Hoe werkt een waterstof cv-ketel en wat is het verbruik

Sowohl voor particulieren als installateurs zijn het spannende tijden. Er worden volop innovaties ontworpen voor nieuwe vormen van duurzame verwarming. Toch is de techniek omtrent waterstof niet nieuw. In Nederland heeft de cv-ketel op waterstof nog geen goedkeuring. Het is dus nog niet toegestaan om op eigen initiatief een dergelijk apparaat te gebruiken. Het kan zo nog vijftien (of zelfs twintig) jaar duren totdat de waterstof cv-ketel wél massaal kan worden toegepast. Niet doordat de ketel nog zo lang ontwikkeld moet worden, maar vooral omdat de productie van waterstof nog lang niet zo ver is. Als grote delen van het land ineens overstappen op waterstof, moet eerst de grootschalige productie worden opgezet. En bovendien is natuurlijk eerst de (zware) industrie aan de beurt, daar valt immers de meeste winst te behalen voor het klimaat.

Waterstof wordt geproduceerd door water op te splitsen in waterstofgas en zuurstof. Dit gebeurt door er elektriciteit door te laten lopen. Dit proces heet elektrolyse en kost veel stroom. Bij het gebruik van waterstof kunnen de bestaande gasleidingen naar de huizen gebruikt worden voor de aanvoer. Veel gasleidingen in Nederland zijn hier al geschikt voor. In 2023 ging in Rotterdam het eerste deel van het Nederlandse waterstofnetwerk van start. Via ondergrondse buizen van zo'n 32km, wordt waterstof van de Tweede Maasvlakte naar Pernis getransporteerd.

Infographic: waterstofnetwerk en elektrolyseproces

Waterstof kan in de toekomst mogelijk worden gebruikt voor het verwarmen van woningen. Via het bestaande gasdistributienetwerk kan waterstof rechtstreeks in een verwarmingssysteem op aardgas worden ingevoerd. In Nederland werkt Gasunie aan het aanleggen van een landelijk waterstofnetwerk. Of, en wanneer waterstof op grote schaal toegepast kan gaan worden voor het verwarmen van woningen in Nederland is op dit moment nog niet bekend. Als deze elektriciteit niet afkomstig is uit groene energiebronnen, kan de geproduceerde waterstof niet worden beschouwd als een duurzame energiebron. Bovendien is waterstof op dit moment niet beschikbaar voor verwarming in Nederland, waardoor het potentieel van een waterstof cv-ketel nog niet kan worden ingezet.

Nieuwe generatie verwarming Ino Home all-in-one is een exponent van de nieuwste generatie verwarmingssystemen, waarbij op een slimme manier door middel van elektrolyse waterstof wordt opgewekt. Uniek is dat dit proces plaatsvindt binnen de combi CV-ketel zelf. De waterstof kan direct worden gebruikt. Opslag van het gas is niet nodig, waardoor er ook geen sprake is van een toeleveringsrisico. Met een verbruik vanaf 3KW/H is de Ino Home all-in-one combi CV-ketel verreweg de meest zuinige CV-ketel op waterstof die er bestaat. En is dus niet alleen goed voor het milieu maar ook voor uw portemonnee. De CV-ketel kan zowel voor vloer als muurverwarming gebruikt worden, en is geluidsarm en leverbaar in alle RAL-kleuren. Binnen 3 uur aardgasvrij dankzij de nieuwste generatie verwarmingssystemen waarbij waterstof wordt opgewekt door middel van elektrolyse.

De ontwikkeling van waterstofverwarming wordt ondersteund door beleids- en industriële initiatieven. De EU heeft plannen voor het bouwen van elektrolysers - waterstoffabrieken - die in 2030 miljoenen tonnen groene waterstof moeten opwekken. Nederland is voornemens vanaf 2030 een bijmengverplichting van waterstof in te stellen voor gascentrales. Er wordt hard gewerkt aan de bouw van het waterstoflaboratorium in Deventer. Maar wat is precies de visie achter dit project?

Diagram: waterstofproductie, transport en woningverwarming

Viessmann neemt zijn verantwoordelijkheid voor de leefruimtes van toekomstige generaties. Voortbouwend op de beproefde gascondensatietechnologie werkt Viessmann momenteel aan nieuwe versies van branderonderdelen, verbrandings-, vlambewakings- en controlesystemen die aangepast zijn aan de specifieke verbrandingseigenschappen van waterstof. De bedoeling is dat je met de nieuwe wandmodellen snel en eenvoudig kan overschakelen van aardgas of een combinatie van aardgas/waterstof op zuivere waterstof. Dankzij Viessmann kan je je woning nu al efficiënt verwarmen met waterstof. De moderne gascondensatieketels zijn H₂ ready. Dit betekent dat ze werken op een mengsel van aardgas en 20 tot 30 procent waterstof. Bouw- of renovatieplannen? Dan ben je perfect voorbereid op de toekomstige ontwikkeling van ons energiesysteem.

Waterstof is echter niet nieuw. Het wordt door de industrie al een tijd als brandstof gebruikt. Er bestaan tegenwoordig ook cv-ketels op waterstof. Een waterstof cv-ketel is een verwarmingsketel die is aangepast om te functioneren met een mix van aardgas en waterstof. De IoniDetect-technologie van Vaillant herkent de gaskwaliteit en de energie-inhoud in de ketel en past de verbranding automatisch aan. Dit optimaliseert de warmteopbrengst en vermindert de CO2-uitstoot. Waterstof kan in de toekomst mogelijk worden gebruikt voor het verwarmen van woningen via het gasnet, met aanpassingen waar nodig.

Er lopen momenteel een aantal interessante pilots met waterstof. In Leeds (Engeland) willen ze in 2026 geheel over op waterstof en in Rozenburg (Rotterdam) start binnenkort de eerste pilot met cv-ketels op waterstof. Een aantal woningen in Rozenburg worden verwarmd en voorzien van warm water door middel van waterstof. Een grootschalige uitrol vereist investeringen en ombouwen van infrastructuur. In Uithoorn zijn veertien leegstaande woningen gereedgemaakt voor verwarming op waterstof. Het geheim zit onder andere in de speciale brander, het gasblok, de ventilator en de elektronica. In Engeland is er zelfs sprake van dat nieuwe gasketels vanaf 2025 voorbereid moeten zijn op waterstof.

Kaart: Rozenburg waterstofpilot en aansluitbare woningen

Waterstofopties voor verwarming in één oogopslag: ecoTEC exclusive en ecoTEC plus ketels zijn klaar voor de toekomst en werken tot 20% waterstof of zelfs 100% bio-aardgas zonder extra aanpassingen. H2-ready cv-ketels van verschillende merken kunnen nu al werken met een mix van aardgas en waterstof tot 20%, en passen automatisch de verbranding aan. Klaar om over te stappen op een H2-ready cv-ketel?

Wat is waterstof en waarom is het duurzaam? Waterstof is het chemische element H₂, het meest voorkomende element in het universum en een essentieel onderdeel van verschillende verbindingen. Het is een reukloos, kleurloos en brandbaar gas dat bijna overal in de natuur voorkomt. Zodra waterstof is gewonnen, kan het gas worden opgeslagen als energiedrager en efficiënt en duurzaam worden gebruikt voor energieomzetting. Eén kilo waterstof bevat evenveel energie als 2,8 kilo benzine, maar verbranding van waterstof produceert geen CO₂.

Waterstof kan worden opgeslagen als groen brandstof voor cv-ketels en kan ook als brandstof voor auto’s dienen. Groene waterstof ontstaat door elektrolyse met elektriciteit afkomstig van hernieuwbare bronnen. Het proces heeft een rendementverlies tijdens de omzetting, waardoor ongeveer 75% rendement overblijft. Zonne- en windenergie kunnen nu worden omgezet in waterstof om zo opslag en transport mogelijk te maken, wat een voordeel biedt ten opzichte van directe elektriciteitsopslag.

Tests met waterstof en toekomstige uitrol: In de toekomst zullen waterstofnetwerken mogelijk een grotere rol spelen, maar momenteel is er nog geen 100% waterstofinfrastructuur. De Nederlandse en Europese plannen richten zich op geleidelijke invoering met bijmengverplichtingen en proefprojecten voor woningen en gebouwen. Een hybride warmtepomp blijft op dit moment vaak de efficiëntste oplossing voor woningverwarming.

Onderwerp Huidige status Toekomstverwachting
Waterstofketels in NL Nog geen goedkeuring, pilots lopen Grootschalige toepassing mogelijk na infrastructurele randvoorwaarden
H2-ready ketels Beschikbaar bij meerdere leveranciers Ondersteuning voor 20% waterstof bij menging
Infrastructuur Waterstofnetwerk in ontwikkeling Backbone klaar tegen 2030, uitbreiding regionaal

Het is nu al mogelijk om te kiezen voor een waterstofketel (H2-ready) die klaar is voor de toekomstige energietransitie, samen met een warmtepomp vormt dit een aantrekkelijke combinatie om direct te vergroenen. Startende projecten tonen aan dat waterstof een serieuze rol kan spelen, maar grootschalige vervanging vereist geduld, investeringen en aanpassingen aan netten en gebouwen.

De Waterstof CV-Ketel komt eraan! #Klimaatwet #warmtepomp #Energie

tags: #waterstof #cv #ketel #verbruik