje naast of onder de spoelbak. Voor de aansluitpunten van de spoelbak en keukenkraan worden de leidingen doorgaans voorzien in het kastje onder de spoelbak. Bij een wasmachine moet het afvoerpunt hoger zitten dan je wastrommel - op minstens 65 cm boven het vloerniveau - maar lager dan waar het watertoevoerpunt op je machine komt. Zo voorkom je dat je wasmachine tijdens het draaien zou kunnen leeglopen. Meet daarom de afstand van de vloer tot aan de onderkant van de zeeplade op.
Zorg ervoor dat de aftappunten waar warm water nodig is (bad, douche, wastafel, keukenkraan) niet te ver verwijderd liggen van de ketel, boiler of warmtepomp. Hoe langer de leidingen, hoe langer het duurt voordat warm water beschikbaar is en hoe meer water en energie verloren gaat. Daarom houd je de afstand best zo beperkt mogelijk, idealiter binnen ongeveer 10 à 15 meter.
Aan de hoofdaansluiting komt het leidingwater de woning binnen. Voor warm water wordt een deel van dit koude water naar een ketel, boiler of warmtepomp geleid. Vervolgens loopt een aparte leiding met warm water naar de tappunten waar dat nodig is. Bij het klassieke systeem wordt de hoofdleiding stelselmatig afgetakt naar de verschillende aftappunten. Bij een collectorensysteem wordt het water eerst naar een centrale verdeler (collector) geleid. Van daaruit vertrekt voor elk aftappunt een aparte leiding. Het grote voordeel hiervan is dat elke leiding afzonderlijk kan worden afgesloten en dat de waterdruk beter behouden blijft.
Tegenwoordig worden voor waterleidingen vooral kunststof meerlagenbuizen gebruikt. Dit type buis, vaak bekend onder namen zoals Alpex of Alupex, bestaat uit een combinatie van kunststof met een aluminium kern, wat zorgt voor zowel flexibiliteit als stevigheid. De verbindingen gebeuren doorgaans met pers- of knelkoppelingen. Veel van deze buizen zijn voorzien van een rode of blauwe beschermmantel, respectievelijk voor warm en koud water. Koperen leidingen worden nog steeds gebruikt, al is dat minder dan vroeger. Ze zijn duurzaam en goed bestand tegen hoge temperaturen, waardoor ze geschikt blijven voor zowel drinkwater als warmwatercircuits. Gegalvaniseerde stalen buizen waren vroeger de standaard, maar worden vandaag nog zelden toegepast. Bij renovaties komt het vaak voor dat verschillende materialen met elkaar verbonden moeten worden. In dat geval gebruik je aangepaste overgangsstukken. Het is belangrijk om gegalvaniseerd staal niet rechtstreeks op koper aan te sluiten, omdat dit elektrolyse veroorzaakt en leidt tot versnelde corrosie.

Tip: als buizen langs een koude ruimte passeren, zoals een zolder, garage of kelder, is de diameter van sanitaire aanvoerleidingen gebaseerd op het gewenste debiet en wordt dit samen met een professional bepaald in het opstellen van je sanitair legplan. Al is er wel een leidraad. Vroeger bestonden afvoerleidingen vaak uit terracotta of gres; tegenwoordig wordt er vrijwel uitsluitend met kunststof (PE of PVC) gewerkt voor afvoeren omwille van de gladheid en minder kans op verstoppingen.
Eens je de leidingen hebt doorgetrokken tot in je badkamer (of waar je ook sanitaire aansluitpunten moet voorzien), moet je nog inbouwdozen plaatsen waaraan je later het kraanwerk kan koppelen. Dit zijn kunststof of metalen behuizingen die ingewerkt zitten in de muur, waarop het kraanwerk wordt gemonteerd. Je plaatst deze nadat de leidingen zijn aangevoerd tot op de juiste locatie. Eerst leg je dus de leidingen (ruwbouwfase), daarna positioneer je de inbouwdozen en sluit je de leidingen erop aan. Je bepaalt eerst exact de positie. De hoogte is afhankelijk van waar het aftappunt moet komen. Met de positie bepaald, maak je een uitsparing in de muur en plaats je de doos erin. Als je in opbouw werkt met een valse wand, bevestig je de doos op een draagstructuur. Vervolgens sluit je onderaan de watertoevoer aan op de inbouwdoos met een klemkoppeling en fixeer je alles stevig. Let op de juiste diepte, correcte afstand tussen warm en koud water, en een waterpas plaatsing. Ook moet je rekening houden met het type kraan of toestel dat later wordt aangesloten, zodat alles perfect past.
Meestal worden er, voor je de kraan zelf monteert, nog S-koppelingen in de inbouwdoos aangebracht. Vermijd bochten van 90°, tenzij er een grote stuwkracht achter zit. Voor meerlagenbuizen gebruik je best een buizensnijder; nadien maak je het uiteinde opnieuw rond met een kalibreerhulpstuk of eventueel een waterpomptang. Koperbuizen snij je met een pijpsnijder, die met een draaiend snijwieltje de buis rondom insnijdt. PVC-afvoerbuizen zaag je op maat met een metaalzaag, haakse slijper of multitool.
Een standaard keuken heeft minimaal een koudwaterleiding en een warmwaterleiding nodig voor de mengkraan. Daarnaast heeft de vaatwasser meestal een aparte koudwateraansluiting nodig. Steeds vaker wordt ook een kokendwaterkraan of plintboiler geplaatst. Die vraagt om extra ruimte en soms om een aanvullende aansluiting onder de spoelbak. Let op, een kokendwaterkraan installeer je altijd met een koperen leiding en niet met meerlagenbuis. Werk waar mogelijk met afzonderlijke afsluitkranen. Daarmee kun je de vaatwasser of kraan afsluiten zonder de volledige watertoevoer in huis dicht te zetten. Plaats afsluitkranen altijd bereikbaar, bijvoorbeeld in het spoelkastje.
Kopers buizen worden al lang gebruikt in waterinstallaties, maar bij moderne renovaties en nieuwe keukeninstallaties wordt vaak gekozen voor meerlagenbuis. Een meerlagenbuis bestaat uit kunststof en aluminium, waardoor de leiding stevig, vormvast en toch buigbaar is. Een belangrijk voordeel is dat je met meerlagenbuis vaak minder koppelingen nodig hebt dan bij starre leidingsystemen. Minder verbindingen betekent minder potentiële lekkagepunten. Ook is meerlagenbuis corrosiebestendig, geschikt voor drinkwaterinstallaties en kan in de muur worden geplaatst. Voor de meeste individuele tappunten in een keuken wordt vaak 16 mm meerlagenbuis toegepast.

Bij een keukenrenovatie is het mogelijk dat de positie van de spoelbak of vaatwasser wordt verplaatst. Daardoor moet de waterleiding worden verlegd of uitgebreid. Controleer eerst de staat van de bestaande installatie. Zijn de leidingen oud, slecht bereikbaar of opgebouwd uit verschillende materialen? Met overgangskoppelingen kun je bestaande leidingen koppelen aan een moderne meerlagenbuisinstallatie. Leg nieuwe leidingen zo dat ze niet in de weg zitten bij het plaatsen van kasten en houd altijd rekening met onderhoudsruimte. Veel problemen met keukeninstallaties ontstaan door kleine fouten in de voorbereiding. Denk aan een verkeerde maat koppeling, een leiding die niet goed is ontbraamd, een persverbinding die met de verkeerde persbek is geperst of een afsluitkranen die na plaatsing niet meer bereikbaar is. Een andere veelgemaakte fout is het overslaan van de lektest. Controleer altijd alle verbindingen voordat de keuken definitief wordt afgewerkt. Laat water door de installatie lopen, controleer de koppelingen en kijk ook na enkele minuten opnieuw.
Toppex is gespecialiseerd in installatiemateriaal voor waterleidingen en persinstallaties. In het assortiment vind je onder andere perskoppelingen, meerlagenbuizen, afsluitkranen, gereedschap en accessoires. Daarnaast helpt Toppex met praktische installatie-informatie. De toon is duidelijk: producten van topkwaliteit combineren met deskundig advies, zodat zowel professionals als handige doe-het-zelvers hun klus goed kunnen uitvoeren. Klaar om de afvoer onder de gootsteen in je keuken of badkamer te repareren? Maak je geen zorgen, het is makkelijker dan je denkt! Met een paar simpele gereedschappen en duidelijke stappen kun je dit doe-het-zelfproject klaren zonder een loodgieter te bellen. Of u nu oude kranen Of het nu gaat om het stoppen van een lek, het aanpakken van de afvoer onder de gootsteen is een slimme manier om geld te besparen en een nuttige vaardigheid te leren.
Gereedschappen en materialen
Voordat u begint met het aansluiten van de leidingen, is het belangrijk om uw ruimte voor te bereiden. Verwijder oude leidingen en maak ruimte onder de gootsteen. Plaats een emmer onder de bestaande leidingen om water op te vangen. Gebruik een waterpomptang of een sleutel om de moeren los te draaien, beginnend bij de gootsteenafvoer en werkend richting de muur. Ga langzaam en voorzichtig te werk, vooral als de fittingen vastzitten of plakkerig zijn. Oude leidingen kunnen vuil of opgedroogde kit bevatten, waardoor het lastig is om ze te verwijderen. Veeg de plek schoon en gooi de oude onderdelen weg. Dit maakt de weg vrij voor uw nieuwe installatie en zorgt voor een schone start bij de installatie van de afvoer onder de gootsteen.
Deze onderdelen vormen het afvoersysteem onder je gootsteen. Ze zijn essentieel voor het volgen van elke stapsgewijze handleiding voor het installeren van een gootsteenafvoer: afvoersifonset, montage van de gootsteenafvoer, loodgieterskit, siliconenkit, flexibele slip-joint connectoren, verlengpijpen, PVC of ABS buis, buisklemmen of beugels, rubbere pakkingen en ringen. Controleer altijd of ze goed vastzitten om druppelen te voorkomen.
Deze stappen gelden voor zowel keuken- als badkamergootstenen en helpen je bij het installeren van een lekvrij systeem. Stap 1: Installeer de afvoerconstructie. Stap 2: Bevestig het staartstuk en de P-trap. Stap 3: Aansluiten op de muurafvoer. Stap 4: Controleer en draai de verbindingen vast. Stap 5: Voor dubbele spoelbakken en ontluchting. Lekken vinden en repareren. Test op lekken. Veelvoorkomende problemen oplossen. Wanneer u een professional moet bellen.
FAQ
- Hoe vast moet ik de glijmoeren aandraaien? Draai de glijmoeren eerst handvast aan. Draai elke moer een klein beetje extra aan met een tang. Draai ze niet te vast. Als je ze forceert, kan de pijp scheuren of de schroefdraad beschadigen.
- Kan ik loodgietersplamuur op elke gootsteen gebruiken? Je kunt loodgieterskit gebruiken voor de meeste metalen spoelbakken. Voor stenen of composiet spoelbakken kun je siliconenkit gebruiken. Controleer altijd de instructies die bij je spoelbak of afvoer zijn geleverd.
- Wat als mijn leidingen niet op één lijn liggen? Probeer een flexibele slip-joint connector. Je kunt deze buigen zodat hij in de meeste situaties past. Verlengpijpen zijn ook handig als je meer lengte nodig hebt.
- Heb ik een ontluchting onder mijn gootsteen nodig? De meeste spoelbakken hebben een ontluchting nodig om goed te werken. Als u geen ontluchtingspijp ziet, kunt u een luchttoevoerventiel (AAV) gebruiken.

Vergeet niet: bij het plaatsen van een nieuwe keuken is zorgvuldige planning cruciaal. KeukenCoach kan helpen met de juiste aannemer en een volledig plan voor alle leidingen, elektra en stucwerk, en biedt advies voor de juiste diameter, koppelingen en persbekken.
Sanivesk | Afvoer en afvoerplug plaatsen kort
tags: #waterleiding #keuken #kastje #afvoer #kromboomsveld