Maandag 11 juni lanceerde staatssecretaris Stientje van Veldhoven voor Drenthe de eerste digitaal openbare asbestdakenkaart van Nederland. De kaart is op dit moment geopend voor de pilotgemeenten Hoogeveen en Noordenveld en vormt een hulpmiddel voor bewustwording en versnelling van sanering. De Drentse gemeenten, ondersteund door de Asbestregeling Drenthe, streven naar een snelle overgang van asbestdaken naar duurzame varianten.
Hoe werkt de asbestdakenkaart en wat biedt zij?
De asbestdakenkaart is het resultaat van een innovatieve meetmethode waarbij een vliegtuig met een geavanceerde camera daken kon bekijken. Op basis van luchtfoto's en spectraalfotografie wordt de stand van zaken in kaart gebracht en weergegeven per gemeente. De kaart toont hoeveel asbestdaken er zijn en waar sanering nodig is. Een verschil met andere provincies is dat de inventarisatie met een specifieke techniek is uitgevoerd en dat de kaart de stand van zaken weergeeft zoals vastgesteld in 2021.
De kaart is bedoeld als hulpmiddel voor bewoners en hulpdiensten: hij geeft helderheid over wat er bij calamiteiten zoals brand op een industrieterrein of stal aan asbest kan vrijkomen en waar sanering volgens planning moet plaatsvinden. Momenteel is de kaart voor Drenthe nog in ontwikkeling; de komende periode worden reacties verzameld om de kaart te verbeteren. Ook organiseert het Drents Energieloket informatieavonden rondom dit thema.
Wetten, regels en wie betaalt de sanering
Huiseigenaren kunnen tegen een lage rente een lening afsluiten om de verwijdering van een asbestdak te financieren. De lening wordt verstrekt door het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten (SVn) en kent vaste lage rente, met de mogelijkheid tot boetevrij vervroegd aflossen. De lening is bedoeld voor materialen, werkzaamheden en verplichtingen rond sanering of vervanging van het dak, of voor de installatie van isolatiematerialen en zonne-energie.
De regeling geldt voor daken met asbestgolfplaten of asbestleien aan de buitenkant en in contact met de buitenlucht. Asbesthoudend dakbeschot valt niet onder de regeling. Voorwaarden: de aanvraag moet zijn goedgekeurd door SNN en SVn, en de offerte voor sanering moet afkomstig zijn van een gecertificeerd asbestspecialist. De minimum- en maximum leenbedragen zijn respectievelijk €2.500 en €100.000 per eigenaar of VVE. Daarnaast kan een zonne-energieproject meegefinancierd worden tot maximaal 50% van saneringskosten.
De regeling loopt in principe tot 1 januari 2029, maar jaarlijks wordt een plafondbedrag vastgesteld. De periode van 2024 tot 2028 kent geen verandering in de verplichting om asbestdaken te verwijderen, maar de provincie Drenthe ondersteunt de sanering waar mogelijk. De lening is beschikbaar voor eigenaren en VVE’s in Drenthe, en er bestaat ook een verzilverlening of maatwerklening.
Specifieke Drentse projecten en ervaringen uit dorpen
In Weerdinge werd bijvoorbeeld een collectieve aanpak georganiseerd: dorpsbewoners werden geïnformeerd en een groep van circa 30 huishoudens besloot mee te doen aan de collectieve sanering om kosten te drukken. Het bedrijf Flory Asbestverwijdering B.V. voert de werkzaamheden uit voor daken groter dan 35 m2 en werkt met gecertificeerd personeel in ploegen van twee uur, met tijd voor hygiëne en douchen. Het plan voorziet in duidelijke afspraken over toegang en veiligheid voor bewoners tijdens de sanering.
In het dorp zijn de bewoners betrokken bij de aanpak en helpen elkaar waar mogelijk. De aanwezigheid van een asbestdak in een woning of bijgebouw kan de verantwoordelijkheid voor vervanging dragen, zeker als het afkomstig is uit een eerdere situatie zoals een schuurtje met een asbestdak. Voor particulieren wordt aangeraden eerst een inventarisatierapport te laten opstellen en vervolgens een offerte bij een gecertificeerd bedrijf aan te vragen.
Informatie voor particulieren en verhuurders
Als particulier kun je jezelf informeren via de website asbestvrijdak.nl en zien wat de stappen zijn: eerst een aanvraag indienen, dan saneren. Voor slopen of verwijderen geldt een sloopmelding bij de gemeente en voor uitgesloten gevallen mag men zelf verwijderen als het gaat om minder dan 35 m2 hechtgebonden asbest. Losse vezels of dakleien vereisen professionele verwijdering. Huurders wordt aangeraden met de verhuurder af te stemmen over plannen voor het vastgoed.
De kaart biedt inwoners van Drenthe ook de mogelijkheid om via het dashboard de voortgang van de sanering in de provincie te volgen en te zien of hun eigen dak mogelijk asbesthoudend is. Er zijn geen provinciale kaarten gepubliceerd buiten Drenthe, maar andere provincies werken aan aanvullende inventarisaties en maatregelen ter verhoging van de transparantie en versnelling van sanering.
Specifieke regels over zelf verwijderen en meldingen
Als u minder dan 35 m2 asbest heeft, mag u dit zelf verwijderen onder voorwaarden: platen moeten hechtgebonden zijn en geschroefd bevestigd. Voor dikkere of losliggende asbestplaten is een gecertificeerd bedrijf vereist. Een sloopmelding bij de gemeente is altijd vereist als u asbest wilt verwijderen, en bij huurders is het verstandig om dit af te stemmen met de verhuurder. Voor grotere projecten is een Omgevingsloket-melding noodzakelijk en kan de gemeente aanvullende regels opleggen.
Informatie over subsidievragen, contactmomenten en actuele telefonische bereikbaarheid vindt u op de subsidiepagina van SNN. Voor vragen over looptijden, rentes en financiële zaken kunt u SVn contacteren via 088-2539400 of www.svn.nl.
Toekomst en regionale samenwerking
Drenthe werkt samen met twaalf gemeenten die elkaar goed kunnen vinden, en Bert Bouwmeester onderstreept dat het saneren van asbestdaken een mooi aanknopingspunt is voor verduurzaming. Staatssecretaris Van Veldhoven prijst Drenthe als één van de meest actieve provincies bij het saneren van asbestdaken en benadrukt dat nu duidelijk is waar sanering moet plaatsvinden, wat samen saneren gemakkelijker, goedkoper en efficiënter maakt. Ook voor hulpdiensten en omwonenden biedt de kaart duidelijkheid bij calamiteiten en mogelijk toekomstige risico’s.
De komende periode wordt gebruikt om reacties op te halen en de kaart te verbeteren, terwijl het Drents Energieloket informatieavonden blijft organiseren. De Drentse gemeenten en de provincie blijven zich inzetten om dakeigenaren te informeren en te stimuleren hun asbestdak te vervangen, en de Asbestlening Drenthe is beschikbaar tot 2028.
Samenvattend stappenplan voor Drentse dakeigenaren
- Raadpleeg de asbestdakenkaart om de status van uw gemeente te controleren.
- Laat een inventarisatierapport opstellen door een gecertificeerd asbestspecialist.
- Vraag een maatwerklening of verzilverlening aan via SVn als u wilt saneren of vervangen.
- Verzamel offertes en dien deze samen met de goedgekeurde aanvraag in bij SNN/SVn.
- Voer sanering of vervanging uit volgens het plan en meld de voortgang via het dashboard.