Regenwater gebruiken voor je tuin biedt veel voordelen. Je gebruikt bijvoorbeeld minder leidingwater voor het sproeien van je tuin. Daarnaast zorg je ervoor dat regenwater niet het riool instroomt, waar het onnodig gezuiverd moet worden. Er zijn regentonnen in verschillende maten, die je in de tuin of op je balkon kunt installeren.
Capaciteit, planning en basisregels
Voor ongeveer 90 euro heb je een eenvoudige, kunststof regenton met een inhoud van 100 tot 300 liter. Dat is inclusief een voetstuk om de regenton hoger te plaatsen. Een vulautomaat en een bladscheider kosten meestal tussen de 20 en 50 euro per stuk.
Een regenton kan vaak niet ál het regenwater opvangen, zeker niet bij heftige buien. Je moet dus bedenken waar het overtollige water naartoe moet in zo’n situatie. Je kunt het overtollige water het riool in leiden, maar ook direct naar je tuin. Dit is een stappenplan voor het installeren van een regenton met vulautomaat. Een vulautomaat installeer je in de regenpijp: deze leidt regenwater in de ton en voert het af via de regenpijp als de ton vol is. De rest van het regenwater stroomt dan gewoon het riool in.
Je kunt een regenton ook zonder vulautomaat installeren. Je kunt het overtollige water dan wegleiden door een extra opening bovenin de regenton te maken, met daaraan een slang die het water naar de tuin leidt. Als je gaatjes in de slang maakt, functioneert dit meteen als een soort druppelsysteem. Of je laat het einde van de slang in een wadi uitkomen.
Je kunt er ook voor kiezen om de regenpijp van het riool af te koppelen en het overtollige water zo in je tuin op te vangen. Gebruik hoogteverschillen of maak een gootje om het water naar een geschikte, groene plek in de tuin te leiden waar het goed de grond in kan zakken. Je kunt er ook voor kiezen om een wadi te maken om het water op te vangen. Eventueel kun je een infiltratiekrat installeren in je tuin, die zorgen voor extra wateropvang.
Meer dan één regenton: dit stappenplan is voor één regenton. Je kunt meerdere regentonnen met elkaar verbinden om zo de opvangmogelijkheden te vergroten.
Dak en dakgoot checken
Regenwater dat je opvangt voor je regenton mag je niet gebruiken als drinkwater. En ook als je het opvangt voor gebruik in je tuin is het belangrijk om te weten dat het water niet vervuild is. Check dus met welke materialen het water in contact komt op je dak en in de dakgoot voor het in de regenton eindigt. Heb je nog een asbestdak? Dan moet je eerst je dak vervangen. Andere materialen die je water kunnen vervuilen zijn geïmpregneerd hout en metalen zonder coating zoals zink en koper.
Tijd: 3 uur. Kosten: ongeveer 140 euro.
Wat heb je nodig?
- Materialen
- Gereedschap
Stappenplan: installatie van de regenton met vulautomaat
- Kies de plek voor de regenton naast de regenpijp. Bepaal alvast hoe hoog de regenton komt te staan zodat je een gieter onder het kraantje kunt plaatsen.
- Installeer de verhoging. Dit kan een voetstuk zijn of een stapel tegels. De verhoging moet zo hoog zijn dat de gieter goed onder het kraantje past.
- Meet de hoogte van de opening van de regenton. Plaats de regenton op de verhoging. Markeer de hoogte van de vulopening en de uitstroomopening zodat bij volheid het water niet terug de regenpijp in loopt.
- Installeer de vulautomaat. Zaag of slijp een stuk uit de regenpijp zodat ruimte ontstaat voor de vulautomaat. Schuur aansluitingen licht op. Als je een bladvanger gebruikt, pas de openingen aan zodat beide passen. Lijm de vulautomaat nog niet vast!
- Sluit de vulautomaat aan op de regenton met het bijbehorende verloopstukje. Controleer of alles past. Schuur aansluitingen licht op en lijm waar nodig met pvc-lijm. Bij sommige delen vallen regenpijpdelen in elkaar; verlijmen kan dan voorkomen.
- Test het systeem. Giet water via de bladvanger of de regenafvoer door de regenpijp en controleer op lekkage. Kijk of het water via de vulautomaat in de regenton komt. Dek de regenton af met een deksel.
Vorst en winterklaar maken
Hoe weet je welk type regenton je hebt: houten of kunststof? Voor houten regentonnen geldt: helemaal leegmaken tijdens koude periodes. Hout zet uit bij vorst en kan scheurtjes vertonen. Kunststof regentonnen zijn vaak HDPE. Voor HDPE regentonnen geldt: laat tot 3/4 tot 1/2 van het totale watervolume in de ton zodat de wand kan uitzetten bij bevriezing. Dunwandige PP-tonnen hebben minder elasticiteit en moeten volledig leeggemaakt worden.

Hoe weet je welk type kunststof je hebt? Kleuren kunnen een indicatie geven: blauw, groen, grijs of bruin zijn vaak HDPE.
Om het water uit de ton te krijgen kun je het aftappunt onderin gebruiken of het kraantje. Gebruik het opgevangen water eerst voor tuin- en kamerplanten en eventueel voor het reinigen van ramen. Denk ook aan de regenpijp-aansluiting: sluit de regenton af of koppel los van de regenpijp zodat regenwater niet onbedoeld in de ton stroomt tijdens sneeuw of smeltwater.
Een houten regenton moet altijd helemaal leeg zijn in de winter. Als het kraantje ontbreekt, gebruik dan een slang die twee keer de hoogte van de ton is en laat water uitstromen. Zet houten regentonnen na leegmaken in de schuur. In het voorjaar kunnen houten tonnen weer lekken door krimpen; dit is normaal en kan eenvoudig met wat water in de ton opgelost worden zodra de ton zich weer volzuigt.
Maak een regentonombouw
Voor het afsluiten van de regenpijp: koppel los van de regenton of gebruik een vulautomaat met winterstand. Zet de vulautomaat in winterstand om te voorkomen dat water in de ton komt. Voor het leegmaken kan de regenton worden afgekoppeld en uitgieten. Kleine regentonnen kunnen omgekip worden; grote tonnen gebruiken het kraantje of het winteraftappunt onderin (soms staat er "Wintervast").
Een wintervaste regenton is een optie als je regelmatig strenge winters hebt. Deze zijn vaak gemaakt van hoogwaardige HDPE en kunnen het hele jaar door gebruikt worden zonder leegmaken.
Praktische samenvatting en tips
- Vergeet niet om kranen en pompen te beschermen tegen kou.
- Zet vulautomaat op winterstand wanneer aanwezig.
- Verwijder of koppel de regenpijp tijdens extreme vorst om overstroming of waterinlaat te voorkomen.
- Bij houten tonnen: volledig leegmaken en opslag in schuur.
- In geval van vorst: laat een klein laagje water achter onder de kraan als extra maatregel, maar zorg dat de ton leeg is bij langdurige vorst.
Uitvoerige toelichting met feiten en berekeningen
Een gemiddeld dak van 30 m2 vangt in Nederland ongeveer 2.190 liter op na de vorstperiode als het 73 mm heeft geregend. Nederland krijgt jaarlijks zo’n 780 liter regen per vierkante meter; dit biedt robuuste watervoorraad voor in de tuin.
Wat gebeurt er als het al gevroren is?
Als het al gevroren is, kun je het volgende doen: probeer onderdelen te ontdooien met een föhn en laat de ton leeglopen; zet de kraan open en laat water wegstromen.
Materiaalkeuzes en aanbevelingen
HDPE regentonnen hebben meer elasticiteit en kunnen wat langer meegaan bij koude periodes. PP-tonnen hebben minder flexibiliteit en kunnen sneller scheuren. Gekleurde tonnen zijn vaak van betere kwaliteit HDPE.
Conclusie van praktische stappen
- Begin tijdig met winterklaar maken voordat de eerste vorst toeslaat.
- Controleer alle schroeven, verbindingen en afdichtingen op lekkage voordat de vorst arriveert.
- Berg kranen en pompen veilig op en gebruik de winterstand van vulautomaten waar mogelijk.
- Sluit de regenpijp af of koppel los om overtollig water veilig af te voeren.
tags: #watertoevoer #regenpijp #naar #waterton #winterklaar #maken